Adi Kira-Hasılat Kirası Ayrımı

Adi kira mı, hâsılat kirası mı ayrımı yapılırken öncelikle sözleşmenin amacına bakmak gerekmektedir. Eğer işletme amacı ön planda ise bu bir hasılat kirasıdır. Sözleşmeden kira sözleşmesinin adi kira olduğu anlaşılıyorsa bu defa da Borçlar Kanunu mu yoksa 6570 Sayılı Kanun’un hükümlerinin uygulanacağı konusunda karar vermek için 6570 Sayılı Kanuna bakmak gerekir.

Adi kira mı, hâsılat kirası mı ayrımı yapılırken öncelikle sözleşmenin amacına bakmak gerekmektedir. Eğer işletme amacı ön planda ise bu bir hasılat kirasıdır. Sözleşmeden kira sözleşmesinin adi kira olduğu anlaşılıyorsa bu defa da Borçlar Kanunu mu yoksa 6570 Sayılı Kanun’un hükümlerinin uygulanacağı konusunda karar vermek için 6570 Sayılı Kanuna bakmak gerekir. Sözleşmeden hâsılat kirası olduğu anlaşılsa dahi 6570 Sayılı Kanuna bakmak gerekir. Zira 6570 Sayılı Kanun belediye sınırları içerisinde kalan mücavir alanlarda uygulanacağı için, hasılat kirası adi kira ayrımı yapmamıştır. Adi kira da hasılat kirası da olsa belediye mücavir alan sınırları içerisinde kalıyorsa ve musakkaf (örtülü) nitelikteyse 6570 Sayılı Kanun uygulanacaktır.

Bu Kanuna aykırı olmayan adi kira ya da hasılat kirası hükümler de uygulama alanı bulacaklardır.

ADİ KİRA İLE HÂSILAT KİRASI ARASINDAKİ FARKLAR

1.) Konu Açısından

Adi kira menkul veya gayrimenkullerde söz konusu iken, hâsılat kirası menkul, gayrimenkul ve haklar üzerinde söz konusu olur. Hâsılat kirasının konusunun hakları teşkil ettiği durumlara örnek olarak fikir ve sanat eserlerinin işletme hakkının devri, deniz ve kara hayvanlarının avlanması hakkının, intifa hakkının, bir maden imtiyazının, lisans hakkının kirası gösterilebilir.

Hâsılat getiren bir şey hâsılat kirasına konu olabilir. Hâsılat elde edilen bir şey söz konusuysa hâsılat kirası sözleşmesi kurulabilir. Hasılat kirasının konusu bir bakımından dar bir bakımdan ise  çok geniştir. Dardır,  çünkü şeyin hâsılat getiren bir şey olması gerekir; geniştir,  çünkü haklar da dahil hâsılat getiren her şey hasılat kirasına konu olabilir.

2.) Kiracının Yetkileri Açısından

Adi kirada kiracı sadece şeyi kullanma yetkisine sahiptir. Hâsılat kirasında ise kullanmanın yanında işletme, semerelerinden yararlanma hakkı da kiracıdadır.

3.) Yüklenen Mükellefiyetler Açısından

Adi kirada kiracı ücreti ödemek şartıyla o şeyi kullanmak mecburiyetinde dahi değildir. İsterse kiraladığı şeyi hiç kullanmayabilir. Hâsılat kirasında ise kiracı kiraladığı yeri işletmek  zorundadır. Kiracı o şeyin hasılat vermeye elverişli halde bulundurmakla yükümlüdür. Örneğin, elde edeceğiniz ürünün ’ sini vermek kaydıyla kiraladığınız tarlayı ekmek zorundasınız. Sene sonunda “Ben tarlayı ekmedim, ürün de alamadım” diyemezsiniz.

Adi kira sözleşmesinde yükümlülük kira bedeli ödeme yükümlülüğüdür, oysa hâsılat kirası sözleşmesinde şeyin kira bedelini ödeyebilmek için şeyi işletmeniz gerekir.

4.) Kira Bedelinin İçeriği Açısından

Adi kira sözleşmesinde kira bedeli genellikle para veya misli bir şeydir.   Örneğin, 1000 Lira veya 2 altın. Oysa hâsılat kirasında bedel, şeyin kullanımı karşılığı makul bir ücretin yanında o şeyden elde edilen hâsılatın belli bir miktarı veya sadece hâsılatın belli bir miktarıdır. Yani bedel para veya sadece hâsılat bedeli olabilir. Örneğin: Armada’ da dükkân kiraladınız aylık 1000 Liranın yanında cironun %2’ sini veriyorsanız bu bir hâsılat kirasıdır. Günümüz ticari hayatında hasılat getiren şeyin işletme amacı ile kiralanıp kira bedeli olarak sabit bir bedelin kararlaştırılması da söz konusudur. Bu sebeple bu tür sözleşmeleri de hasılat kirası kapsamında değerlendirmek gerekmektedir.

This post was created with our nice and easy submission form. Create your post!

İçeriğimize Puanınız?

0 points
Upvote Downvote

Total votes: 0

Upvotes: 0

Upvotes percentage: 0.000000%

Downvotes: 0

Downvotes percentage: 0.000000%

Yorumlar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Loading…

Comments

comments

Hazine ve idarelere karşı kazanılan dava sonucu lehlerine hükmedilen vekalet ücretleri ve beraat eden sanık vekili sıfatıyla alacakları vekalet ücretleri tahsilinde izlenecek yol

İştirak halinde ve müşterek mülkiyete konu olan şeyler nasıl kiraya verilecek?