Image default
Makale

Belirli Süreli İş Sözleşmeleri

<< MAKALE BAŞLIKLARI

1. BELİRLİ SÜRELİ İŞ SÖZLEŞMESİ KAVRAMI

1.1 Belirli Süreli İş Sözleşmesinin Tanımı

Belirli süreli iş sözleşmelerinin  tanımı 4857 sayılı İş Kanunu’nun 11/I hükmünde; “Belirli süreli işlerde veya belli bir işin tamamlanması  veya belirli bir olgunun ortaya çıkması gibi objektif koşullara bağlı olarak işveren ile işçi arasında yazılı şekilde yapılan iş sözleşmesi” şeklinde yapılmıştır. Bu tanım doğrultusunda sadece hukuki ilişkinin sona ereceği zamanın kararlaştırılması,  belirli  süreli iş sözleşmesi yapmak  için  yeterli  olmamaktadır.  Herhangi bir anda sona ereceğinin  kararlaştırılmasından ziyade sözleşmenin kurulması  sırasında sona erme anının bilinmesi  veya öngörülmesi  gerekmektedir[1].

4857 sayılı İş Kanunu’nun  tasarısında[2] esasen daha farklı bir tanım öngörülmüş idi. Kanun  tasarısında belirli  süreli iş sözleşmeleri: “süresi zaman ve tarih olarak belirlenen veya işçinin üstlendiği işin türü, amacı ve niteliğinden süresinin belirli olduğu anlaşılan” iş sözleşmeleri şeklinde tanımlanmıştır. Bu tanıma göre; sözleşmenin kurulması  aşamasında objektif nedenlerin varlığı aranmayacaktır.

1475 sayılı İş Kanunu  döneminde de yapılan ilk sözleşme bakımından objektif nedenlerin varlığı aranmamakta idi. Eski kanun  ve tasarıdan farklı olarak getiri- len düzenleme ile birlikte ilk sözleşme bakımından objektif şartların aranmaya başlandığı görülmektedir[3].

Avrupa Birliği’nin belirli süreli  iş sözleşmeleri ile ilgili çerçeve anlaşması olan 99/70  sayılı Yönergesi 3.maddesinde tanımlara yer vermektedir. Yönergede sözleşmenin tanımı yapılmamıştır. Ancak; belirli  süreli çalışan işçinin tanımına yer verilmiş  ve bu tanımda; objektif  şartlar zikredilmiştir.  İş Kanunu’nun belirli süreli iş sözleşmelerine ilişkin  düzenlemelerinde de bu yönergeden geniş ölçüde yararlanılmıştır[4].

İş Kanunu’nun tanımı doğrultusunda belirli süreli iş sözleşmelerinin kuru- labilmesi için öncelikle objektif şartların bulunması gerekmektedir. Objektif şartların bulunması ile birlikte taraflar sözleşmeyi belirli bir süreye bağlama 

imkânını  elde etmektedirler. Diğer deyişle; bu şartlar bulunduğunda  taraflar belirli süreli iş sözleşmesi yapmak  zorunda  değildir[5].

İş Kanunu’nun 11.maddesinin “İş ilişkisinin bir süreye bağlı olarak yapılmadığı  halde sözleşme belirsiz süreli sayılır.” ifadesi belirli süreli iş sözleşmelerinin istisnai niteliğini  göstermektedir. Bir iş sözleşmesinin  türü ile ilgili tereddüt hâsıl oldu  ise sözleşmenin belirsiz süreli olduğunun kabul edilmesi gereklidir[6].


[1] Alpagut, Gülsevil. (1998).  Belirli Süreli Hizmet Sözleşmesi. İstanbul: TÜHİS Yayınları, s.7; Çil, Şahin.  (2010).  Belirli Süreli İş Sözleşmesi.  Osman Güven Çankaya’ya Armağan.   Ankara: Beta Yayınları, s. 33; Süzek, Sarper. (2014). İş Hukuku (Genel Esaslar – Bireysel İş Hukuku). 10. Bası.  İstanbul: Beta Yayınları, s. 233; Mollamahmutoğlu, Hamdi/ Astarlı, Muhittin/ Baysal, Ulaş. (2014). İş Hukuku.  6.Bası. Ankara: Turhan Kitabevi, s. 418.

[2]     4857 sayılı İş Kanunu  tasarısı 9 akademisyenden oluşan bir Bilim Kurulu tarafından hazırlanmıştır. 

[3]     Ekonomi, Münir.  (2006). 4857 sayılı Kanun Hükümlerine  Göre Belirli Süreli Hizmet Sözleşmelerinin Hukuka Uygunluğu (I). LEGAL İş Hukuku ve Sosyal Güvenlik Hukuk  Dergisi. C.3 S.9, (Ekonomi(I)) s.  19; Güler, Mikdat.  (2005).  Belirli Süreli İş Sözleşmesi.  LEGAL İş Hukuku ve Sosyal Güvenlik  Hukuk Dergisi.  C. 2 S.5, s.31; Çil, s.35-36. Ekonomi; belirli süreli iş sözleşmelerinin tanımının objektif koşullara bağlı şekilde yapılmasını eleştirmektedir.  Tanımın, -objektif koşullar da göz önüne alınarak- taraf iradeleri  ve işin niteliğine  vurgu yaparak oluşturulmasının daha iyi olacağını savunmaktadır.

[4]     Süzek, s. 236. Türkiye, AB üyesi olmadığı  için müktesebat  ve Adalet  Divanı kararları bağlayıcı değildir.  Ancak;  müzakere sürecinde olunması  ve iç hukukumuzun AB ile uyumlu  hale gelmesi için bu Yönerge esas alınarak 4857 sayılı İş Kanunu’muzun belirli süreli iş sözleşmelerine ilişkin hükümleri oluşturulmuştur.

[5]     Ekonomi(I), s.20; Bozkurt Gümrükçüoğlu, Yeliz.(2012). Belirli Süreli İş Sözleşmesi. Doktora Tezi: İstanbul Kültür Üniversitesi  Sosyal Bilimler Enstitüsü. s. 12-13; Öner/ Taşkent, Savaş/ Ulucan,  Devrim. (2005). Bireysel İş Hukuku. 2.Bası. İstanbul: Legal Yayıncılık, s.56.

[6]     Süzek, s.234.

İlginizi Çekebilir

Bu içeriğimiz ile ilgili düşünceniz?