Makale

Dijital Hafızadan Silinmeyi İstemek: Temel Bir İnsan Hakkı Olarak “Unutulma Hakkı”

Kaydet(0)

Bireylerin mekan ve zaman sınırı olmaksızın kişisel verilerini paylaşabildikleri sosyal medya aynı zamanda özel hayatın gizliliğinin ihlali riskini de beraberinde getirmektedir. Bu ihlallere karşı bireyi korumayı amaçlayan çeşitli düzenlemeler yapılmaktadır. Bu çalışmada son dönemde söz konusu girişimlerin en önemlilerinden biri olan unutulma hakkı incelenecektir.

Bilginin depolanmasını kolaylaştırması ve bilgiyi kurtarılabilir-geri kazanılabilir hale getirmesi, dijitalleşmenin hayatımızın her alanına girmesini sağlayan iki önemli avantajını oluşturmaktadır. Bireyler bu sayede istedikleri bilgiye arada mesafe olmaksızın ulaşabilmekte ve bunları istedikleri biçimde paylaşabilmektedir. Böylece başta siyasal, sosyal ve ekonomik alanı kapsamak üzere hayatın birçok alanında hızlı bir değişim süreci yaşanmaktadır. Bu baş döndürücü gelişmeler bireyin hak ve özgürlük alanını da derinden etkilemektedir. Bir yandan gelişen imkanlarla özgürleştiği düşünülen birey için diğer yandan farklı bir tehlike baş göstermektedir. Bu tehlike, özellikle bireyin mahremiyet alanının daha aleni hale gelmesi ile ilgilidir. Çünkü iletişim teknolojilerinin gelişmesi ile sadece bireylerin kendi aralarındaki sınırlar kalkmamakta, bireyin özel hayatı daha görünür bir hale gelmektedir. Daha görünür hale gelen birey ise eskisinden daha fazla biçimde hak ve özgürlük ihlalleriyle karşı karşıya kalmaktadır. Unutulma hakkı bu ihlallerin yaşanma potansiyelinin oldukça yüksek olduğu bir iklimin ürünü olarak gündeme gelmektedir.2012 yılının başlarında Avrupa Komisyonu’nun adalet, temel haklar ve vatandaşlıktan sorumlu üyesi Viviane Reding tarafından yapılan açıklama ile gündeme gelen unutulma hakkı, özel hayatın gizliliği ve kişisel verilerin korunması hususunda dikkat çeken “yeni” bir hak olarak tartışılmaktadır.Ülkemizde de 2010 yılında gerçekleştirilen anayasa değişikliği ile birlikte “özel hayatın gizliliği ve korunması” maddesine eklenen bir fıkra sonucu anayasal bir dayanağa kavuşan kişisel verilerin korunmasına dönük olarak son dönemde artan bir akademik ilgi olmasına rağmen, oldukça yeni bir hak olan unutulma hakkına dair çalışmaların sayısı oldukça azdır.
Bu çalışmada Dünya’da olduğu gibi Türkiye’de de yeni yeni tartışılmaya başlanan bu hakkının çerçevesinin çizilmesi amaçlanmaktadır.
Öncelikli olarak unutulma hakkının kapsamı ve sınırları belirlenmeye çalışılacaktır. Bu sınırların ortaya konulmasında kişisel verilereilişkin sorunların yaşandığı ana platform olan online sosyal ağlar ile ilişkisi temel alınacaktır. Ardından sözkonusu hakkı ortaya çıkaran nedenler irdelenerek bu hakkın ilk kez hukuki bir düzenlemeye konu olduğu Avrupa Birliği (AB) tecrübesi Amerika Birleşik Devletleri ile karşılaştırılmalı bir biçimde analiz edilecektir.

ÇALIŞMANIN TAMAMINI OKUMAK İÇİN TIKLAYINIZ!

Yorum ekle

Yorum yazmak için tıklayınız!

Araç çubuğuna atla