Pratik Hukuk İcra-İflas Hukuku Haczedilmezlik Şikayetinin Süresi

Haczedilmezlik Şikayetinin Süresi

Haczedilmezlik şikâyetinin ileri sürülebileceği süre hakkında yasada özel bir hüküm bulunmadığından, bu konuda şikâyet süresine ilişkin genel hükümler uygulanır. Bu nedenle kural olarak haczedilmezlik iddiasının, yedi günlük şikâyet süresi içinde ileri sürülmesi gerekir.

Haczedilmezlik şikâyetinin ileri sürülebileceği süre hakkında yasada özel bir hüküm bulunmadığından, bu konuda şikâyet süresine ilişkin genel hükümler uygulanır. Bu nedenle kural olarak haczedilmezlik iddiasının, yedi günlük şikâyet süresi içinde ileri sürülmesi gerekir. Bu durumda yedi günlük süre, “haczin öğrenilmesinden” itibaren işlemeye başlar.

Yani, haciz borçlunun huzurunda veya borçlu adına Tebligat Kanunu hükümlerine göre tebligat yapılabilecek “birlikte oturan, eşi, aile fertleri, hizmetçisi” huzurunda yapılmışsa (3494 Sayılı Yasa ile değişik İİK. mad. 103) -artık kendisine ayrıca 103 davetiyesi gönderilmeyeceğinden- haciz tarihinden itibaren; eğer haciz gerek borçlunun ve gerekse borçlu adına tebligatı alabilecek kişilerin yokluğunda yapılmışsa, 103 davetiyesinin tebliğinden itibaren işlemeye başlar. 103 davetiyesi ile, yokluğunda haciz yapılan borçluya “üç gün içinde haciz tutanağını incelemek için süre verildiğinden, borçlu 103 davetiyesinin kendisine tebliği üzerine, icra dairesine giderek herhangi bir beyanda bulunursa bu tarihte haczi öğrenmiş sayılır ve şikâyet süresi bu tarihten itibaren işlemeye başlar. Eğer borçlu, 103 davetiyesinin kendisine tebliğinden sonra, haciz tutanağını incelemek için icra dairesine gitmezse, üç günlük sürenin bitiminde haciz tutanağını incelemiş ve haczi öğrenmiş sayılır (farzedilir). Bu son durumda şikâyet süresi, “üç günlük sürenin sona ermesinden itibaren” işlemeye başlar…(1)

Yüksek Mahkeme, şikâyetin yedi gün içinde yapılabileceği durumlar hakkında;

* “Meskeniyet şikâyetinin kamu düzeni ile ilgili bulunmadığını, bu nedenle haczin öğrenilmesinden itibaren yedi gün içinde yapılması gerekeceğini”(2)

* “İİK. 82/9 uyarınca, haczedilmemesi gereken ‘ordu ve zabıta hizmetlerinden malûl olanlara bağlanan emekli maaşlarının’ haczedilmesi halinde, yapılacak şikâyetin yedi günlük süreye bağlı olduğunu”(3)

* “Finansal kiralama (leasing) sözleşmesine konu olan taşınır malın kiracının borcundan dolayı haczedildiğini öğrenen kiralayanın, yedi gün içinde haczin kaldırılması için icra mahkemesine başvurması (şikâyette bulunması) gerekeceğini”(4)

* ” ‘Maaşından yapılan kesintinin İİK. 83. maddesine aykırı olduğu’ yönündeki şikâyetin yedi günlük süreye bağlı bulunduğunu”(5)

* ” ‘Belediye encümeni (meclisi) kararıyla kamu hizmetine tahsis edilmiş olan’ mallara ilişkin haczedilmezlik şikâyetinin yedi günlük süreye bağlı olduğunu”(6)

* “Yurtdışından bağlanan emekli maaşının tamamının haczinin mümkün olup, bu konuya yönelik şikâyetin yedi günlük süreye bağlı olduğunu”(7)

* “İİK. 82/2’de öngörülen zatı ve meslek için gerekli eşyaların haczedilmezliğine ilişkin şikâyetin yedi günlük süreye bağlı olduğunu”(8)

* “Haczedilmezlik şikâyetinin haczin öğrenildiği tarihten itibaren -ve kural olarak- yedi gün içinde yapılabileceğini”(9)

Buna karşın şikâyetin süresiz olarak yapılabileceği durumlar hakkında;

* “Bağ-Kur Kanunu uyarınca bağlanmış olan aylıkların nafaka borcu dışında haczedilmesi halinde, borçlunun süresiz şikâyet yoluyla haczin kaldırılmasını sağlayabileceğini”(10)

* “775 sayılı Gecekondu Kanunu uyarınca, ‘belediyelerce tahsis edilen arsa, yapı ve binaların haczedilemeyeceğine’ ilişkin hükmün kamu düzeniyle ilgili olması nedeniyle, buna değinen şikâyetin süreye bağlı olmadığını”(11)

* “506 sayılı SSK Kanununun 121. maddesine dayalı olarak yapılan haczedilmezlik şikâyetinin süreye bağlı olmadığını”(12)

* “Kooperatifin borcu nedeniyle kendisine İİK. 89’a göre haciz ihbarnamesi gönderilen ortağın, süresiz şikâyet yoluyla haciz ihbarnamesinin iptalini sağlayabileceğini”(13)

* “Kat karşılığı inşaat sözleşmesine dayalı olarak ileride koşullar gerçekleştiğinde borçlu (müteahhit) adına tescili yapılacak olan taşınmazın tapu kaydına borçlunun (müteahhidin) borcundan dolayı haciz konulması halinde, tapuda taşınmaz maliki görülen kişinin süresiz şikâyet yoluyla haczin kaldırılmasını sağlayabileceğini”(14)

* “Belediyelerin niteliği gereği kendiliğinden kamuya tahsisli -İller Bankası payı, vergi, resim ve harçlar, cenaze arabası, çöp arabası, ambulans, otobüs, itfaiye aracı vb… gibi- mal ve haklarına ilişkin haczedilmezlik şikâyetinin süreye bağlı olmadığını”(15)

* “Üzerinde ipotek bulunmayan taşınmazda yer alan tamamlayıcı parça (mütemmim cüz) ve eklentilerinin (ve teferruatının) haczedilmeyeceğine ilişkin şikâyetin süreye bağlı olmadığını”(16) (17)

* “Kat karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca, ileride borçlu müteahhide verilmesi öngörülen ancak henüz mülk (arsa) sahibi adına tapuda kayıtlı bulunan taşınmazla ilgili olarak, mülk sahibine gönderilen haciz ihbarnamesinin süresiz şikâyet yoluyla iptalinin sağlanabileceğini”(18)

* “Birinci haciz ihbarnamesine itiraz etmiş olan üçüncü kişiye çıkarılan ikinci haciz ihbarnamesinin iptaline yönelik şikâyetin süreye bağlı olmadığını”(19)

* “Haczedilen menkullerin taşınmaz üzerinde kurulu olan ipoteğin mütemmim cüz (tamamlayıcı parça) ve teferruatı (eklentisi) olması nedeniyle, İİK. 83/c uyarınca haczedilemeyeceğine ilişkin şikâyetin süreye bağlı olmadığını”(20)

* “İİK. 89’da düzenlenen ihbarnameler birbirine bağlı ve birbirini tamamlayan işlemler olduğundan, birinci haciz ihbarnamesinin usulsüz olarak tebliğ edilmiş olması halinde, bunun öğrenilmesinden itibaren yasal süresi içinde icra dairesine itiraz edilmesi koşuluyla, ikinci haciz ihbarnamesine karşı süresiz olarak şikâyet edilerek iptalinin sağlanabileceği”(21)

* “İcra takibiyle ilgisi bulunmayan kişilerin hak ve alacağının haczi için, üçüncü kişiye gönderilen haciz ihbarnamesinin süresiz şikâyet yoluyla iptalinin sağlanabileceği”(22)

* “Ferdi ilişkiye geçilmedikçe ve kooperatif herhangi bir şekilde dağılmadıkça, ortağın kooperatif payının haczedilemeyeceğini, kamu düzeniyle ilgili bu hususa aykırı olarak, kooperatife gönderilen haciz ihbarnamesinin süresiz şikâyet yoluyla iptalinin sağlanabileceğini”(23)

* “Limited şirket ortağına, şirkete olan borcu yönünden -ortak, şirkete göre üçüncü kişi konumunda bulunmadığından ‘haciz ihbarnamesi’ gönderilemeyeceğini, buna rağmen gönderilen haciz ihbarnamesinin süresiz şikâyet yoluyla iptalinin sağlanabileceğini”(24)

* “Tüzel kişiliği bulunmayan üçüncü kişilere gönderilen haciz ihbarnamelerinin sonuç doğurmayacağını, bu konuda yapılacak şikâyeti süreye bağlı olmadığını”(25)

* ” ‘5434 Sayılı Kanuna göre bağlanan emekli maaşının İİK. 82/9. maddesine göre haczedilemeyeceği’ yolundaki şikâyetin süreye bağlı olmadığını”(26)

* ” ‘Taşınmaz satış vaadi’ne dayalı olarak tescil kararı alınmasından sonra, daha önce konulan hacizlerin kaldırılması için yapılacak şikâyetin süreye bağlı olmadığını”(27)

* “İcra müdürlüğünün ‘gerçek borçluya ait olmayan bir taşınmazı haczettirmiş olduğunu’ belirten şikâyetin süreye bağlı olmadığını”(28)

* ” ‘İşçi malûliyet aylığının haczedilemeyeceğine’ ilişkin kuralın kamu düzeni ile ilgili olduğunu ve buna ilişkin şikâyetin süreye bağlı olmadığını”(29)

* “İİK. mad. 82/1’e giren nedenlere dayanan şikâyetin süresiz olarak yapılabileceğini”(30)
Ve, şikâyet süresinin başlangıcı ve şikâyet tarihi hakkında;

* “Haczedilmezlik şikâyetinin süresinin haczin öğrenildiği tarihte başlayacağını, sonradan gönderilen 103 davetiyesinin sonucu etkilemeyeceğini”(31)

* “Şikâyet tarihinin harcın ödendiği (yatırıldığı) tarih olduğunu”(32)

* “Borçlunun en geç kıymet takdir raporunun tebliğ edildiği tarihte hacizden haberdar olduğunun kabulü gerekeceğini”(33)

* “Kural olarak haciz işleminin borçluya tebliği tarihinin veya -koşulların oluşması halinde belgelenebilir nitelikteki- borçlunun haczi öğrendiği tarihin şikâyet süresinin başlangıcına esas alınacağını”(34)

* “Haczedilmezlik şikâyetinde şikâyet süresinin, haczin öğrenildiği tarihten itibaren başlayacağını”(35)

* “Şikâyet süresinin asile değil, vekile yapılan tebligat esas alınarak hesaplanacağını”(36)

* “Haczedilmezlik şikâyetinin başvurma harcına bağlı olduğunu”(37)

* “Borçluya yokluğunda haciz yapıldığına ilişkin 103 davetiyesinin veya kıymet takdiri raporunun tebliğ edilmemiş olması halinde, şikâyet süresinin işlemeye başlamamış olacağını”(38)

* “Yedi günlük haczedilmezliğe ilişkin şikâyet süresinin başlangıcının 103 davetiyesinin borçluya tebliğ edildiği tarih değil, fiili haciz ve kıymet takdiri tutanağının borçluya tebliğ edildiği tarih olduğunu”(39) (40)

* “Borçlunun yokluğunda yapılan hacizlerde, haciz tutanağının bir örneğinin hazır bulunan borçlunun yakınına verilmemiş olması halinde, borçlunun haczi ‘haciz tarihinde’ öğrenmiş sayılmayacağını”(41)

* “Taşınmazının tapu kaydına haciz konulan ve kendisine ayrıca tebligat yapılmamış olan borçlunun, icra dosyasını inceleyip dosyadaki belgelerin fotokopisini aldığı tarihte haczi öğrenmiş sayılacağını”(42)

* “Haczin, borçlunun veya borçlu adına Tebligat Kanunu’na göre tebligatı almaya yetkili kişilerin yokluğunda yapılması halinde, şikâyet süresinin ‘haciz tarihi’nden değil, ‘103 davetiyesinin tebliği’nden itibaren işlemeye başlayacağını”(43)

* “Borçluya 103 davetiyesi gönderilemeyen durumlarda, borçlunun haczi daha önce öğrendiğine dair dosyadaki bilgi ve belge bulunmaması ve alacaklının da bu hususu ileri sürüp kanıtlamaması halinde borçlunun yaptığı şikâyetin süresinde sayılması gerekeceğini”(44)

* “Borçlunun en geç, satış ilanının kendisine tebliği ile haczi öğrenmiş sayılacağını”(45)

* ” ‘Taşınmazına haciz konulduğu borçluya 103 davetiyesi ile tebliğ edilmemiş olması halinde, ‘haczi öğrenme tarihi’ borçludan sorularak, şikâyet süresinin geçirilip geçirilmediğinin araştırılması gerekeceğini”(46)

* “Haczi öğrenme tarihinin icra mahkemesinde tanıkla ispat edilemeyeceğini”(47)

* “Haciz tutanağının bir örneğinin borçlu adına tebligatı alabilecek -birlikte oturan eşine, hizmetçisine- birisine verilmesinin, borçluya tebliğ hükmünde olduğunu (ve şikâyet süresinin bu tarihten itibaren işlemeye başlayacağını)”(48)

* “Haczedilmezlik şikâyetinin, paranın alacaklıya ödendiği tarihe kadar yapılabileceğini”(49)

* “İhtiyati haczin uygulanmasından sonra teminatın iadesine muvafakat eden borçlunun, en geç bu tarihte haczi öğrenmiş sayılacağını, yedi günlük şikâyet süresinin bu tarihten itibaren işlemeye başlayacağını”(50)

* “Borçluya gönderilen 103 davetiyesinde, haciz konulan taşınmaza takdir olunan kıymetin belirtilmemiş olması halinde, borçlunun taşınmaza konulan değeri ne zaman öğrendiğinin araştırılması gerekeceğini”(51)

* “Borçlunun, yokluğunda yapılan haczi ‘haczedilen malların yediemin olarak avukatına teslim edildiği tarihte’ öğrenmiş sayılacağını”(52)

* “Müflisin, deftere kaydedilen taşınmazı hakkında meskeniyet iddiasında bulunabileceğini, bu takdirde şikâyet süresinin, ‘müflisin, taşınmazının deftere kaydedildiğini öğrendiği tarihten itibaren’ işlemeye başlayacağını”(53)

* “103 davet kâğıdına, haciz tarihinin yanlış yazılmış olmasının, haczedilmezlik şikâyetinin yapılmasına süre yönünden etkili olmayacağını”(54) belirtmiştir.


DİPNOTLAR

(1) POSTACIOĞLU, İ. İcra Hukuku Esasları, 1982, s. 304; KURU, B. İcra ve İflas Hukuku, C. 1, 1988, s. 632; BERKİN, N. İcra Hukuku Rehberi, 1980, s. 228.

(2) Bknz: 12. HD. 22.04.2005 T. 5078/8749; 24.03.2003 T. 2607/6131; 07.06.2004 T. 9875/14493.

(3) Bknz: 12. HD. 11.04.2005 T. 4972/7727; HGK. 22.01.2003 T. 12-17/29.

(4) Bknz: 12. HD. 01.11.2004 T. 18582/22825.

(5) Bknz: 12. HD. 07.12.2004 T. 20700/25270.

(6) Bknz: 12. HD. 10.06.2004 T. 10542/14779; 21.04.2003 T. 780/8839.

(7) Bknz: 12. HD. 31.01.2002 T. 1106/1776.

( Bknz: 12. HD. 23.02.2001 T. 2485/3502.

(9) Bknz: 12. HD. 11.04.1995 T. 4954/5355; 06.07.1993 T. 7575/12233.

(10) Bknz: 12. HD. 08.04.2005 T. 3980/7620.

(11) Bknz: 12. HD. 25.02.2005 T. 1097/3889; 21.03.1994 T. 2959/3600.

(12) Bknz: 12. HD. 04.02.2005 T. 24851/1823; 01.02.2005 23857/1473; 23.12.2004 T. 2107/26584.

(13) Bknz: 12. HD. 24.01.2005 T. 24084/860.

(14) Bknz: 12. HD. 07.12.2004 T. 20700/25270.

(15) Bknz: 12. HD. 06.02.2004 T. 21016/25210; 07.06.2004 T. 9946/14470; 02.05.2003 T. 7124/9945.

(16) Bknz: 12. HD. 29.06.2004 T. 13080/1716; 02.06.1986 T. 12712/6560.

(17) Bknz: 12. HD. 28.03.2003 T. 3691/6639; 04.05.2001 T. 6837/7774.

(18) Bknz: 12. HD. 18.05.2004 T. 9100/12906; 19.01.2004 T. 23543/546; 17.05.2001 T. 7816/8699.

(19) Bknz: 12. HD. 16.03.2004 T. 955/6162; 02.05.2002 T. 3091/9217.

(20) Bknz: 12. HD. 30.12.2005 T. 25795/26863; 01.05.2003 T. 5328/9677; 17.10.2002, T. 19204/21069.

(21) Bknz: 12. HD. 18.09.2003 T. 13921/17913.

(22) Bknz: 12. HD. 30.06.2003 T. 12321/15477.

(23) Bknz: 12. HD. 27.03.2001 T. 4174/5246.

(24) Bknz: 12. HD. 12.11.2002 T. 21935/23248.

(25) Bknz: 12. HD. 01.07.2002 T. 13727/14196.

(26) Bknz: 12. HD. 28.02.2002 T. 3096/4165; 25.09.1990 T. 2202/8980.

(27) Bknz: 12. HD. 12.12.2000 T. 18967/19713.

(28) Bknz: 12. HD. 03.06.1994 T. 6698/7364.

(29) Bknz: 12. HD. 21.01.1987 T. 1686/437.

(30) Bknz: 12. HD. 15.02.1978 T. 1456/1354.

(31) Bknz: 12. HD. 09.03.2004 T. 251/5399.

(32) Bknz: 12. HD. 15.01.2004 T. 23158/282; 02.03.1999 T. 1879/2387.

(33) Bknz: 12. HD. 27.09.2002 T. 20678/18859; 13.11.1995 T. 15820/15698; 21.03.1994 T. 3521/3595.

(34) Bknz: 12. HD. 20.09.2002 T. 16152/17449.

(35) Bknz: 12. HD. 19.04.2002 T. 7062/8185.

(36) Bknz: 12. HD. 07.02.2002 T. 1255/2607.

(37) Bknz: 12. HD. 05.06.2001 T. 9045/10029; 17.09.1997 T. 8099/8739.

(38) Bknz: 12. HD. 13.11.1997 T. 11492/12752.

(39) Bknz: 12. HD. 29.01.1997 T. 12-722/3.

(40) Bknz: 12. HD. 14.05.1996, 5647/6440.

(41) Bknz: 12. HD. 25.05.1995 T. 7477/7644; 09.11.1995 T. 15921/15577.

(42) Bknz: 12. HD. 26.10.1995 T. 14079/14492.

(43) Bknz: 12. HD. 12.10.1995 T. 12562/13570; 11.05.1993 T. 4350/8819; 09.02.1993 T. 12831/2302.

(44) Bknz: 12. HD. 20.09.1995 T. 11385/1628; 06.07.1994 T. 9205/9445.

(45) Bknz: 12. HD. 24.10.1994 T. 12460/12876.

(46) Bknz: 12. HD. 23.09.1993 T. 9740/13942.

(47) Bknz: 12. HD. 20.05.1993 T. 5332/9487.

(48) Bknz: 12. HD. 02.04.1993 T. 980/5839.

(49) Bknz: 12. HD. 11.02.1993 T. 13149/2424

Bu bilimsel çalışma, daha önce Yargı Dünyası Adlı Dergide yayınlanmış ve aynı derginin E-İçtihat adlı programından alınmıştır.

Haczedilmezlik Şikayetinin Süresi (Av. Talih UYAR)

Yorumlar

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

Kategoride Daha Fazla İçerik

Siteye Son Eklenenler

Yargı Reformu Strateji Belgesi’nin TBMM Genel Kurulu’nda Kabul Edilen İlk Paketinde Hangi Düzenlemeler Bulunuyor?

Yargı Reformu Strateji Belgesi kapsamında belirlenen amaç ve hedefler doğrultusunda düzenlemeler içeren Ceza Muhakemesi Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapan Kanun Teklifi,...

Yargı Reformu Strateji Belgesi’nin İlk Paketi Adalet Komisyonunda Kabul Edildi.

Yargı Reformu Strateji Belgesi kapsamında belirlenen amaç ve hedefler doğrultusunda düzenlemeler içeren Ceza Muhakemesi Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapan Kanun Teklifi,...

Kıyı Kullanımı, Kıyı İşgali ve Sorunları

Kişisel menfaatler ile kamu yararının çatışmaya başladığı anda, merkezi idare ile mahalli idareler de bir biri ile çatışmaya başlayacak, uygulama esnasında...

Ecrimisil ve Uygulama Esasları

Ecrimisili, diğer tabiri ile haksız işgal tazminatını tanımlamak gerekirse; bir malın sahibi ve/veya idarenin izni bulunmaksızın kullanılması ve bu neticede özel...

Yıkım Kararları ve Uygulama Esasları

İdare tarafından alınan yıkım kararlarının konusu mülkiyettir.  Anayasal bir hak olan mülkiyet hakkının konusunu oluşturması sebebiyle yıkım kararı, oldukça önemli ve...

Taciz edildi, karakoldaki şikayetinde “Bir şey çıkmaz” denince durağa uyarı afişi astı.

İstanbul’da yaşayan Gülce Tokyol, Anadolu yakasındaki metronun Acıbadem çıkışında, halk arasında E-5 olarak bilinen D-100 karayolu üzerindeki otobüs durağında bir erkek tarafından tacize...

Siyasal Tarih Vize Sınavı – Soru ve Cevapları – FSM Üniversitesi Hukuk Fakültesi – 2018-2019 Yılı

Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi Hukuk Fakültesi, 2018-2019 öğretim yılı, Siyasal Tarih Vize Sınavı soru ve cevapları

Avukatlık Hizmetlerinde KDV İndirimi

Aile mahkemeleri, tüketici mahkemeleri ve çocuk mahkemelerinin görev alanına giren davalar ve işler, vesayet davaları ve işleri ile bu davalara bağlı...

Amme Alacaklarına Uygulanan Gecikme Zammı Oranı Düşürüldü.

Amme alacağının ödeme müddeti içinde ödenmeyen kısmına vadenin bitim tarihinden itibaren her ay için ayrı ayrı uygulanan gecikme zammı oranı, Cumhurbaşkanı...