Ana Sayfa Pratik Hukuk İş Hukuku İş Kazaları ve Meslek Hastalıkları

İş Kazaları ve Meslek Hastalıkları

İş kazasına uğrayan ya da meslek hastalığı geçiren sigortalıya, bu sigorta kolundan hangi yardımların sağlanacağı yasanın 12. maddesinde belirlenmiştir.

1- İş Kazaları İle Meslek Hastalıkları Sigorta Gelirleri
İş kazası ve meslek hastalığı, 506 sayılı yasanın 11. maddesinde tanımlanmışlardır. Maddeye göre;
a- “İş kazası, aşağıdaki hal ve durumlardan birinde meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedence veya ruhça arızaya uğratan olaydır:

a) Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada,
b) İşveren tarafından yürütülmekte olan iş dolayısıyla,
c) Sigortalının, işveren tarafından görev ile başka yere gönderilmesi yüzünden asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda,
d) Emzikli kadın sigortalının çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda,
e) Sigortalının, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere toplu olarak götürülüp getirilmeleri sırasında,

b- Meslek hastalığı, sigortalının çalıştırıldığı işin niteliğine göre tekrarlanan bir sebeple veya işin yürütüm şartları yüzünden uğradığı geçici veya sürekli hastalık, sakatlık veya ruhi arıza halleridir.

Bu kanuna göre tespit edilmiş olan hastalıklar listesi dışında herhangi bir hastalığın meslek hastalığı sayılıp sayılmaması üzerinde çıkabilecek uyuşmazlıklar, Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu`nca karara bağlanır.

İş kazasına uğrayan ya da meslek hastalığı geçiren sigortalıya, bu sigorta kolundan hangi yardımların sağlanacağı yasanın 12. maddesinde belirlenmiştir. Bunlar maddede bentler halinde düzenlenen “geçici iş göremezlik ödeneği”, “sağlık yardımı”, başka bir yerde muayene ve tedavi halinde “zorunlu tedavi – yol masraflarının karşılanması” “Cenaze Giderlerinin Karşılanması” ve en önemlisi de “sürekli iş göremezlik hallerinde sürekli iş göremezlik geliri bağlanması” ile “ölümü halinde sigortalının hak sahiplerine gelir bağlanması”dır.

İş kazası sigorta kolundan gelir bağlanmasının, diğer sigorta kollarından temel ayırımı, sigortalıya gelir bağlanabilmesi için herhangi bir sigortalılık veya prim ödeme gün sayısı veya yaş şartının aranmamış olmasıdır. Ölüm veya bedeni bütünlüğün bozulması halinin, uğranılan iş kazası sonucunda oluşması, diğer bir anlatımla da olay ile arıza arasında uygun bir illiyet bağının bulunması yeterlidir.

Bir olayın iş kazası sayılabilmesinin koşulları, yukarıya da alıntılanan 11. maddede detaylı olarak düzenlenmiştir. Ancak bu tanımlamaları tamamlayan 506 sayılı yasanın diğer bazı hükümleri de vardır. Bunlar da şöyle sıralanabilir.

a) “Çalışanlar işe alınmalarıyla kendiliğinden sigortalı olurlar” (Madde 6).

b) “… sigortalıların işlerini yaptıkları yerler işyeridir.

İşin niteliği ve yürütümü bakımından işyerine bağlı bulunan yerlerle dinlenme, çocuk emzirme, yemek, uyku, yıkanma, muayene ve bakım, beden veya meslek eğitimi yerleri, avlu ve büro gibi diğer eklentiler ve araçlar da işyerinden sayılır” (Madde 5).

c) “Sigortalı çalıştırılmaya başlandığının süresi içinde kuruma bildirilmemesi halinde (…) meydana gelen iş kazası meslek hastalığı, hastalık ve analık hallerinde ilgililerin sigorta yardımları kurumca sağlanır” (Madde 10).

d) “Geçici iş göremezlik hali sonunda (…) iş kazası veya meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücünün en az % 10 azalmış bulunduğu kurumca tespit edilen sigortalı sürekli iş göremezlik gelirine hak kazanır” (Madde 19).

e) “Sürekli ve tam iş göremezlikte sigortalıya yıllık kazancının % 70`ine eşit yıllık bir gelir bağlanır. … kısmi iş göremezlikte sigortalıya bağlanacak gelir, tam iş göremezlik geliri gibi hesaplanarak bunun iş göremezlik oranındaki tutarı kendisine verilir” (Madde 20).

f) İş kazalarıyla meslek hastalıkları, hastalık ve analık hallerinde verilecek ödenek ve gelirlerin hesabına esas tutulacak günlük kazanç, iş kazasının … olduğu … tarihten önceki üç takvim ayı içinde, …77. maddenin (a) ve (b) fıkralarına göre … sigorta primi hesabına esas tutulan kazancın 90`da biridir” (Madde 88).

g) “Bu kanuna göre malûllük ve yaşlılık sigortasından bağlanacak aylıklar ise ölüm sigortasından hak sahiplerine bağlanacak aylıkların … alt sınırı, gösterge tablosundaki en düşük göstergenin katsayı ile çarpımının % 70`inden az olamaz.

İş göremezlik derecesi % 25 ve daha yukarı olanlara … bağlanacak gelirin aylık tutarı, bu kanunun 78. maddesi uyarınca tespit olunacak günlük kazancın alt sınırının 30 katının % 70`inden az olamaz (Madde 96).

h) “Malûllük, yaşlılık, ölüm sigortaları ile iş kazalarıyla meslek hastalıkları hak kazanılan aylık ve gelirler birleşirse, bu gelirlerden yüksek olanının tümü eksik olanının da yarısı bağlanır (Madde 92).

Yukarıda yasa maddelerinin sıralamasından sonra iş kazası sonucunda SSK tarafından bağlanabilecek bu nedenli gelirlerin bağlanmasında etken unsurları değerlendirmede yarar var.

2- Sürekli İş Göremezlik Geliri Bağlanma İşlemleri

İş kazası veya meslek hastalığı üzerine sigortalı öncelikle yatırılarak veya ayakta tedavi edilir. Bu dönem “geçici iş göremezlik” halinde olunduğu bir dönemdir. Geçici iş göremezlik sonunda sigortalıya, kuruma ait veya kurumun sevk edeceği sağlık tesisleri sağlık kurulları tarafından verilecek raporlarda belirtilen arızalarına göre, iş kazası veya meslek hastalığı nedeni ile meslekte kazanma gücünü ne ölçüde kayıp ettiği SSK Sağlık Dairesi tarafından tespit edilir. Sigortalının, iş kazası veya meslek hastalığı sonucu uğradığı ruhi ve bedeni araz nedeni ile meslekte kazanma gücünün en az % 10 azalmış bulunduğu sürekli iş göremezlik halinde kendisine sürekli iş göremezlik geliri bağlanır.

506 sayılı kanunun 27 ve 28. maddeleri uyarınca, işveren iş kazasını en geç kazadan sonra iki gün içinde kuruma bildirmek ve örneği kurumca hazırlanan ve sigortalının günlük kazanç hesabına esas bilgileri gösteren vizite kâğıdını kuruma vermek durumundadır.

İş kazası veya meslek hastalığı sonucu sürekli iş göremezlik hallerinde sigortalıya gelir bağlanması için aşağıdaki işlemlerin yapılarak gerekli belgelerin toplanması gerekir.

a- İş Kazası veya Meslek Hastalığı Soruşturma Evrakı

İş kazasının usûlünce işveren tarafından bildirilmesi veya işçi tarafından bir işverenin belirli bir işyerinde iş kazası geçirildiğinin ihbarı üzerine, SSK kendi müfettişleri ile iş kazasını soruşturur. Olaya ilişkin kanıtlar toplanıp, tanıklar dinlenerek zararlandırıcı olayın bir iş kazası olup olmadığı, sigortalının günlük-yıllık kazanç hesabına esas bilgiler hususlar, 506 SK`nin hükümlerine göre incelenerek bir rapor hazırlanır.

b- Sağlık Kurulu Raporları ve Grafileri

Kurumun sağlık tesislerince iş kazası veya meslek hastalığı ile ilgili sigortalı için tanzim edilen sağlık kurulu rapor ve ekleri sürekli iş göremezlik derecesinin tespitine esas oluşturmak üzere Sağlık Dairesi Başkanlığı`na gönderilerek sigortalının iş göremezlik (S. S. Sağlık İşlemleri Tüzüğü`ne göre) derecesi tespit ettirilir.

c- Sigortalı veya hak sahiplerinin nüfus kayıt örnekleri (kayıtlı oldukları yer Nüfus Müdürlüğü`nden onanmış) ve istirahat süresinde ödenen geçici iş göremezlik ödeneklerini gösterir basılı örnek ilgili sigorta müdürlüğünce düzenlenip, buna ilişkin olarak hazırlanan dosyaya göre sigortalı veya hak sahiplerine gelir bağlanır.

3- Sürekli İş Göremezlik Gelirinin Hesabı

Sürekli iş göremezlik geliri, sigortalının mesleğinde kazanma gücünün tamamını veya bir kısmını yitirmiş bulunmasına göre hesaplanır.

Sürekli ve tam iş göremezlikte sigortalıya yıllık kazancının % 70`ine eşit yıllık bir gelir bağlanır.

Sürekli kısmi iş göremezlikte sigortalıya bağlanacak gelir, tam iş göremezlik geliri gibi hesaplanarak bunun iş göremezlik derecesi oranındaki kadarı kendisine gelir olarak bağlanır.

Gerek tam gerek ise kısmi iş göremezlikte bağlanan bu gelir taban sigorta aylığı olan miktardan az ise, 96. maddedeki düzenleme gibi malûliyet derecesi % 25 veya daha fazla olan sigortalıların geliri, taban sigorta aylığı miktarına yükseltilerek ödenir.

Sürekli kısmi veya sürekli tam iş göremez durumdaki sigortalı başka birinin sürekli bakımına muhtaç ise bu gelir % 50 artırılır.

Tam iş göremezlik, sigortalının mesleğinde hiç çalışamaması halini belirtir. Bir başka anlatımla, tam iş göremez durumdaki sigortalının sürekli iş göremezlik derecesi % 100`dür. Sürekli-tam iş göremezlik geliri; 506 sayılı kanunun ek 22. maddesine göre tespit edilen göstergenin katsayı ile çarpılması suretiyle hesaplanır.

Tam İş Göremezlik Geliri = Gösterge * Katsayı olur.

Sigortalının mesleğinde kazanma gücünün kısmen azalmış olması hali ise, kısmı iş göremezlik olarak adlandırılır. Sigortalının iş göremezlik derecesinin en az % 10, en fazla % 99`u demektir. Sürekli-kısmi iş göremezlik geliri de, tam iş göremezlik geliri gibi hesaplanıp bunun iş göremezlik derecesi (İGD) (malûliyet oranı) kadarı sigortalıya gelir olarak verilir. Böylece;

Kısmi İş Göremezlik Gelir = Gösterge * Katsayı * İş Göremezlik Oranı olur.

Kısmi sürekli iş göremezlik geliri bağlananlara ödenmesi gereken sosyal yardım zammı, iş göremezlik derecesi (oranı) dikkate alınarak ödenir.

657 sayılı kanuna tâbi devlet memurları aylıklarının hesabında uygulanan katsayı, sürekli iş göremezlik geliri hesabında da uygulanır. Katsayının değişmesi halinde değişikliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren yeni katsayı esas alınarak, gelir yeniden hesaplanır.

Gösterge tablosundan hesaplanacak gelirin aylık bağlama oranı % 70, üst gösterge tablosundan hesaplanacak gelirin aylık bağlama oranı ise % 50`dir.

Sosyal Sigortalar Sağlık İşlemleri Tüzüğü`ne göre, iş kazası hallerinde iş göremezlik oranları SSK Sağlık Dairesi Başkanlığı`nca belirlenmektedir. Kontrol muayenesi sonucunda, iş göremezlik derecesinin değiştiği tespit edilirse, rapor tarihini takip eden aybaşından itibaren yeni iş göremezlik derecesi esas alınarak gelir yeniden hesaplanır.

İş kazası veya meslek hastalığı sonucu sürekli iş göremezlik derecesi % 10`un altında tespit edilen sigortalıya gelir bağlanmaz. Ama hazırlanan sürekli iş göremezlik dosyası kurumca muhafaza edilir.

4- Gösterge Tabloları

506 sayılı kanuna göre gelirlerin hesaplanmasında katsayı esasına dayalı gösterge sistemi uygulanmaktadır. Göstergeler, derece ve kademeler halinde, gösterge ve üst gösterge tablolarından oluşmaktadır. Gösterge ve üst gösterge tabloları Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı`nın teklifi üzerine Bakanlar Kurulu`nca tespit edilmektedir.

Gelirlerin hesabına esas alınacak göstergelerin tespitinde kullanılmak üzere 506 sayılı kanunun ek 21. maddesi gereğince: Aşağıda açıklanan şekilde Gösterge Tespit Tablosu ve Üst Gösterge Tespit Tablosu düzenlenmektedir.

a) Gösterge Tespit Tablosu

İş kazaları ile meslek hastalıkları sigortası için düzenlenecek gösterge tespit tablosunda, sigortalının gelire esas kazancının hesabına giren son takvim ayında, prim hesabına esas asgari günlük kazancın yıllık tutarı, taban rakamını, aynı aydaki gösterge tablosunun en yüksek göstergesi üzerinden hesaplanacak azami günlük kazancın yıllık tutarı da tavan rakamını oluşturur.

Yukarıdaki gibi tespit edilen taban rakamı, gösterge tablosundaki en düşük göstergenin, tavan rakamı ise en yüksek göstergenin karşılığı olarak alınır. Tavan rakamı ile taban rakamı arasındaki fark, en düşük göstergenin karşılığı olan kademe hariç tutularak, geriye kalan kademe sayısı olan 140`a bölünür. Bölüm sonucunun kesir kısmı tama çıkartılarak elde edilen rakam en düşük göstergeyi takip eden göstergeden itibaren, her dilim bir göstergeyi karşılamak üzere, taban rakamına ilave edilerek takip eden göstergelerin karşılığı rakamlar tespit edilir.

İş kazaları ile meslek hastalıkları sigortasından bağlanacak gelirlerin hesabına esas alınacak gösterge, sigortalının 506 sayılı kanunun 88. maddesine göre hesaplanan yıllık kazancına, yukarıda açıklandığı gibi düzenlenerek birleştirilmiş gösterge tespit tablosunda (gösterge ve üst gösterge tespit tablosu) eşit sayının karşılığı olarak tespit edilir. Tabloda eşit sayı yoksa, en yakın sayının karşılığı gösterge esas alınır (506 SK mad. 22).

b) Bağlanacak Gelirlere Esas Kazancın ve Göstergenin Tespiti

İş kazalarıyla meslek hastalıkları sigortasından bağlanacak gelirlere esas tutulacak yıllık kazanç, 506 sayılı kanunun 88. maddesindeki hükümlere göre hesaplanan küsuratlı günlük kazancın 360 katıdır (506 SK mad. 88/10).

Formül ile ifade edersek:

Yıllık Kazanç = Günlük Kazanç * 360`tır. Böylece günlük kazanç miktarının tespiti özel bir önem göstermektedir.

c) İş Kazası Hallerinde Günlük Kazanç Tespiti:

İş kazası, sürekli iş göremezlik ve ölüm hallerinde bağlanacak gelirlere esas günlük kazanç, 506 sayılı kanunun 88. maddesine göre hesaplanır. Buna göre günlük kazanç, iş kazasının olduğu tarihten önceki üç takvim ayı içinde, sigortalının 506 sayılı kanunun uygulandığı bir veya birkaç işte elde ettiği sigorta primi hesabına esas tutulan kazançlar toplamının 90`a veya ücret alınan gün sayısına bölünmesiyle bulunur.

Yani gelir bağlanmasına esas günlük kazanç = son üç ayda elde edilen toplam kazanç / 90 veya bu gelirin elde edildiği gün sayısı olacaktır.

Örneğin, iş kazası Nisan ayı içinde meydana gelmişse, sigortalının Ocak, Şubat ve Mart aylarını kapsayan dönemdeki prime esas kazançları toplamı, bu dönem içinde çalıştığı gün sayısı toplamına bölünerek günlük kazanç tespit edilecektir. Bazı iş günlerinde çalışılmamış ve çalışılmayan günler için ücret alınmamış ise, toplam ücret, ücret alınan gün sayısına bölünerek hesaplanır.

Günlük kazancın hesabına esas tutulan üç aylık dönemde hiç çalışmamış ve ücret almamış olan sigortalının günlük kazancının tespitinde iş kazasının meydana geldiği tarihten önceki 12 takvim ayı içinde çalıştığı gün sayıları esas alınarak, üçer aylık dönemler halinde geriye gidilerek yukarıdaki gibi günlük kazanç hesaplaması yapılır.

12 aylık dönemde çalışmamış ve ücret almamış olan sigortalı işe girdiği takvim ayı içinde iş kazası dolayısıyla iş göremezliğe uğrarsa, günlük kazancı, iş göremezliğin başladığı tarih ile işe girdiği tarih arasında elde ettiği kazanç toplamının ücret aldığı gün sayısına bölünmesi suretiyle hesaplanır.

İşe girdiği gün, iş kazasına uğrayan sigortalının taraflarca kararlaştırılmış olan günlük ücreti günlük kazanç sayılır.

Günlük kazancın hesabına esas tutulan dönemde aynı zamanda birden çok işte çalışan sigortalının gelire esas tutulacak günlük kazancının tespitinde bu işler dolayısıyla elde edilen ve sigorta primi hesabına esas tutulan kazançlar ayrı ayrı nazara alınır ve günlük kazanç yukarıdaki esaslara göre hesaplanır.

506 sayılı kanun gereğince alınacak ve verilecek ödeneklerin hesabına esas tutulan günlük kazancın alt sınırı, gösterge tablosundaki en düşük göstergenin katsayı ile çarpımının otuzda biri, üst sınırı ise, üst gösterge tablosundaki en yüksek göstergenin katsayı ile çarpımının otuzda biridir (506 SK mad. 78/1). Bu nedenle, günlük kazancın hesabına esas alınan üç aylık dönemde aylar itibariyle, ayrı ayrı tespit edilecek günlük kazancın, o ayın asgari günlük kazancından az, azami kazancından fazla olamaz.

Meslek hastalığı hallerinde sigortalıya veya hak sahiplerine bağlanacak gelirlerin hesabına esas alınacak günlük kazanç, iş kazası için yukarıda açıklanan kurallar dahilinde tespit edilmektedir.

d) Günlük Kazanç Hesabına Esas Alınacak Kazançlar

506 sayılı kanunun 88. maddesine göre, iş kazası hallerinde bağlanacak gelirlere esas alınacak günlük kazanç, aynı kanunun 77. maddesinde belirtilen prime esas ücretler dikkate alınmak sureti ile hesaplanmaktadır.

aa) Ücretler

İş Kanunu`nun 16. maddesinde ücret; “Bir kimseye bir iş karşılığında işveren veya üçüncü kişiler tarafından sağlanan ve nakden ödenen meblağ” olarak tanımlanmıştır.

Asıl ücret olarak anılmakta olan bu ücrete, fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücretleri de dahildir.

Ödeme şekli ve zamanına göre ücret; zaman birimine göre ücret, iş birimine göre ücret (akort), götürü ücret, kârdan pay alma, komisyon ücreti, yüzde ücreti ve huzur hakkı şeklinde isimlendirilip bu adlar altında yapılan ödemeler sigorta primine tâbi tutulduğu için de bu ödemelerin günlük kazanç hesabında gözetilmesi gerekir.

Ayrıca, işverenler tarafından sigortalılara eleman teminindeki güçlük zammı, kıdem zammı ve izin harçlığı adı altında yapılan ödemeler, istirahatli oldukları süreler için ödenen ücretler ve TİS uyarınca ödenen ücret artışlarının 506 sayılı kanunun 77. maddesinin (a) bendi kapsamına kabul edilerek günlük kazanç hesabına dahil edilmesi gerekmektedir.

bb) Prim ve İkramiyeler

Yukarıda belirtilen asıl ücretlerin dışında, işyerlerinde iş verimini yükseltmek ve çalışanları teşvik etmek amacıyla çalışma, satış, devamlılık, istihsal veya idareci primi adı altında ödenen primler ile geçmiş hizmetlerinin ödüllendirilmesi ve gelecekteki hizmetlerin teşvik edilmesi amacıyla bayram, yılbaşı, temettü ve jübile ikramiyesi adı altında yapılan ödemeler ücret niteliği taşıdığından, bu gibi ödemelerin de günlük kazanç hesaplanmasında dikkate alınması gerekir.

6772 sayılı “Devlet ve Ona Bağlı Müesseselerde Çalışan İşçilere İlave Tediye Yapılması Hakkında Kanun” gereğince yılda iki aylık tutarında yapılan ikramiye ödemeleri, söz konusu kanundaki açık hükmü nedeni ile sigorta primi kesintisinde ayrık tutulduğundan bu gibi ödemeler günlük kazanç hesaplanmasında dikkate alınmaz. Ancak aynı yasaya göre verilebilecek “iki ek ikramiye” ise sigorta primine tâbi olarak ücret tespitinde gözetilecektir.

Toplu iş sözleşmesi hükümleri gereğince, geçmiş aylara ait olmak üzere işçilere verilecek ücret farkları ise ait oldukları aylar itibariyle prime esas tutularak dolayısıyla günlük kazanç hesabında buna göre gözetilmelidir.

5- SSK Tarafından Bağlanan Gelirlerin Peşin Değerlerinin Hesaplanma Biçimi

506 sayılı Sosyal Sigortalar Kurumu Kanunu`nun 26. maddesine göre iş kazaları ve meslek hastalıkları nedeni ile SSK`nin bağladığı gelirlerin peşin değerleri, kusurları var ise işveren ve 3. kişilere rücuen ödettirilir. Kazalı işçinin kendisine bağlanan gelirler kadar zararını aynı zamanda ve ayrıca işverenden alarak haksız bir biçimde zenginleşmesinin önlenmesi ve “rücuen tazminat” davası sonucunda ödettirilecek zarar sonucu “iki kez ödetme” sonuçlarının ortadan kaldırılması düşüncesi ile kazalıya sağlanan yararların (bağlanan gelirlerin) peşin sermaye değerleri SSK`den sorularak hesaplanan tazminattan düşülür.
Bu gelirlerin peşin değerlerinin hesaplanması, 506 sayılı yasanın 22. maddesinde düzenlenen yetkilendirme ve görevlendirme sonucu Çalışma Bakanlığı tarafından 1961 yılında düzenlenip yürürlüğe konulan bir tarife vardır. Bu tarife eki 4 cetvel mevcut olup, ayrıca SSK tarafından hazırlanmış bir de 22 yaş cetveli bulunmaktadır. İstenilen peşin değerler hesapları bu cetvellere göre yapılır. Anılan cetveller bu çalışmamıza ek tablolar halinde verildi.
(1) nolu cetvel ile PMF 1931 tarihli beklenen ömür süresi varsayımına göre, kişinin içinde bulunduğu yaşta daha kaç yıl yaşayacağı ihtimali gözetilerek, SSK tarafından bağlanan gelirin bu yaşama süresince ödenecek miktarının % 5 faizle iskontolu peşin değerlerini veren katsayıları içermektedir. Her dört cetvel de peşin değer, rantın peşin değerini bulma yöntemine göre vermektedir. Cetvelin yaş karşısındaki sütunlarda, miktarı (100) lira olan gelir için peşin değer veren bir katsayı verilmiştir. Bu katsayı, kazalının yıllık geliri ile çarpılıp yüz (100) sayısına bölünerek istenilen peşin değer; yani gelir bağlananın tüm yaşamı varsayılan süre boyunca alacağı sigorta gelirinin peşin değerini verir.
(2), (3) ve (4) nolu cetveller de aynı niteliktedir. Kaza sonucu ölen işçinin gelir bağlanan çocuklarının, (sırasıyla) (18) – (20) ve (25) yaşlarına kadar gelir almaya devam etmeleri halinde kendilerine ödenecek sigorta gelirlerinin peşin değerlerini bulmada kullanılır.
Cetvellere göre peşin değer bulma işlemi şöyle yapılır:
A) Kazalı veya hak sahiplerine bağlanan gelir, gelir bağlama tarihindeki yaşlarının peşin değer çarpanı ile çarpılıp bir peşin değer (İLK PEŞİN DEĞER) bulunur.
B) Bu tarihten sonra, gelirde bir artış olmuş ise, gelir artış tarihindeki yaşı karşısındaki çarpanın, gelirin ARTAN MİKTARI ile çarpılması suretiyle elde edilen sonuç daha önce (A`da) bulunan ilk peşin değere eklenir.
C) Hesap tarihine kadar gerçekleşen artışlar için, her artış tarihindeki yaşı karşısındaki çarpan, GELİRİN SADECE ARTAN MİKTARI ile çarpılarak bulunan miktarın önceki toplamlara eklenmesi ile yetinilir.
Örneğin gelir bağlama tarihindeki yaşı (5) olan bir çocuğa artış tarihleri ve miktarları aşağıdaki gibi olan gelirin peşin değeri, (2) nolu cetvele göre şöyle hesaplanır:
Yaş Gelir Fark Gelir Katsayı Peşin Değer
5 435,000 435,000 * 9.5714 = 4,163,559 (ilk peşin değer)
6 515,000 80,000 * 9.0453 = 723,624
7 620,000 105,000 * 8.4872 = 891,156
8 715,000 95,000 * 7.8975 = 750,262
9 815,000 100,000 * 7.2753 = 727,530
9 910,000 95,000 * 7.2753 = 691,153
Gelirin peşin değeri toplamı: 7,947,284 TL.(SSK Gelirleri -büyükler için- 1 Nolu Peşin Değer Tablosu) 
Peşin Değer Peşin Değer Peşin Değer
Yaş Çarpanı Yaş Çarpanı Yaş Çarpanı
0 17.0537 36 15.4196 72 6.31050
1 18.3976 37 15.2566 73 6.01380
2 18.5903 38 15.0881 74 5.72440
3 18.6125 39 14.9141 75 5.44590
4 18.5904 40 14.7344 76 5.17716
5 18.5506 41 14.5494 77 4.91466
6 18.5000 42 14.3590 78 4.65906
7 18.4382 43 14.1635 79 4.41396
8 18.3673 44 13.9616 80 4.17904
9 18.2895 45 13.7544 81 3.95160
10 18.2047 46 13.5414 82 3.73130
11 18.1136 47 13.3224 83 3.62750
12 18.0173 48 13.0974 84 3.34223
13 17.9175 49 12.8664 85 3.17388
14 17.8157 50 12.6295 86 3.01907
15 17.7161 51 12.3871 87 2.87899
16 17.6213 52 12.1392 88 2.75437
17 17.5297 53 11.8835 89 2.64377
18 17.4414 54 11.6229 90 2.54804
19 17.3566 55 11.3575 91 2.46729
20 17.2750 56 11.0877 92 2.41300
21 17.1958 57 10.8119 93 2.37251
22 17.1162 58 10.5302 94 2.33387
23 17.0305 59 10.2428 95 2.29888
24 16.9395 60 9.9508 96 2.26136
25 16.8432 61 9.6546 97 2.23295
26 16.7414 62 9.3541 98 2.18034
27 16.6341 63 9.0512 99 2.09132
28 16.5212 64 8.7460 100 1.98312
29 16.4028 65 8.4423 101 1.97711
30 16.2787 66 8.1371 102 1.61310
31 16.1492 67 7.8302 103 1.55179
32 16.0140 68 7.5243 104 1.32797
33 15.8735 69 7.2167 105 1.10121
34 15.7277 70 6.9121 106 0
35 15.5766 71 6.6108 107 0
Not: 506 sayılı yasanın 22. maddesi uyarınca 1961 yılında Çalışma Bakanlığı tarafından tespit edilip yürürlüğe konulmuştur.
Tablo orijinali 100 lira esası üzerinden düzenlenmiş olup, bu faktörel değerlerin bağlanan gelir ile çarpımından sonra bulunan sonuç 100`e bölünür. Biz bu işlemi ortadan kaldırmak bakımından tabloyu (1) (bir) lira olacak biçimde (sadeleştirme yaparak) düzenledik ve 100 ile bölme işlemine gerek kalmadı. 
SSK Gelirleri Peşin Değer Tabloları
(Çocuklara, 4 ayrı yaş grubu için birarada)
18 Yaş 20 Yaş 22 Yaş 25 Yaş
Yaş (C. No: 2) Yaş (C. No.3) Yaş (C. No: ) Yaş (C. No: 4)
0 10.7808 0 11.4680 0 12.0261 0 12.8949
1 11.2298 1 12.0149 1 12.6647 1 13.6455
2 10.9414 2 11.7792 2 12.4781 2 13.5192
3 10.5284 3 11.4139 3 12.1573 3 13.2529
4 10.0668 4 11.0004 4 11.7888 4 12.9394
5 9.5714 5 10.5550 5 11.3899 5 12.5976
6 9.0453 6 10.0809 6 10.9645 6 12.2317
7 8.4872 7 9.5773 7 10.5116 7 11.8410
8 7.8975 8 9.0444 8 10.0318 8 11.4262
9 7.2753 9 8.4818 9 9.5249 9 10.9873
10 6.6198 10 7.8888 10 8.9904 10 10.5242
11 5.9298 11 7.2644 11 8.4272 11 10.0360
12 5.2039 12 6.6075 12 7.8346 12 9.5223
13 4.4409 13 5.9171 13 7.2121 13 8.9828
14 3.6391 14 5.1920 14 6.5585 14 8.4170
15 2.7970 15 4.4312 15 5.8736 15 7.8251
16 1.9120 16 3.6328 16 5.1561 16 7.2064
17 0.9808 17 2.7936 17 4.4027 17 6.6582
18 0 18 1.9105 18 3.6109 18 5.8781
19 0 19 0.9805 19 2.7780 19 5.1640
20 0 20 0 20 1.9007 20 4.4132
21 0 21 0 21 0.9759 21 3.6227
22 0 22 0 22 0 22 2.7892
23 0 23 0 23 0 23 1.9092
24 0 24 0 24 0 24 0.9803
25 0 25 0 25 0 25 0
Not: (2), (3) ve (4) nolu tablolar 506 sayılı yasanın 22. maddesi uyarınca 1961 yılında Çalışma Bakanlığı tarafından tespit edilip yürürlüğe konulmuştur.
22 yaş grubu için olan cetvel ise SSK tarafından geliştirilerek kullanılan bir cetveldir.
Tablo orijinali 100 lira esası üzerinden düzenlenmiş olup, bu faktörel değerlerin bağlanan gelir ile çarpımından sonra bulunan sonuç 100`e bölünür. Biz bu işlemi ortadan kaldırmak bakımından tabloyu (bir) 1 lira olacak biçimde (sadeleştirme yaparak) düzenledik, 100 ile bölme işlemine gerek kalmadı.

Av. Türabi TURAL

BU MAKALE YARGI DUNYASI ADLI DERGİDE YAYINLANMIŞTIR.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu yazınız!
Lütfen isminizi yazınız!

Son Eklenen İçerikler

Gayrimenkul Satış Vaadine Dayalı Tapu İptal ve Tescil Davaları

Satış vaadine dayalı tapu iptali ve tescil davalarında somut durum gerektirmedikçe keşif yapılması zorunlu değildir. Bazen gerekmediği halde mahkemelerce keşif yapılmaması...

Konkordato Mühletinin İşçi Alacaklarına Etkisi

Ekonomik açıdan zor durumda olan kişileri ve işletmeleri korumak yanında alacaklıları ve kamunun menfaatlerini de korumayı amaçlayan konkordato kurumu 7101 sayılı...

Şirket Yönetimi İçin Kayyım Tayini

“Şirket yönetimi için kayyım tayini” tedbiri Yasa’da sayılan belli suçlar için başvurulabilen özel bir koruma tedbirdir. Bu tedbire Yasa’da arama ve...

Türk Ceza Yargılamasında Koruma Tedbirleri Bakımından Esas Alınan Şüphe Kavramı

Suç soruşturmasında şüphe kavramı özellikle temel hak ve hürriyetleri çok yakından ilgilendiren koruma tedbirlerine başvurmada en çok kullanılan ama aynı zamanda...

Tutuklu ve Hükümlülerin Yararlanabileceği Yayınlar

Ceza  infaz  kurumunda bulunan tutuklu  ve   hükümlülerin yayınlardan yararlanmasına ilişkin esaslar 5275 sayılı Kanun'un ilgili hükümleri de gözetilerek Anayasa Mahkemesi tarafından...