Image default
Felsefe

Özgürlük ya da Nedensel Belirlenim, Üçüncü Bir Olasılık (Antinomi) Mümkün mü?

Açıktır ki, iki kavram, “özgürlük” ve “nedensel belirlenim” birbirini dışlayan, eğer biri tercih edilecekse diğerini zorunlu olarak dışarıda bırakan, öyle ki birine doğru olan yönelim diğerinin olasılığını reddetmeyi dayatan ve artık günümüzde neredeyse iki temel ideolojik pozisyondur. İstisnasız olarak tüm nesnelerin doğadaki nedensellik  yasasına tabi olduğu, belirlendiği bir dünyada özgürlük kavramından bahsetmek mümkün değildir. Bu yasayla kurgulanan bir dünyada, insanı edimlerinden dolayı sorumlu tutmaktan bahsedilemez. Doğadaki bir nesne olarak insan da bu nedensellik yasasının katı belirlenimi altındadır ve edimlerini etkileyen motifler başka bir empirik olguda aranmalıdır. Dahası, “suç” ya da “ceza” kavramlarına karşı geliştireceğimiz dil, dolaylı olarak bu iki kavram arasındaki tercihimize göre şekillenecektir.

Başka bir deyişle, örneğin “suç” olgusuna karşı takınacağımız tavır, “nedensellik” ve “özgürlük” arasında gidip gelen sarkacın bizi yönlendirmesine bağlıdır.

Güven ÖZDOYRAN – ODTÜ, Doktora Öğrencisi.
Flsf Dergisi – 2006, 1. sayı

MAKALENİN TAMAMINI, BURADAN  İNDİREBİLİRSİNİZ!

İlginizi Çekebilir

Bu içeriğimiz ile ilgili düşünceniz?