in

Türkiye Cumhuriyeti'nin İlk Hakim ve Savcıları

Bu çalışmada Adalet Bakanlığı arşivindeki özlük dosyalarına ulaşılabilen hâkim ve savcıların meslek yaşamları paylaşılmıştır.





Bu yazımızda, ülkemizin zorlu coğrafyası ve Cumhuriyet’in ilk yıllarının getirdiği maddi manevi güçlüklere rağmen, adaleti tesis etmek için sağlıklarını dahi bir kenara atmayı göze alabilmiş, hâkimlerin ve savcıların, bütün meslek hayatları doğruluk ve feragat ile geçen,ilk temsilcilerinin mesleki yaşamları sizlerle paylaşılmıştır.

Gerekli izinler alındıktan sonra, adaletin savunuculuğunu yapmış, Adalet Bakanlığı Sicil kayıtlarındaki 5200 sicil numarasından önce yer alan hâkimlerimizin ve savcılarımızın hukuk serüvenlerini de sizlerle paylaşmaya çalışacağız.

Adaletin savunucusu olmuş mümtaz ve güzide bu şahsiyetlerin adları, adalet toplumunda daima anılacak ve asla unutulmayacaktır.

Hazırlayanlar:

Av. Soner ALPER – Av. E. Hande MUTLU – Av. Özlem Nur YAPRAK

HUKUK GÜNDEMİ DERGİSİ, 2012/1 SAYISI

Mehmet Remzi UĞUR (Sicil No: 5205)

 

Mehmet Remzi UĞUR


1899 (1316) yılında Alaiye (Alanya)’de doğan UĞUR, İstanbul Adliye Mektebi’ni


1911(1328) yılında bitirmiştir. 2556 sayılı Hâkimler Kanunu’nun ilgili maddesi mucibince Ankara Hukuk Fakültesince seçilen imtihan heyeti huzurunda yapılan imtihanda iyi derece ile muvaffak olmuştur. Daha sonra sırasıyla,


1912–1913 (1330 – 1331): Alaiye (Antalya) Bidayet (İlk Derece) Mahkemesi Kalem Mülazımlığı (Stajyerliği),


1913–1914 (1331 – 1332): Alaiye Bidayet Mahkemesi Müstantik (Sorgu Hâkimliği) Kitabeti(Kâtipliği) Vekâleti,


1914–1916 (1332 – 1336): Alaiye Bidayet Mahkemesi Müstantik Kitabeti,


1922–1923 (1340 – 1341): Alaiye Mahkemesi Asliye Zabıt Kitabeti,


1923 (1341) yılında Alaiye İcra Memurluğu,


1928 – 1939: Kemah (Erzincan) Sorgu Hâkimliği,


1939 yılında Ayvalık Sorgu Hâkimliği yapmıştır. Özlük dosyasındaki kayıtlara göre 13.11.1958 tarihinde emekli olmuştur.

Mümtaz YILMAZOĞULLARI (Sicil No: 5206)

1904(1321) Edremit doğumlu olan Yılmazoğulları,1341 yılında İstanbul 3. HukukMahkemesi  Kâtipliği, İstanbul 5. Ceza Mahkemesi Kâtipliği ve Finike Müstantikliğiyapmıştır. 1928 yılında Ankara hukuk Fakültesi’nden mezun olmuşve sonra sırasıyla;

1928-1934: Mardin Müddeiumumî Muavinliği (Savcı yardımcılığı),

1934-1935:  MuşMüddeiumumîliği,

1935-1936: İzmir Sorgu Hâkimliği,

1936-1937:  Giresun Azalığı,

1937-1940: Gürün (Sivas)Hukuk Hâkimliği,

1940-1944: Çiçekdağı (Kırşehir) Hâkimliği görevlerinde bulunmuştur.

1944 yılında Ankara Hâkimliği görevi sonrasında Temyiz Yüksek Mahkemesi

4. Ceza Dairesi Raportörü olarak görev yapmış ve 25 Temmuz 1944 tarihinde sağlık nedeniyle istifa etmiştir. Bir dönem Toprak Mahsulleri Ofisi’nde müfettişlik yapan YILMAZOĞULLARI 1947 yılında tekrar mesleğe dönmek istemiş ancak bu talebi reddedilmiştir.

Mehmet Vehbi TETİK (Sicil no: 5207)

1895 (1312) yılında Çankırı’da dünyaya gelen TETİK İngilizce ve Fransızca

bilmektedir.  1928yılında Hukuk Fakültesi’nden mezun olmadan önce 1331-

1340yılları arasında öğretmenlikyapmıştır. Ayrıca Ankara Müddei Umumi, İstintak Dairesi, Ağır Ceza Mahkemesi Zabıt Kâtipliği görevlerinde bulunmuştur. Mezuniyeti sonrasında

1928-1934: Yabanabad (Kızılcahamam) Müddeiumumîliği

1934-1938: HaymanaHâkimliği

1938-1939:  Balıkesir Azalığı

1939 yılında Ankara İcra Muavin hâkimliği görevlerinde bulunmuş ve 31.10.1940 tarihinde Maliye Vekâleti Tahsilât Müdürlüğü Kontrolörlüğü’ne tayin edilmiştir.

Ömer ASIM (Sicil no: 5208)

Gaziantep Orta Mektep Türkçe muallimi olan Ömer Asım’ın doğum tarihi ve hangi hukuk fakültesinden mezun olduğu özlük dosyasında bulunan bilgi ve belgeler dâhilinde tespit edilememiştir. 1928-1930 arası Nizip (Gaziantep) Müddeiumumîliği görevinde bulunan ASIM 1930’da yeniden muallimliğe atanmasını talep etmiş ve talebi kabul edilerek Gaziantep Lisesi Türkçe Muallimliği’ne atanmıştır. Öğretmenlikten sonra bir dönem Gaziantep’te serbest avukatlık yapmıştır.

Mustafa Nazif ÖZADA (Sicil No: 5209)

1901 (1318) yılında Rodos’ta dünyaya gelen ÖZADA, 1928 yılında Ankara

Hukuk Fakültesi’nden mezun olmuştur. Mezuniyetin sonrasında sırasıyla

1929 – 1930: Koçhisar (Ankara/Şereflikoçhisar) Müddeiumumîliği

1930 – 1931: Mardin Ağır Ceza Mahkemesi  Aza Mülazımlığı,

1931 – 1933: Derik (Diyarbakır) Hâkimliği,

1933 – 1942: Sürmene (Trabzon)Hâkimliği,

1942 – 1943: İspir (Erzurum)Hâkimliği,

1943 – 1946: Gediz (Kütahya) Ceza Hâkimliği,

1946 – 1948: Uşak Sulh Yargıçlığı,

1948 – 1949: Uşak Hukuk Yargıçlığı,

1950 – 1952: NevşehirAsliye Yargıçlığı görevlerindebulunmuştur.

Büyük ve Değerli Sözler (1946 Eskişehir) ve Muhtarlara Kolaylık (1946 Eskişehir) isimli iki de eseri bulunan ÖZADA 12.06.1952 tarihinde kendi isteği ile emekli olmuştur.

Mehmet Emin Halim ERGUN (Sicil No: 5210)

 

Mehmet Emin Halim ERGUN


1898 (1315) yılında Ankara’da doğan ERGUN 1928 yılında Ankara Hukuk Fakültesi’nden mezun olmuştur. Mezuniyeti öncesinde TBMM Zabıt Şefi olan ERGUN, 1929 – 1930 yılları arasında Menemen Müddei Umumisi olarak görev yapmıştır.


30.11.1930 tarihinde meslekten istifa ettikten sonra Ankara Barosu’na kaydolarak serbest avukatlık yapmıştır. 1938’de Ankara Barosu Genel Sekreterliği, 1940’ta Baro Yönetim Kurulu üyeliği, 1941 yılında Barosu Başkan Yardımcılığı, 1944 ve 1945’te Baro Yönetim Kurulu Üyeliği ve 1945 – 1946 yılları arasında Ankara Barosu Başkalığı yapmıştır. Ankara Barosu Dergisi (o zamanki adı Hukuk Dergisi) ilk defa ERGUN döneminde çıkartılmış olup, derginin tüm hakları ERGUN tarafından Ankara Barosu’na devredilmiştir.


1946 yılındaki genel seçimlerde Ankara’dan 8. Dönem CHP milletvekili olarak seçilmiş ve1950 yılında kadar milletvekilliği yapmıştır. 1961 – 1963 yılları arasında Çocuk Esirgeme Kurumu 2. Başkanlığı, 1963 – 1968 yılları arasında da Çocuk Esirgeme Kurumu Başkanlığı görevlerinde bulunmuştur.


2 Ocak 1969 tarihinde kalp krizi geçirerek yaşamını yitirmiştir.

İbrahim Kemal ORAN (Sicil No: 5211)

 

İbrahim Kemal ORAN


1901 (1317) yılında Ankara’da doğan ORAN, 1920 (1338) yılındaTBMM’de zabıt kâtibi olarak görev yapmıştır. Ankara Hukuk Fakültesi’nden 1928 yılında mezun olduktan sonra, 1928 – 1929 Söke (Aydın) Müddeiumumîliği,1929 –1930 Foça (İzmir) Müddeiumumîliği görevlerinde  bulunmuştur.


26.11.1930 tarihinde Avrupa’da hususi tahsil ve tetebbuatta (incelemelerde) bulunmak üzere memuriyetten istifa etmiştir. 1940 ile1941 yılları arasında Orman Genel Müdürlüğü Merkez avukatlığı görevi yapmış, 1950 – 1952 yılları arasında Merkez Bankası İdare Meclisi üyeliği yapmıştır. 22.07.1961 tarihinde yaş haddinden emekli olmuştur.


Esat Tevfik ERPAK (Sicil No: 5219)


1 Şubat 1901 (11 Şevval 1318) tarihinde İstanbul’da dünyaya gelen ERPAK, 1928 yılında Ankara Hukuk Fakültesi’nden mezun olmuştur. Fakültede yatılı okuduğu için 8 sene zorunlu hizmete  tabi olmuştur.


Sırasıyla,


1928 – 1936: Tirebolu (Giresun)Müddeiumumîliği,


1936 -1941: Sarıkamış (Kars) Müddeiumumîliği,


1941 – 1948: Ağrı Müddeiumumîliği,


1948 – 1951: Kars Hukuk Yargıçlığı,


1951 – 1955: Sinop Yargıçlığı,


1955 – 1959: Sinop Ağır Ceza Mahkemesi Reisliği görevlerinde bulunmuştur. ERPAK, Yaş haddinden 1959 yılında emekliye sevk edilmiştir.

Abdülkadir Rauf DİZDAR (Sicil No: 5218)

 

Abdülkadir Rauf DİZDAR


1909 (1326) yılında Diyarbakır’da dünyaya gelen DİZDAR, 1928 yılında Ankara Hukuk Fakültesi’nden mezun olmuştur. Mezuniyeti sonrasında sırasıyla,


1928 – 1929: Sındırgı (Balıkesir) Müddeiumumîliği,


1929 – 1932: EskişehirHâkimliği Müddeiumumîliği,


1932 yılında Osmangazi(Bursa)Müddeiumumîliği,


1932 – 1934: Seferihisar (İzmir) Hâkimliği,


1934 – 1936: İzmir Azalığı,


1936 yılında Eskişehir HukukHâkimliği,


1936 – 1939: İstanbul Sulh Hâkimliği,


1939 yılında İstanbul İcra Muavin Hâkimliği,


1939 – 1941: Üçüncü Sınıf Adliye Müfettişliği,


1941 – 1943: Üsküdar Hâkimliği,


1943 – 1945: Kadıköy Hukuk Hâkimliği,


1945 – 1946: İstanbul İcra Yargıçlığı,


1946 – 1952: Yargıtay Üyeliği (6. ve 4. Hukuk Dairesinde)


1952  –  1954  yılları  arasında  Yargıtay  2.  Başkanlığı  yapan  DİZDAR, 04.05.1954 tarihinde emekliye ayrılmıştır.


Ahmet Necati DESEL (Sicil No: 5221)


1896 (1313) yılında İzmir’de doğan DESEL, Konya ve İzmir’deki çeşitli okullarda


1919 – 1922 (1337 – 1340) yılları arasında Fransızca öğretmenliği yapmıştır. Özlük dosyasında mezuniyetine ilişkin bir bilgi yer almamaktadır.  İlkolarak Bayındır (İzmir) Müddeiumumîliğineatanan DESEL sırasıyla,


1943 yılında dek Ereğli (Karaman) Müddeiumumîliği, Aynı dönemde Bor Hukuk ve Ceza Hâkimliği (Vekâleten),


1943– 1944: Salihli (Manisa)Hukuk Hâkimliği,


1944 – 1949: Konya Sulh Hâkimliği,


1949 – 1952: Konya Asliye Hukuk Hâkimliği,


1952 – 1956: Ankara Yargıçlığı,


1956 – 1960: Temyiz Mahkemesi  İcra İflasDairesi rapotörlüğü,


1960 – 1964: Yargıtay Üye Yardımcılığı görevlerindebulunmuştur.


Temyiz Mahkemesi İcra İflas Dairesi raportörlüğü yaptığı dönemde Ankara İcra Muavin Hâkimliği yapmış, sonrasında raportörlük görevine geri dönmüştür. 42 yıldan fazla devlete hizmet etmiş olan DESEL 05.05.1964 tarihinde sağlık sorunları sebebiyle kendi isteği ile emekli olmuştur. DESEL emekli olduktan sonra Ankara Barosu’na kayıt olarak serbest avukatlık yapmıştır.

Nurettin HAMİT (Sicil No: 5220)

 

Nurettin HAMİT


1904 (1321) yılında İstanbul’da dünyaya gelen HAMİT, elyevm (halen) Hukuk Mektebinde iken Elazığ Müddeiumumî Muavinliğine atanmış ancak savcılık görevine başlayamadan genç yaşta 2 Ocak 1929 tarihinde apandisit ameliyatında vefat etmiştir.

Nezahat GÖRELİ (Sicil No: 5590)

 

Nezahat GÖRELİ


1906 (1321) yılında İstanbul’da doğan GÖRELİ, İstanbul Hukuk Fakültesi’nden mezun olmuştur. Sırasıyla,


1927 – 1928: İstanbul 1. Hukuk Dairesi 2. Sınıf kâtipliği,


1928 – 1929: İstanbul 1. Hukuk Dairesi 3. Sınıf kâtipliği,


1929 – 1930: Ankara Hukuk Mahkemesi  Zabıt Kâtipliği,


1930 – 1936: Ankara Aza Mülazımlığı,


1936 – 1945: Ankara Sulh Hâkimliği,


1945 – 1950: Ankara Yargıçlığı,


1951 – 1954: Ankara 1. Asliye Hukuk Hâkimliği,


1954–1959: Yargıtay 7. Hukuk Dairesi Üyeliği,


1960 – 1966: Yargıtay 2. HukukDairesi Üyeliği,


1967 – 1970: Yargıtay 3. Hukuk Dairesi Üyeliği görevlerinde bulunmuştur.


9 Temmuz 1954  yılında  Helsinki Milletlerarası Kadın Hukukçular Kongresi’nde Türkiye’yi temsil eden GÖRELİ, 13.07.1970 tarihinde yaş haddinden emekliye ayrılmıştır.

Fatma Beyhan NİL TİPİ (Sicil No: 5591)

Fatma Beyhan NİL TİPİ


1903 (1320) yılında Midilli’de dünyaya gelen TİPİ, İstanbul Hukuk Fakültesi


mezunudur. Hâkimlik görevinden önce sırasıyla,


• 1926 – 1927: Tadili Kavanin Komisyonları (Kanunları Değiştirme Komis- yonu: Atatürk’ün o dönemde yeni hazırlanacak kanunların, çağdaş esaslara uymayan maddelerden arındırılmasını, medeni esaslara uygun kanunlar hazırlanmasını istemesi üzerine 1924 Mayısında Tadili Kavanin Komisyonları teşekkül ettirildi.) Kitabeti,


• 1927 – 1928: İstanbul Asliye Mahkemesi 1. Hukuk Kâtipliği görevlerindebulunduktan sonra istifa edip, 1928 yılında İstanbul Barosu’na kaydolarak İstanbul Barosu’nun ilk kadın avukatı olma unvanını kazanmıştır. Daha sonra Baro levhasından kaydını sildirip;


• 1930 -1939: İstanbul Aza Mülazımlığı,


• 1935 yılında aynı zamanda İstanbul 2. Ticaret Mahkemesi Aza Muavinliği,


• 1939 – 1941: İstanbul Ticaret Mahkemesi Azalığı yapmıştır.


29 Temmuz 1941’te istifa eden TİPİ, 28.05.1942 tarihinde Ankara Barosu’na kayıt olup serbest avukatlık yapmaya başlamıştır. 22.02.1944 tarihindeise kaydını yeniden İstanbul Barosu’na naklettirmiştir.

İçeriğe puanınız?

0 puan
Upvote Downvote

Yorumlar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Loading…

0

Yorumlar

0 yorum

Kıymetli Evrak Hukuku – AÜHF 2004/05 Vize Sınavı

Bir Avukatın Günlüğü