Yabancılara Türkiye’de İkamet İzni, Yasal Zemini ve Konu ile İlgili Tüm Merak Edilenler

Image default
Kamu Hukuku

Ulusal hukuk ve uluslararası hukuk kurallarının uygulanmasında paralelliğin sağlanması; insan hakkı ihlallerinin önlenmesi ve insana yaraşır bir sistemin oluşturulması bağlamında önem taşımaktadır. Bu kapsamda ülkemizde bulunan yabancılar çeşitli hak ve yükümlülüklere sahiptir. İkamet izinleri bu hak ve yükümlülükler çerçevesinde yabancıların ülkemizde kalışını yasal bir zemine oturtmaktadır.

6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararsı Koruma Kanununa (YUKK’a) göre ikamet izni Türkiye’de kalmak üzere verilen izin belgesini ifade etmektedir. Yetkili makamlar tarafından düzenlenen bu izin belgesi yabancıya ülkemizde belirli bir süreliğine ve belirli bir yerde yaşama hakkı sağlamaktadır. Kamusal düzenin sağlanması ve korunması açısından önem arz eden ikamet izni; yabancının talepte bulunması, istenilen evraklarla başvurması ve talepte bulunduğu ikamet izni türünde şartları taşıması halinde düzenlenmektedir.

İkamet izni Türkiye’de kalmak isteyen yabancılara verilen izin belgesidir. Ülkemizde vize veya vize muafiyetinin tanıdığı süreden ya da doksan günden fazla kalacak yabancıların, e-ikamet sistemi üzerinden, şartlarını taşıdığını düşündüğü ikamet izni türüne müracaatta bulunmaları zorunludur. Başvurusunu tamamlayan yabancılar sistem tarafından belirlenen randevu gününde, yaşamak istedikleri ilde bulunan il/ilçe göç idaresi müdürlüğünde hazır bulunmalıdırlar. Geçerli bir mazereti olmaksızın randevu gününde il/ilçe göç idaresi müdürlüğünde hazır bulunmayan yabancılar, hiç başvuruda bulunmamış sayılırlar. Geçerli mazeretin tespitinde idarece bir takım bilgi ve belgeler talep edilebilir. İkamet izni uzatma başvuruları da kural olarak aynı usulle yapılmaktadır. İstisnai olarak 14 ilimizde (Adana, Ankara, Antalya, Aydın, Bursa, Gaziantep, İstanbul, İzmir, Kayseri, Kocaeli, Mersin, Samsun, Şanlıurfa, Tekirdağ) yaşayan yabancıların ikamet izni uzatma işlemlerinde randevu almak yerine gerekli belgeleri posta ile göndermeleri yeterli olmaktadır.

A – Genel Bilgiler

İkamet İzni Başvurusu

Ülkemizde vizenin veya vize muafiyetinin tanıdığı süreden ya da doksan günden fazla kalacak yabancıların ikamet izni alması zorunludur. Kanunda öngörüldüğü şekilde ikamet izni başvurularının yabancıların vatandaşı olduğu ya da yasal olarak bulunduğu ülkedeki konsolosluklardan alınması yakın bir zamanda mümkün olacak olup bu durum ayrıca duyurulacaktır. Bu aşama gerçekleşene kadar yabancıların ikamet izni başvuruları ikamet edilmek istenilen il valiliğince alınmaktadır.

Anılan Kanun ile ikamet izni başvurularında refakat uygulaması kaldırılmış olup her yabancının başvurusu ve izin belgesi ayrı olarak düzenlenmektedir. Ayrıca ikamet izni başvuruları yabancı tarafından bizzat yapılabileceği gibi yabancının yasal temsilcisi ya da avukatı aracılığıyla da yapılabilecektir. Fakat bu hususta idare gerekli görmesi halinde başvuru sırasında yabancının hazır bulunmasını da isteyebilir. 6735 sayılı Kanun ile 6458 sayılı Kanunun 21 inci maddesine ikamet izni başvurularının yetkili aracı kurum tarafından da yapılabileceği hükmü eklenmiştir. Yetkili aracı kurum Genel Müdürlük (İçişleri Bakanlığı Göç İdaresi Genel Müdürlüğü) tarafından yetkilendirilen kurum veya kuruluşu ifade etmekte ve nitelikleri ile görev çerçevesi yönetmelikle belirlenmektedir.

e-İkamet Sistemi

6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararsı Koruma Kanununun 30 uncu maddesinde altı çeşit ikamet izni düzenlenmiş olup ilk, uzatma ve geçiş başvuruları için e-İkamet sistemi ( https://e-ikamet.goc.gov.tr/ ) üzerinden online başvuru alınmaktadır.

İlk ve Geçiş Başvuruları

İlk ve geçiş başvuruları için yabancının e-İkamet sistemi üzerinden ikamet izni başvurusunda bulunması ve kendisine verilen randevu tarih ve saatinde bulunduğu ildeki İl Göç İdaresi Müdürlüğüne istenilen evraklarla başvurması ( https://e-ikamet.goc.gov.tr/Ikamet/IstenenBelgeler ) gerekmektedir. Ayrıca ilk ve geçiş başvurularında pasaportun aslı ibraz edilmelidir. Uzatma başvurularında tercüme edilmiş noter onaylı fotokopisi istenmektedir.

Uzatma Başvurusu

İkamet izni uzatma başvuruları, ikamet izin süresinin dolmasına altmış gün kalmasından itibaren ve her koşulda ikamet izni süresi dolmadan önce yapılmaktadır.

Uzatma başvurusu için yabancının e-İkamet sisteminden ikamet izni başvurusunda bulunması ve istenen belgeleri tamamlayarak ikamet edilen ilin İl Göç İdaresi Müdürlüğüne posta yoluyla 5 (beş) gün içerisinde göndermesi gerekmektedir.

Ayrıca uzatma başvurusu sırasında daha önce verilen bilgilerin kontrol edilerek hatasız bir şekilde girilmesine dikkat edilmelidir. Aksi takdirde e-İkamet sistemi uzatma başvurusu yapılmasına izin vermeyecek olup randevu sistemine yönlendirilecektir.

Çalışma İzninin İkamet İzni Sayılması

Anılan Kanun çerçevesinde çalışma izni ikamet izni yerine geçmektedir yani çalışma izni sahibi yabancı çalışma izni süresince ikamet izni almadan ülkemizde kalma hakkı elde etmektedir.

Sağlık Sigortası Şartı

Geçerli sağlık sigortası, istenilen ikamet izni süresini kapsamalıdır. Aşağıda yer alan sağlık sigortalarından biri yeterli sayılmaktadır:

1-İkili sosyal güvenlik sözleşmeleri kapsamında Türkiye’de sağlık hizmetlerinden faydalanıldığına dair il sosyal güvenlik biriminden alınan e-imzalı/imzalı ve mühürlü/kaşeli belge,

2-Sosyal Güvenlik Kurumundan alınmış e-imzalı/imzalı ve mühürlü/kaşeli provizyon belgesi (SGK’dan getirilecek provizyon belgeleri aile ikamet izinlerinde hem destekleyici, hem de aile bireylerini kapsayacak biçimde olmalıdır.),

3-Sosyal Güvenlik Kurumuna Genel Sağlık Sigortalısı olmak için yapılan başvuruya dair e-imzalı/imzalı ve mühürlü/kaşeli belge,

4-Özel Sağlık Sigortası.

İkamet İzni Harcı

İkamet izni harcı 492 sayılı Harçlar Kanununda düzenlenmiş olup yabancılardan bu Kanun gereği harç alınmaktadır. İkamet izni süresi bittikten sonra uzatma başvurusu yapılmaması durumunda ikamet izni olmaksızın Türkiye’de geçirilen süreler için 492 sayılı Harçlar Kanunun 83 üncü maddesi gereği ikamet izni harcı bir kat fazlası ile tahsil edilmektedir.

Türkiye’de Kalınacak Adres

Yabancı Türkiye’de kalacağı adres bilgilerini vermek zorunda olmakla birlikte yabancının Türkiye’de kalacağı adres, sabit bir adres veya konaklama tesisine ait adreslerden biri olabilir. Ancak, her halükarda yabancının adres bilgilerini doğru ve eksiksiz olarak beyan etmesi gerekmektedir. Ayrıca ikamet izni belgesinin adrese ulaştırılabilmesi için adres, telefon numarası veya e-posta bilgilerinin güncel olması gerekmektedir.

İkamet izni süresi içerisinde adres bilgilerinin değişmesi halinde, 20 (yirmi) iş günü içerisinde il göç idaresi müdürlüğüne ve il nüfus ve vatandaşlık işleri müdürlüğüne gerekli belgelerin ibraz edilmesi gerekmektedir.

15 Günlük Çıkış-Giriş Hakkı

İkamet İzni Müracaat Belgesi ilk başvuru sahibi yabancının e-İkamet sistemi üzerinden başvurması ve verilen randevu tarih ve saatinde bulunduğu ildeki İl Göç İdaresi Müdürlüğüne giderek başvurusunu tamamlaması halinde düzenlenmektedir.

İkamet İzni Müracaat Belgesi ikamet izni uzatma başvuru sahibi yabancının e-İkamet sistemi üzerinden başvurusunu tamamlaması halinde sistem tarafından verilmektedir.

Müdürlükçe onaylanmış “İkamet İzni Müracaat Belgesi” ve harç makbuzuyla birlikte yabancı 15 gün içerisinde giriş yapmak kaydıyla ülkemizden çıkış yapabilmektedir. Ancak 15 günden fazla yurt dışında kalınması halinde yabancıya ülkemize tekrar girişte vize hükümleri uygulanmaktadır.

İkamet İzninin Sonuçlandırılması

Anılan Kanunun 21 inci maddesine göre ikamet izni başvuruları en geç doksan gün içinde sonuçlandırılmaktadır.

Ayrıca Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunun Uygulanmasına İlişkin Yönetmeliğinin 22 nci maddesine göre doksan günlük süre, bilgi ve belgelerin tam olarak yetkili makama teslim edildiği tarihten başlamaktadır. Sürenin uzaması halinde yabancıya bilgi verilmektedir.

Sahte Belgeye İlişkin Uyarı

Yabancılara ilişkin iş ve işlemlerde Göç İdaresi Genel Müdürlüğü üçüncü gerçek kişi ve/veya tüzel kişiler ile çalışmamaktadır. Belli bir ücret karşılığında iş yapan şahıs veya firmalar tarafından ikamet izni başvurularında kullanılmak üzere sahte belge üretildiği tespit edilmiştir. Bu kapsamda ikamet izni başvurularının bizzat yapılması ve üçüncü gerçek ve/veya tüzel kişilere itibar edilmemesi gerekmektedir.

Yabancılar İletişim Merkezi (YİMER)

Yabancılar ikamet iznine ilişkin soru ve sorunlar için Yabancılar İletişim Merkezi’nin (YİMER) yurt içinden 157 ve yurt dışından +90 312 157 11 22 numaralı telefonlarından 24 saat ayrıntılı bilgi alınabilmektedir.

B – İkamet İzni Çeşitleri

1 – Kısa Dönem İkamet İzni

6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun 31 ila 33 üncü maddelerinde kısa dönem ikamet izni düzenlenmiştir.

Ayrıca Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmeliğin 28 nci ve 29 uncu maddelerinde kısa dönem ikamet izni düzenlenmiştir.

Kısa Dönem İkamet İzni Düzenlenebilecek Yabancılar Kimlerdir?

1-Bilimsel araştırma amacıyla gelecek olan yabancılar; 

Bu amaçla ikamet izni talebinde bulunan yabancıların bilimsel araştırmanın izne tabi olması halinde bilimsel araştırmaya konu ilgili kurum veya kuruluşlardan (Kültür ve Turizm Bakanlığı, Enerji Bakanlığı, üniversiteler vb.) izin belgesi almaları; izne tabi olmaması halinde araştırma konusuna ilişkin beyan sunmaları istenilmektedir.Bu amaçla gelecek yabancılara ikamet izni düzenlenebilmesi için, yurt dışı temsilciliklerimizden ‘Bilimsel Araştırma’ amaçlı vize alınmış olması gerekmektedir.

2-Türkiye’de taşınmaz malı bulunan yabancılar; 

Taşınmazı bulunan yabancıların ikamet izni talebinde bulunması halinde taşınmazın konut olması ve bu amaçla kullanılması gerekmektedir. Ayrıca aile üyelerinin konut üzerinde paylı veya elbirliği mülkiyet hakkına sahip olmaları halinde aile üyeleride bu kapsamda ikamet izni başvurusunda bulunabilmektedirler.Aile üyeleri, başvuru sahibinin eşini, ergin olmayan çocuğu ile bağımlı ergin çocuğunu ifade etmektedir.

3-Ticari bağlantı veya iş kuracak olan yabancılar; 

Ticari bağlantı veya iş kuracak yabancıların üç ayın üzerinde ikamet izni talep etmesi halinde yabancıdan temas kuracağı kişi veya şirketlerin davet mektubu veya benzeri belgeler istenebilir.

4-Hizmet içi eğitim programına katılacak olan yabancılar; 

Bu amaçla verilen ikamet izinleri hizmet içi eğitim verecek kurum veya kuruluşun sunduğu eğitimin içeriği, süresi, yeri konularındaki bilgi ve belgelere dayanarak program süresince düzenlenmektedir.

5-Türkiye Cumhuriyetinin taraf olduğu anlaşmalar ya da öğrenci değişim programları çerçevesinde eğitim veya benzeri amaçlarla gelecek olan yabancılar;

Bu amaçla ikamet izni talebinde bulunan yabancıların ilgili kurumdan alınacak bilgi ve belgeyi sunması istenir.

İkamet izni süresi, eğitim veya benzeri amacın süresini geçemez.

Öğrenci değişim programları (Erasmus, Mevlana, Farabi vb.) kapsamında gelen öğrencilerden; ilk kayıt tarihlerinden itibaren üç ay içinde genel sağlık sigortalısı olmak için talepte bulunanlardan ayrıca sağlık sigortası istenmez. Ancak, kayıt tarihinden itibaren üç ay içinde başvuruda bulunmayarak genel sağlık sigortalısı olma hakkını kaybedenlerden özel sağlık sigortası yaptırmaları istenir.

6-Turizm amaçlı kalacak yabancılar;

Bu amaçla ikamet izni talebinde bulunan yabancıların seyahat planlarına ilişkin hususlardaki (ülkede nerede, ne zaman ve ne süreyle kalacağı gibi) beyanı değerlendirilir. Gerekli görülmesi halinde bilgi veya belge sunması istenebilir.

7-Kamu sağlığına tehdit olarak nitelendirilen hastalıklardan birini taşımamak kaydıyla tedavi görecek olan yabancılar;

Bu amaçla Türkiye’ye gelen yabancıların kamu veya özel hastanelere kabulleri aranır. Bunlardan tüm tedavi masraflarını ödediklerini belgeleyenlerden sağlık sigortası şartı aranmaz.

İkamet izinleri tedavi sürelerine uygun olacak şekilde düzenlenir.

Tedavi süresince barınma, iaşe veya sağlığa ilişkin giderleri ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca karşılanan yabancılardan maddi imkânın tespiti ile geçerli sağlık sigortası şartı aranmaz.

Gerektiğinde ilgili hastaneden veya kamu kurum ve kuruluşundan yabancının tedavisine ilişkin bilgi veya belge istenebilir.

Mevcut Sağlık İşbirliği anlaşmaları kapsamında ülkemize tedavi amacıyla gelen yabancıların refakatçilerinin (anlaşmada refakatçilere ilişkin ayrıca bir hüküm bulunmuyorsa) ikamet izni işlemleri genel hükümlere göre yürütülmektedir.

Ayrıca 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanununun Ek 14 üncü maddesine göre ülkemize gelen yabancıların en fazla iki kişiyi geçmeyen refakatçilerinden ikamet izni başvurularında geçerli sağlık sigortası şartı aranmamaktadır.

8- Adli veya idari makamların talep veya kararlarına bağlı olarak Türkiye’de kalması gereken yabancılar; 

Bu amaçla düzenlenecek ikamet izninin süresi, karar veya talepte belirtilen süre göz önünde bulundurularak düzenlenir.

9-Aile ikamet izni şartlarını kaybetmesi durumunda kısa dönem ikamet iznine geçirilecek olan yabancılar;

En az üç yıl aile ikamet izni ile Türkiye’de kalmış olanlardan on sekiz yaşını tamamlayanlar, Türk vatandaşı ile evli olup üç yıl aile ikamet izni ile kaldıktan sonra boşanmış yabancılar (aile içi şiddet gerekçesi ile mağdur olduğunu mahkeme kararı ile ispat edenler için üç yıllık süre şartı aranmaz) ve destekleyicinin; halinde bu kişiye bağlı olarak ikamet izni alanlar kısa dönem ikamet iznine başvurabilirler.

10-Türkçe öğrenme kurslarına katılacak olan yabancılar;

Bu amaçla ikamet izni talebinde bulunan ve Türkçe kursu vermeye yetkili kuruma (Milli Eğitim Bakanlığından izinli olmalıdır.) kayıt yaptıran yabancıya en fazla iki defa verilebilir.

Kurs süresi bir yıldan az ise ikamet izni süresi kurs süresini geçemez. Kursu veren kurum, Türkçe öğrenim amacıyla kayıt yaptıran yabancının kursa başlama ve devam durumunu il müdürlüğüne bildirmekle yükümlüdür.

11-Kamu kurumları aracılığıyla Türkiye’de eğitim, araştırma, staj ve kurslara katılacak olan yabancılar;

Bu amaçla düzenlenen ikamet izni süresi bir yılı geçemez. Barınma, iaşe veya sağlığa ilişkin giderleri ilgili kamu kurumlarınca karşılanan yabancılardan maddi imkânın tespiti ile geçerli sağlık sigortası şartı aranmaz. Kurumlardan bilgi ve belge istenebilir.

12-Türkiye’de yükseköğrenimini tamamlayanlardan mezuniyet tarihinden itibaren altı ay içinde müracaat eden yabancılar; 

Bu amaçla ikamet izni talebinde bulunan yabancılara mezun oldukları tarihten itibaren altı ay içinde müracaat etmeleri halinde bir defaya mahsus olmak üzere en fazla bir yıl süreli ikamet izni verilebilir.
13-Türkiye’de çalışmayan ancak Bakanlar Kurulunca belirtilecek kapsam ve tutarda yatırım yapacaklar ile bunların yabancı eşi, kendisinin ve eşinin ergin olmayan veya bağımlı yabancı çocuğu;

Bu amaçla ikamet izni talebinde bulunan yabancılara en fazla beşer yıllık sürelerle ikamet izni düzenlenebilir.

6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunun, 6458 sayılı Kanunda meydana getirdiği bu değişiklikle ülke ekonomisine katkı sağlayacak nitelikli yabancıların teşvik edilmesi ve yabancılara ikamet izni işlemlerinde kolaylık sağlanması amaçlanmıştır.

14-Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti vatandaşı olan yabancılar

Bu amaçla ikamet izni talebinde bulunan yabancılara en fazla beşer yıllık sürelerle ikamet izni düzenlenebilir.

Kısa Dönem İkamet İzni Kaç Yıllık Sürelerle Düzenlenebilir?

Kısa dönem ikamet izni, yukarıda 13. ve 14. sırada yer alan yabancılar hariç olmak üzere her defasında en fazla ikişer yıllık sürelerle düzenlenebilir.

Kısa Dönem İkamet İzni Şartları Nelerdir? 

Kısa dönem ikamet izninin düzenlenebilmesi için yabancıların Kanunun 32 nci maddesinde yer alan şartları taşıması gerekmektedir. 

 Türkiye’de kalış amacıyla ilgili destekleyici bilgi ve belgeleri ibraz etmek,

 Anılan Kanunun 7 nci maddesi kapsamına girmemek, Genel sağlık ve güvenlik standartlarına uygun barınma şartlarına sahip olmak,

 İstenilmesi halinde, vatandaşı olduğu ya da yasal olarak ikamet ettiği ülkenin yetkili makamları tarafından düzenlenmiş adli sicil kaydını gösteren belgeyi sunmak,

 Türkiye’de kalacağı adres bilgilerini vermek.


Kısa Dönem İkamet İzni Red, İptal veya Uzatılmama nedenleri nelerdir?

 Kısa dönem ikamet izni için aranan şartlardan birinin veya birkaçının yerine getirilmemesi veya ortadan kalkması,

 İkamet izninin veriliş amacı dışında kullanıldığının tespit edilmesi,

 Hakkında geçerli sınır dışı etme veya ülkeye giriş yasağı kararının bulunması,

 Yurt dışında kalış süresi bakımından ihlale düşülmesi,hallerinde kısa dönem ikamet izni verilmez, verilmişse iptal edilir, süresi bitenler uzatılmaz.

2- AİLE İKAMET İZNİ

6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun 34 ila 37 nci maddelerinde aile ikamet izni düzenlenmiştir. Ayrıca Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmeliğin 30 ila 34 üncü maddelerinde aile ikamet izni düzenlenmiştir.

Aile İkamet İzni Düzenlenebilecek Yabancılar Kimlerdir?

Türk vatandaşlarının, 5901 sayılı Kanunun 28 inci maddesi kapsamında olanların veya ikamet izinlerinden birine sahip olan yabancılar ile mültecilerin ve ikincil koruma statüsü sahiplerinin;

a) Yabancı eşine,
b) Kendisinin veya eşinin ergin olmayan yabancı çocuğuna,
c) Kendisinin veya eşinin bağımlı yabancı çocuğuna,

aile ikamet izni düzenlenebilir.

Aile ikamet izni talebinde bulunan yabancının birden fazla eşi olması hâlinde, eşlerden yalnızca birine aile ikamet izni düzenlenebilir. Ancak, yabancının tüm çocuklarına aile ikamet izni verilebilir.

Çocukların aile ikamet izni taleplerinde ülkemiz dışında varsa ortak velayeti bulunan anne veya babanın muvafakati olmalıdır.

Aile ikamet izni, öğrenci ikamet izni almadan ilk ve ortaöğretim kurumlarında on sekiz yaşına kadar eğitim hakkı sağlamaktadır.

Aile ikamet izni olan yabancılar aşağıdaki hallerde kısa dönem ikamet izni talebinde bulunabilir:

– Boşanma durumunda Türk vatandaşıyla evli ve en az üç yıl aile ikamet izniyle kalmışsa,
(Ancak aile içi şiddet nedeniyle mağdur olduğunu mahkeme kararıyla ispat eden yabancılardan en az üç yıl aile ikamet izniyle kalmış olma şartı aranmamaktadır.)

– Destekleyicinin ölmesi durumunda destekleyiciye bağlı aile ikamet izniyle ülkemizde kalıyorsa,

– Ülkemizde en az üç yıl aile ikamet izniyle kalmış olanların on sekiz yaşını doldurmuş olması halinde.
 

Aile İkamet İzni Kaç Yıllık Sürelerle Düzenlenebilir?

– Aile ikamet izni her defasında üç yılı aşmayacak şekilde düzenlenebilir.
 – Aile ikamet izninin süresi hiçbir şekilde destekleyicinin ikamet izni süresini aşamaz.

Aile İkamet İzninin Şartları Nelerdir? 

Aile ikamet izninin düzenlenebilmesi için yabancıların Kanunun 35 inci maddesinde yer alan şartları taşıması gerekmektedir.

– Destekleyicide aranan şartları karşılamak,
(Destekleyicinin; tüm aile fertlerini kapsayan geçerli sağlık sigortası, fert başına asgari ücretin üçte birinden az olmamak kaydıyla aylık gelire sahip olması, son beş yıl içinde aile düzenine karşı suç işlememiş olduğunu adli sicil kaydıyla belgelemesi, az bir yıl Türkiye’de ikamet etmesi ve adres kayıt sistemine kayıtlı olması)

– Destekleyicinin yanında kalmak üzere aile ikamet izni talebinde bulunanlarda aranan şartları karşılamak,
(Ülkemizde kalış amacıyla ilgili destekleyici bilgi ve belgeleri ibraz etmesi, belirtilen kişilerle birlikte yaşadığını veya yaşama niyetini taşıdığını ortaya koyması, eşlerin on sekiz yaşını doldurmuş olması, anılan Kanunun 7 nci maddesi kapsamına girmemesi, evliliğin aile ikamet izni almak amacıyla yapılmamış olması)

Aile İkamet İzni Red, İptal veya Uzatılmama nedenleri nelerdir?

– Aile ikamet izni için aranan şartların yerine getirilmemesi veya ortadan kalkması,
 Aile ikamet izninin veriliş amacı dışında kullanıldığının tespit edilmesi,
 Hakkında geçerli sınır dışı etme veya ülkeye giriş yasağı kararının bulunması,
 hallerinde aile ikamet izni verilmez, verilmişse iptal edilir, süresi bitenler uzatılmaz.

3- ÖĞRENCİ İKAMET İZNİ

6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun 38 ila 41 inci maddelerinde öğrenci ikamet izni düzenlenmiştir. Ayrıca Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmeliğin 35 ila 39 uncu maddelerinde öğrenci ikamet izni düzenlenmiştir.

Öğrenci İkamet İzni Düzenlenebilecek Yabancılar Kimlerdir?

– Aile ikamet izni bulunmayan ilk ve orta derecede öğrenim görecek yabancılara (Aile ikamet izni bulunan ilk ve ortaöğretim seviyesinde eğitim görecek yabancılar 18 yaşına kadar ikamet izni almasına gerek kalmadan eğitimine devam edebilmektedir. Ancak 18 yaşını dolduran ve halen ortaöğretim seviyesinde eğitimine devam eden öğrencilerin ikamet izni alması gerekmektedir.),

– Ülkemizde bir yükseköğretim kurumunda ön lisans, lisans, yüksek lisans, doktora, Tıpta Uzmanlık Eğitimi (TUS), Diş Hekimliğinde Uzmanlık Eğitimi (DUS) seviyelerinde eğitim görecek yabancılara,

öğrenci ikamet izni düzenlenebilir.

Öğrenci ikamet izni, öğrencinin yalnızca eş ve çocuklarına aile ikamet izni başvurularında destekleyici olma hakkı sağlamaktadır. Diğer yakınlarına, ikamet izni alma konusunda hiçbir hak sağlamaz.

Öğrenci İkamet İzni Kaç Yıllık Sürelerle Düzenlenebilir?

Yabancı öğrencinin öğrenim süresi bir yıldan kısa ise öğrenci ikamet izni süresi öğrenim süresini aşamaz.

Kamu kurum ve kuruluşları aracılığıyla gelerek Türkiye’de öğrenim görecek yabancılara, öğrenim süresince ikamet izni verilebilir.

Bakımı ve masrafları gerçek veya tüzel kişi tarafından üstlenilen ilk ve orta derecede öğrenim görecek yabancılara, velilerinin veya yasal temsilcilerinin muvafakatiyle öğrenimleri süresince birer yıllık sürelerle öğrenci ikamet izni verilebilir ve uzatılabilir.

Öğrenci İkamet İzni Şartları Nelerdir? 

Öğrenci ikamet izninin düzenlenebilmesi için yabancıların Kanunun 39 uncu maddesinde yer alan şartları taşıması gerekmektedir.

-Türkiye’de kalış amacıyla ilgili destekleyici bilgi ve belgeleri ibraz etmek (Kanunun 38 inci maddesi),
-Anılan Kanunun 7 nci maddesi kapsamına girmemek,
-Türkiye’de kalacağı adres bilgilerini vermek,

Öğrenci İkamet İzninde Sağlık Sigortası
Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu hükümlerine göre ilk kayıt tarihlerinden itibaren üç ay içinde genel sağlık sigortalısı olmak için talepte bulunan yabancı öğrencilerden ayrıca sağlık sigortası istenmez. Ancak, kayıt tarihinden itibaren üç ay içinde başvuruda bulunmayarak genel sağlık sigortalısı olma hakkını kaybedenlerden özel sağlık sigortası yaptırmaları istenir.
 

Yükseköğrenim Öğrencilerinin Üniversite, Fakülte veya Bölüm Değişikliğinde İzlenecek Usuller

a) Aynı öğretim kurumunda fakülte veya bölüm değişikliği ile aynı ilde öğretim kurumu değişikliği durumunda öğrenciliğe ara verilmemesi ve süresinde bildirimde bulunulması kaydıyla mevcut ikamet izni geçerliliğini korur. İkamet izni öğrenim süresinden kısa ise iznin bittiği tarihten itibaren öğrenim süresi kadar uzatılır.

b) Farklı bir ilde öğrenime devam edilecek olunması durumunda öğrenime devam edilecek il valiliğince mevcut ikamet izni kesilerek yeni öğrenim süresi kadar ikamet izni düzenlenir.
 
Öğrencilerin Çalışma Hakkı

Türkiye’de örgün öğrenim gören ön lisans, lisans, yüksek lisans ve doktora öğrencileri, çalışma izni almak kaydıyla çalışabilirler. Ancak, ön lisans ve lisans öğrencileri için çalışma hakkı, ilk yıldan sonra başlar. Çalışma izni başvuruları Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına yapılmaktadır.
 

Öğrenci İkamet İzni Red, İptal veya Uzatılmama nedenleri nelerdir?

– Öğrenci ikamet izni düzenlenmesi için aranan şartların karşılanamaması veya ortadan kalkması,
– Öğrenimini sürdüremeyeceği yönünde kanıtların ortaya çıkması, – Öğrenci ikamet izninin veriliş amacının dışında kullanıldığının belirlenmesi,
– Hakkında geçerli sınır dışı etme kararı veya Türkiye’ye giriş yasağı bulunması,
 hallerinde kısa dönem ikamet izni verilmez, verilmişse iptal edilir, süresi bitenler uzatılmaz.

4- UZUN DÖNEM İKAMET İZNİ

6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun 42 ila 45 inci maddelerinde uzun dönem ikamet izni düzenlenmiştir. Ayrıca Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmeliğin 40 ila 43 üncü maddelerinde uzun dönem ikamet izni düzenlenmiştir.

Uzun Dönem İkamet İzni Düzenlenebilecek Yabancılar Kimlerdir?

– Türkiye’de kesintisiz en az sekiz yıl ikamet izniyle kalmış olan ya da Göç Politikaları Kurulunun belirlediği şartlara uyan yabancılara, Bakanlığın onayıyla valilikler tarafından uzun dönem ikamet izni düzenlenebilir.
– Mülteci, şartlı mülteci ve ikincil koruma statüsü sahipleri ile insani ikamet izni sahiplerine ve geçici koruma sağlananlara, uzun dönem ikamet iznine geçiş hakkı tanınmamaktadır.

Uzun Dönem İkamet İzni Kaç Yıllık Sürelerle Düzenlenebilir?

Uzun Dönem ikamet izni süresiz düzenlenmektedir.

Uzun Dönem İkamet İzni Şartları Nelerdir?

Uzun dönem ikamet izninin düzenlenebilmesi için yabancıların Kanunun 43 üncü maddesinde yer alan şartları taşıması gerekmektedir.

– Kesintisiz en az sekiz yıl ikamet izniyle Türkiye’de yaşamış olmak (Kesintisiz sekiz yılın hesaplanmasında Kanunun 38. Maddesinde yer alan öğrenci ikamet izni süresinin yarısı, diğer ikamet izinlerinin ise tamamı sayılmaktadır.),
– Son üç yıl içinde sosyal yardım almamış olmak,
– Kendisi veya varsa ailesinin geçimini sağlayacak yeterli ve düzenli gelire sahip olmak,
– Geçerli sağlık sigortasına sahip olmak,
– Kamu düzeni veya kamu güvenliği açısından tehdit oluşturmamak (Göç Politikaları Kurulunun uygun gördüğü yabancılar hariç)

Uzun dönem ikamet izninin sağladığı haklar

Uzun dönem ikamet izni sahibi yabancılar;  askerlik yapma yükümlülüğü, seçme ve seçilme, kamu görevlerine girme ve muaf olarak araç ithal etme ve özel kanundaki düzenlemeler hariç sosyal güvenliğe ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla Türk vatandaşlarına tanınan haklardan yararlanabilirler.
 


Uzun Dönem İkamet İzni Red, İptal veya Uzatılmama nedenleri nelerdir?

– Yabancının, kamu düzeni veya kamu güvenliği açısından ciddi tehdit oluşturması,
– Sağlık, eğitim ve ülkesindeki zorunlu kamu hizmeti dışında bir nedenle kesintisiz bir yıldan fazla süreyle Türkiye dışında bulunması,

hallerinde uzun dönem ikamet izni iptal edilir.

Uzun dönem ikamet izninin iptali valilikler tarafından yerine getirilir.
 

Uzun dönem ikamet izni iptal edilen yabancıların tekrar yapacakları başvurular

İptal edilen uzun dönem ikamet izinleri için tekrar başvurular yurt dışında konsolosluklara, yurt içinde ise yabancının bulunduğu ildeki valiliğe bizzat ya da Genel Müdürlüğümüzce belirlenen başvuru usulüne göre yapılmaktadır.

Tekrar başvurularda kesintisiz sekiz yıl ikamet izniyle Türkiye’de kalma şartı tekrar aranmamakta, başvurular öncelikli olarak değerlendirilmekte ve en geç bir ay içinde sonuçlandırılmaktadır.

Sağlık, eğitim, ülkesindeki zorunlu kamu hizmeti veya görev gerekçesi hariç kesintisiz bir yıldan fazla Türkiye dışında kalınması nedeniyle uzun dönem ikamet izni iptal edilen yabancılar, bu izinlerini tekrar almak üzere başvuruda bulunabilirler.  

5- İNSANİ İKAMET İZNİ

6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun 46 ncı ve 47 nci maddelerinde insani ikamet izni düzenlenmiştir.Ayrıca Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmeliğin 44 üncü maddesinde insani ikamet izni düzenlenmiştir.

İnsani İkamet İzni Düzenlenebilecek Yabancılar Kimlerdir?

– Çocuğun yüksek yararı söz konusu olduğunda,
– Haklarında sınır dışı etme veya Türkiye’ye giriş yasağı kararı alındığı hâlde, yabancıların Türkiye’den çıkışları yaptırılamadığında ya da Türkiye’den ayrılmaları makul veya mümkün görülmediğinde,
– Kanunun 55 inci maddesi uyarınca yabancı hakkında sınır dışı etme kararı alınmadığında,
– Kanunun 53 üncü, 72 nci ve 77 nci maddelerine göre yapılan işlemlere karşı yargı yoluna başvurulduğunda,
– Başvuru sahibinin ilk iltica ülkesi veya güvenli üçüncü ülkeye geri gönderilmesi işlemlerinin devamı süresince,
– Acil nedenlerden dolayı veya ülke menfaatlerinin korunması ile kamu düzeni ve kamu güvenliği açısından Türkiye’ye girişine ve Türkiye’de kalmasına izin verilmesi gereken yabancıların, ikamet izni verilmesine engel teşkil eden durumları sebebiyle diğer ikamet izinlerinden birini alma imkânı bulunmadığında,
– Olağanüstü durumlarda,

insani ikamet izni düzenlenebilir.

İnsani İkamet İzni Kaç Yıllık Sürelerle Düzenlenebilir?

İnsani ikamet izni Bakanlığın onayı alınmak ve en fazla birer yıllık sürelerle olmak kaydıyla valilikler tarafından verilir ve uzatılabilir.

İnsani İkamet İzni Şartları Nelerdir? 

İnsani ikamet izinlerinde diğer ikamet izinlerinin verilmesindeki şartlar aranmamaktadır.

İnsani İkamet İzni Red, İptal veya Uzatılmama nedenleri nelerdir?

İnsani ikamet izni Bakanlığın onayı alınmak kaydıyla, iznin verilmesini zorunlu kılan şartlar ortadan kalktığında valiliklerce iptal edilir ve uzatılmaz.
 

İnsani İkamet İznine İlişkin Diğer Hususular

İnsani ikamet izni alan yabancılar iznin veriliş tarihinden itibaren en geç yirmi iş günü içinde adres kayıt sistemine kayıt yaptırmak zorundadır.

İnsani ikamet iznine sahip olan kişiler, bu izinlerinin süresi içinde uzun dönem ikamet izni hariç olmak üzere şartlarını taşıdıkları diğer ikamet izinlerinden birisi için başvurabilirler.

İnsani ikamet izni ile geçirilen süreler, Kanunda öngörülen ikamet izin sürelerinin toplanmasında hesaba katılmamaktadır.

6- İNSAN TİCARETİ MAĞDURU İKAMET İZNİ

6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun 48 inci ve 49 uncu maddelerinde insan ticareti mağduru ikamet izni düzenlenmiştir.Ayrıca Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmeliğin 45 inci ve 46 ncı maddelerinde insan ticareti mağduru ikamet izni düzenlenmiştir.

İnsan Ticareti Mağduru İkamet İzni Düzenlenebilecek Yabancılar Kimlerdir?

İnsan ticareti mağduru olduğu veya olabileceği yönünde kuvvetli şüphe bulunan yabancılara insan ticareti mağduru ikamet izni düzenlenmektedir.

İnsan Ticareti Mağduru İkamet İzni Süresi Nedir?

İnsan icareti mağduru ikamet izni valiliklerce otuz gün süreli düzenlenmektedir.Düzenlenen insan ticareti mağduru ikamet izinleri en fazla altışar aylık sürelerle uzatılabilir, ancak bu süreler toplamda üç yılı geçemez.

İnsan Ticareti Mağduru İkamet İzni Şartları Nelerdir? 

İnsan ticareti mağduru ikamet izninde diğer ikamet izinlerinin verilmesindeki şartlar aranmamaktadır.

İnsan Ticareti Mağduru İkamet İzni Red, İptal veya Uzatılmama nedenleri nelerdir?

– Yabancının kendi girişimiyle, suçun failleriyle yeniden bağ kurduğunun belirlenmesi,
– Getirilen yükümlülüklere uyulmaması,
– Yabancının mağdur olmadığının anlaşılması

durumlarında insan ticareti mağduru ikamet izni iptal edilir. Ancak sayılan durumların zorlama, korkutma, şiddet, tehdit gibi nedenlere bağlı olarak iradesinin dışında yaptığının tespiti halinde ikamet izni iptal edilmez.

C – İkamet İzni Müracaat Belgesi

İkamet izni müracaat belgesi örneği için tıklayınız.

D – İkamet İzni Belgesi – Harç Miktarları

Yabancılara verilecek ikamet izni ve Dışişleri Bakanlığı tasdik harçları:

İkamet izni belgeleri, 210 sayılı Değerli Kâğıtlar Kanunu uyarınca değerli kâğıt kapsamında olup, miktarı her yıl Maliye Bakanlığınca belirlenen bir belge bedeline tabidir. Belge bedelinden herhangi bir ülke vatandaşı için muafiyet söz konusu değildir.

İKAMET İZİN BELGE BEDELİ

31 Aralık 2018 tarihli ve 30642 sayılı Resmi Gazetede Yayımlanın Muhasebat ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü Genel Tebliği belirlenen 01.01.2019 tarihinden geçerli olacak İkamet İzni Belgesi Değerli Kağıt bedeli aşağıdaki tabloda belirtilmiştir. 

Değerli Kağıt Bedeli

20182019
72,00  TL89,00 TL

HARÇ MİKTARLARI

Yukarıdaki listede yer almayan ülke vatandaşları için Resmi Gazete’de yayımlanan miktarlar söyledir;

31 Aralık 2018 tarihli ve 30642 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Harçlar Kanunu Genel Tebliği ile belirlenmiş olan 01.01.2019 tarihinden itibaren geçerli olacak ikamet izni harç tutarları aşağıda belirtilmiştir.

İKAMET İZNİ HARÇ TUTARI

 20182019
İkamet İzni Harç Tutarı
1 aya kadar her gün için [Bu tutar ilk ay için tezkere başına   (32,10 TL)’den az, (164,40 TL) den çok olamaz] 17,20 Türk Lirasıdır.

1 aydan sonraki her ay için 135,20 Türk Lirasıdır.
 
1 aya kadar her gün için [Bu tutar ilk ay için tezkere başına (39,70 TL)’den az, (203,40 TL)’den çok olamaz] 21,20 Türk Lirasıdır.

1 aydan sonraki her ay için 135,20 Türk Lirasıdır.
 

Yukarıda belirtilen ikamet izni harç tutarları herhangi bir ülke grubuna dahil olmayan Sırbistan, Fiji, Norveç, Oman, Kuzey Marina ülke vatandaşları için uygulanmaktadır.

2011 yılından itibaren karşılıklılık ilkesi çerçevesinde belirlenen www.goc.gov.tr adresinde yer alan ülke gruplarına göre harç miktarlarında bir değişiklik yapılmamıştır.

Çek Cumhuriyeti, Danimarka, İrlanda, Kosova, Nepal, Sri Lanka, Suriye ve Türkmenistan 2011 yılından itibaren karşılıklılık ilkesi çerçevesinde ikamet izni harcından muaf tutulmuştur.

E – Yabancı Misyon Personeli Ve Aile Bireylerinin İkamet İşlemleri

1 – Yabancı Misyon Kimlik Kartı

Türkiye’de bulunan ve akredite edilmiş büyükelçilik, elçilik, muvazzaf başkonsolosluk, konsolosluk, muavin konsolosluk, konsolosluk ajanlıkları ve uluslararası kuruluş temsilciliklerinde görev yapan yabancı misyon personeli ve aile bireylerine Dışişleri Bakanlığı tarafından “Yabancı Misyon Kimlik Kartı” düzenlenir.

2 – Yabancı Misyon Kimlik Kartı Başvurusu

Yabancı misyon personeli, Türkiye’ye girişini veya Türkiye’de ikamet etmekte ise misyonda göreve başlamasını izleyen yedi gün içinde, kendisi ve aile bireyleri için kimlik kartı almak üzere Dışişleri Bakanlığına başvuruda bulunur.

3 – İkamet İzninden Muafiyet

Kanunun 20 nci maddesinde ikamet izninden muaf olan yabancılar düzenlenmiş olup Türkiye’de görevli diplomasi ve konsolosluk memurları ile Türkiye’de görevli diplomasi ve konsolosluk memurlarının ailelerinden Dışişleri Bakanlığınca bildirilenler ve Uluslararası Kuruluşların Türkiye’deki temsilciliklerinde çalışan ve statüleri anlaşmalarla belirlenmiş olanlar ikamet izninden muaftır. Ayrıca anılan yabancıların sahip olduğu “Yabancı Misyon Kimlik Kartı” yabancının ikamet izninden muaf olduğunu belgelemektedir.

4 – Yabancı Misyon Personelinin Görevinin Uzatılması

Yabancı misyon personeli görevinin uzatılması halinde, “Yabancı Misyon Kimlik Kartı”  geçerlilik süresinin dolmasına altmış gün kalmasından itibaren ve her koşulda kart geçerlilik süresi dolmadan önce Dışişleri Bakanlığına başvurarak yenisini almakla yükümlüdür.

5 – Yabancı Misyon Personeli Aile Üyelerinden İkamet İzni Alması Gerekenler

Yabancı misyon personeli ile aile bireylerinin, haklarında istisnai muamele yapılmasını icap ettiren durumları sona erdikten sonra Türkiye’de kalmaya devam etmek istemeleri halinde en geç on gün içinde ikamet izni almak üzere valiliklere başvuruda bulunması gerekmektedir.Yabancı misyon personelinin, karşılıklılık ilkesi çerçevesinde ikamet izni belgesi alması gereken aile üyeleri için ikamet izni başvuruları, bağlı bulundukları temsilcilik tarafından mevzuatta öngörülen süreler içinde Dışişleri Bakanlığı aracılığıyla Göç İdaresi Genel Müdürlüğüne yapılır. Düzenlenmesi uygun görülen ikamet izinleri için bahse konu yabancılar bulundukları ilin valiliklerine yönlendirilir.

F – İkamet İçin İstenen Belgeler

İkamet İçin Belgeler kısmına tıklayınız.

G – İkamet İzni Çeşitlerine Göre İlk Başvuru ve Uzatma Videoları

KISA DÖNEM İKAMET İZNİ (İLK BAŞVURU)

KISA DÖNEM İKAMET İZNİ (UZATMA BAŞVURUSU)

AİLE İKAMET İZNİ (İLK BAŞVURU)

AİLE İKAMET İZNİ (UZATMA BAŞVURUSU)

ÖĞRENİ İKAMET İZNİ (İLK BAŞVURU)

ÖĞRENCİ İKAMET İZNİ (UZATMA BAŞVURUSU)

UZUN DÖNEM İKAMET İZNİ (İLK BAŞVURU)

H – İkamet İzni Çeşitlerine Göre İlk Başvuru ve Uzatma Videoları

1-KISA DÖNEM İKAMET İZNİ (İLK BAŞVURU)

2-KISA DÖNEM İKAMET İZNİ (UZATMA BAŞVURUSU)

3-AİLE İKAMET İZNİ İLK BAŞVURU

4-AİLE İKAMET İZNİ UZATMA BAŞVURUSU

5-ÖĞRENCİ İKAMET İZNİ İLK BAŞVURU

6-ÖĞRENCİ İKAMET İZNİ (UZATMA BAŞVURUSU)

Kaynak

Kategoriden Diğer İçerikler

Dünyada Başkanlık Sistemi Uygulamaları

Ankahukuk

Tutuklu ve Hükümlülerin Yararlanabileceği Yayınlar

Ankahukuk

Kamu İhalelerine Katılmaktan Yasaklanma İşlemlerine İlişkin Yasal Mevzuat ve Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar

Ankahukuk

Avrupa Hukuku ve Türkiye

Ankahukuk

Anayasa Mahkemesi ‘ne Yapılacak Bireysel Başvuru’ya Dair Sık Sorulan Sorular

Ankahukuk

Bu içeriğimiz ile ilgili düşünceniz?

Sitemiz, kullanıcı deneyimini arttırmak için cookie (çerez) kullanmaktadır. Kabul Ediyorum >> Daha Fazlası

Gizlilik ve Çerez Politikası
Araç çubuğuna atla