Milli Mücadele’nin askeri safhası bittiğinde, Türkiye’nin önünde çözülmesi gereken en zorlu diplomatik düğümlerden biri duruyordu: Musul-Kerkük Sorunu. Lozan’da çözülemeyen ve İngiltere ile Türkiye arasındaki ikili görüşmelere bırakılan bu mesele, 5 Haziran 1926’da imzalanan Ankara Antlaşması ile nihayete erdi. 1. Krizin Arka Planı: Neden Anlaşamadık? Lozan Antlaşması sırasında İngiltere, petrol kaynakları bakımından zengin olan Musul’u bırakmaya […]

1926 Ankara Antlaşması ve Musul Meselesi :Misak-ı Millî’de Kalan Boşluk yazısı ilk önce Ankahukuk Sitesi üzerinde ortaya çıktı.

1923 Türkiye–Yunanistan Nüfus Mübadelesi Anlaşması, Lozan Barış Konferansı sürecinde imzalanmış; zorunlu göç esasına dayanan ilk kapsamlı uluslararası düzenlemelerden biri olarak Türk ve dünya hukuk tarihinde derin izler bırakmıştır. 1. Tarihsel Bağlam Türkiye–Yunanistan Nüfus Mübadelesi Anlaşması, Osmanlı Devleti’nin dağılması, Balkan Savaşları ve Birinci Dünya Savaşı sonrasında Anadolu ve Balkanlar’da yoğunlaşan etnik-dinsel çatışmaların yarattığı istikrarsızlık ortamında gündeme […]

Türkiye–Yunanistan Nüfus Mübadelesi Anlaşması – 1923 yazısı ilk önce Ankahukuk Sitesi üzerinde ortaya çıktı.

Moskova Antlaşması, Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükûmeti ile Sovyet Rusya arasında, Moskova’da 16 Mart 1921 tarihinde imzalanan; Millî Mücadele döneminin dış politika mimarisini belirleyen temel belgelerden biridir. Antlaşma, Osmanlı Devleti’nin fiilen sona erdiği, Ankara Hükûmeti’nin ise uluslararası meşruiyet arayışını hızlandırdığı bir safhada, iki tarafın da emperyalist genişleme siyasetine karşı ortak duruş arayışıyla şekillenmiştir. 1. Siyasal […]

Moskova Antlaşması (16 Mart 1921): Tarihsel Bağlam, İçerik ve Hukukî Sonuçlar yazısı ilk önce Ankahukuk Sitesi üzerinde ortaya çıktı.

Ceza hukuku, insanlık tarihinin en eski hukuk alanlarından biridir. Toplumsal düzenin korunması, birey davranışlarının sınırlandırılması ve ihlaller karşısında uygulanacak yaptırımlar, tarih boyunca farklı anlayışlara göre şekillenmiştir. İlkel dönemlerde kişisel intikam esasına dayanan cezalandırma anlayışı, zamanla devlet otoritesi ve yazılı hukuk kuralları çerçevesinde dönüşüme uğramıştır. Bu yazıda ceza hukukunun ilkel toplum düzenlerinden başlayarak modern Türk Ceza […]

Ceza Hukukunun Tarihsel Gelişimi: İntikamdan Hukuk Devletine Uzanan Yol yazısı ilk önce Ankahukuk Sitesi üzerinde ortaya çıktı.

İnsanlık tarihi sadece büyük medeniyetlerin, sanat eserlerinin ve bilimsel keşiflerin tarihi değildir; aynı zamanda hayal edilemez bir vahşetin ve sistematik acının da tarihidir. İşkence, tarih boyunca bir bilgi alma aracı, bir cezalandırma yöntemi ve en önemlisi bir toplumsal kontrol mekanizması olarak kullanılmıştır. Bu makalede, Antik Yunan’dan Engizisyon zindanlarına, Uzak Doğu’nun gizemli yöntemlerinden modern dünyanın psikolojik […]

İnsanlık Tarihinin Karanlık Yüzü: İşkencenin Evrimi yazısı ilk önce Ankahukuk Sitesi üzerinde ortaya çıktı.

Osmanlı aile hukuku, kadınların ve çocukların hukuki statüsünü belirleyen velayet, vesayet ve hidâne gibi kurumlarla, klasik hukuk anlayışının ötesinde kapsamlı bir aile düzeni oluşturdu. Osmanlı’dan Modern Hukuka Aile Kurumu, Kadın ve Çocuk Üzerinden Bir Hukuki Okuma GİRİŞ: Aile Hukukunu Tarih Üzerinden Okumanın Gerekliliği Aile hukuku, yalnızca normatif düzenlemelerden ibaret bir alan değildir. Aile, toplumun en […]

Osmanlı Aile Hukukunda Kadın, Çocuk ve Velayet | Tarihsel İnceleme yazısı ilk önce Ankahukuk Sitesi üzerinde ortaya çıktı.

Adaletin insan iradesinden çok tanrısal düzene emanet edildiği bir çağda, Asur’da bir mahkeme günü yalnızca bir suçun değil, kutsalla kurulan ilişkinin de yargılandığı bir ritüeldi. Güneş, Ninova’nın üzerine sert doğmuştu. Böyle günler Asur’da hayra yorulmazdı. Sert güneş, sert karar demekti. Mahkeme sarayın içinde değil, avlunun tam ortasında kurulmuştu. Çünkü bugün yargılanacak olan yalnız bir adam […]

Tanrıların Hüküm Verdiği Gün: Asur’da Bir Mahkeme yazısı ilk önce Ankahukuk Sitesi üzerinde ortaya çıktı.

Bu çalışma, Antik Yunan’dan Orta Çağ’a uzanan tarihsel süreçte bilginin, felsefenin ve hukukun cinsiyetlendirilmiş bir iktidar alanı olarak nasıl inşa edildiğini incelemektedir. Kadının düşünce üretimi alanında görünmezliği; biyolojik, doğal ya da tesadüfi bir eksiklikten değil, siyasal, hukuki ve teolojik normlar aracılığıyla üretilmiş yapısal bir sessizliğin sonucudur. Atina demokrasisinde yurttaşlık rejimi, Orta Çağ’da ise feodal ve […]

Bilginin Erkekliği: Antik Yunan’dan Orta Çağ’a Kadın, Felsefe ve Hukuki Sessizlik yazısı ilk önce Ankahukuk Sitesi üzerinde ortaya çıktı.

Giriş: Hukuk Devleti Neden “Tarihsel” Bir Kavramdır? “Hukuk devleti” denildiğinde çoğu okur, modern anayasaları, bağımsız mahkemeleri, temel hakları ve idarenin yargısal denetimini düşünür. Oysa hukuk devleti fikri, modern çağın icadı olmaktan ziyade, devlet kudreti ile hukuk arasındaki kadim gerilimin bir sonucudur. Devletin ortaya çıkışı, insan topluluklarına güvenlik ve düzen sağladı; fakat aynı anda yeni bir […]

Hukuk Devleti Nerede Doğdu? Antik Yunan’dan Modern Anayasal Düzene Uzanan Uzun Mücadele yazısı ilk önce Ankahukuk Sitesi üzerinde ortaya çıktı.

Osmanlı Devleti’nin hukuk tarihine bakıldığında, Tanzimat Dönemi yalnızca normatif metinlerin çoğaldığı bir reform süreci değil; aynı zamanda devletin kendisini yeniden tanımlama çabasının hukuki alana yansıdığı bir kırılma noktasıdır. Bu kırılmanın en somut görünümlerinden biri, klasik şer‘î yargı düzeninin yanında kurulan Nizamiye Mahkemeleri ve bu mahkemelerde gayrimüslim hâkimlerin görev alabilmesi meselesidir. Görünüşte teknik bir yargı reformu […]

Osmanlı’da Nizamiye Mahkemeleri ve Gayrimüslim Hâkimler: Eşitlik İdeali ile İmparatorluk Gerçeği Arasında Bir Yargı Deneyi yazısı ilk önce Ankahukuk Sitesi üzerinde ortaya çıktı.