Boşta Geçen Süre Ücreti

Boşta geçen süre ücreti, iş güvencesi kapsamındaki işçinin feshin geçersizliği ve işe iade kararı sonrasında süresinde işe başlamak için başvurması hâlinde, kararın kesinleşmesine kadar çalıştırılmadığı dönem için en çok dört aya kadar doğmuş bulunan ücret ve diğer haklarını ifade eder.

Kurum, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 21. maddesinde düzenlenmiştir. Amaç, geçersiz fesih nedeniyle işçinin çalışamadığı dönemin sınırlı bir bölümündeki ekonomik kaybını karşılamak ve işverenin geçersiz fesih işleminin sonuçlarını gidermektir.

Kapsamı ve Uygulamadaki Ayrımlar

Boşta geçen süre ücretine hak kazanılması için işçinin kesinleşen işe iade kararının tebliğinden itibaren kanuni süre içinde işverene işe başlatılma talebiyle başvurması gerekir. Başvuru gerçek ve ciddi olmalıdır. İşçinin süresinde başvurmaması hâlinde fesih geçerli sayılır ve boşta geçen süreye ilişkin sonuçlar doğmaz.

İşveren işçiyi işe başlatsa da başlatmasa da, koşulları oluşmuşsa en çok dört aylık ücret ve diğer haklar ödenir. “Diğer haklar” kapsamına, işçinin çalışmış olması hâlinde bu dönem içinde elde edeceği para veya para ile ölçülebilir düzenli haklar girer. Hesap, işçinin geçersiz fesih tarihindeki ücret yapısı ve boşta geçen dönemdeki emsal artışlar gözetilerek yapılır.

Boşta geçen süre ücreti, işe başlatmama tazminatından farklıdır. İşe başlatmama tazminatı, işverenin süresinde başvuran işçiyi işe başlatmaması üzerine doğar ve kanunda belirtilen aylık ücret aralığında belirlenir. Boşta geçen süre ücreti ise geçersiz fesih ile kararın kesinleşmesi arasındaki çalıştırılmayan dönemin en çok dört aylık kısmına ilişkindir.

En çok dört aylık süre, hizmet süresine eklenir ve kıdem, ihbar, yıllık izin gibi süreye bağlı hakların hesabında sonuç doğurabilir. Ancak işçinin aynı dönemde başka işte çalışması, sosyal güvenlik bildirimi, mahsup ve vergilendirme meseleleri Yargıtay içtihatları ile ilgili mevzuat çerçevesinde ayrıca değerlendirilir.

İşe iade uyuşmazlıklarında arabuluculuk ve yargılama usulü özel sürelere tabidir. Bu nedenle boşta geçen süre ücreti talebi, işe iade başvurusu ve işverene işe başlama başvurusuyla birlikte değerlendirilmelidir.

(bknz: İşe İade Davası, İşe Başlatmama Tazminatı, Geçersiz Fesih, İş Güvencesi, Ücret)

Kaynakça

• 4857 sayılı İş Kanunu, m. 20-21.
• 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu.
• Sarper Süzek, İş Hukuku, Beta Yayınları.
• Nuri Çelik, Nurşen Caniklioğlu, Talat Canbolat, Ercüment Özkaraca, İş Hukuku Dersleri, Beta Yayınları.