Actus

Sürme / geçirme hakkı. Actus, Roma hukukunda başkasının arazisinden hayvan veya araç geçirme yetkisini ifade eder. Iterden daha geniş bir yararlanma sağlar; ancak via kadar kapsamlı olmayabilir. Bu kavram özellikle taşınmaz irtifakları bakımından anlam kazanır; çünkü Roma hukuk sistemi, soyut ilkeleri çoğu zaman kişi statüsü, aile iktidarı, malvarlığı veya dava koruması gibi somut kurumlar üzerinden kurmuştur.

Actus kavramı tek başına bir kelime açıklaması olarak değil, bağlı olduğu kurumla birlikte okunmalıdır. Roma hukukunda bir kişinin ehliyeti, bir malın hukuki niteliği veya bir hakkın dava yoluyla korunması çoğu zaman bu tür teknik ayrımlar sayesinde belirlenirdi. Bu nedenle terim, klasik kaynaklardaki sistematik ayrımların anlaşılması için anahtar niteliktedir.

Günümüz hukuk dilinde doğrudan aynı adla kullanılmasa bile, geçit irtifaklarının kullanım yoğunluğuna göre sınıflandırıldığını gösterir Bu yönüyle Actus, Roma hukukunun modern medeni hukuk düşüncesine bıraktığı kavramsal mirasın izlenebildiği başlıklardan biridir.