Codex Theodosianus
Codex Theodosianus, İmparator II.
Codex Theodosianus, İmparator II. Theodosius döneminde hazırlanarak 438 yılında yürürlüğe giren resmî imparatorluk kanunları derlemesidir. Konstantinus’tan itibaren çıkarılan imparator emirnamelerini sistemli biçimde toplama amacı taşır. Bu yönüyle yalnız bir arşiv çalışması değil, geç Roma devletinin yürürlükteki hukukunu düzenleme ve erişilebilir kılma girişimidir.
Derleme, imparatorluk hukukunun merkezileştiği dönemde normların dağınıklığını azaltmayı hedeflemiştir. Kamu hukuku, din politikası, idare, ceza, özel hukuk ve eyalet yönetimi gibi çok farklı alanlara ilişkin hükümler içerir. Doğu ve Batı Roma dünyasında uygulanmış, daha sonra Justinianus kodifikasyonuna giden sürecin önemli basamaklarından biri olmuştur.
Codex Theodosianus’un önemi, klasik hukukçuların yorumlarına dayalı hukuk geleneğinden imparator iradesiyle şekillenen yazılı ve resmî kanun derlemelerine geçişi göstermesidir. Bu nedenle Roma hukuk tarihinde geç antik dönemin siyasal, dinî ve idari dönüşümlerini hukuk metinleri üzerinden izlemeyi sağlayan temel kaynaklardan biridir.
Codex Theodosianus, Roma hukuku terminolojisinde kurumun veya işlemin teknik adını verir; kamu hukuku, kişiler hukuku, eşya hukuku, usul hukuku ya da kaynaklar sistemi içindeki bağlamına göre değerlendirilir.
Latince kökenli terimdir; klasik Roma hukuk metinlerinde ve modern Roma hukuku öğretisinde teknik anlamıyla kullanılır.
Bu terimle birlikte bakılabilecek başlıklar
İlgili ve tamamlayıcı başlıklar.
