Adem-i ifâ

Adem-i ifâ; bir yükümlülüğü yerine getirmemek, yani ifa etmemek demektir. Günlük karşılığıyla “yapmamak”tır.

Borçlar hukukunda ise çoğunlukla borçlunun edimini zamanında ve gereği gibi yerine getirmemesi, örneğin borcu ödememesi, teslimi yapmaması veya taahhüdünü ifa etmemesi anlamında kullanılır.

Kullanım (Hukuki bağlam)

• Borç ilişkisinde: Borcun hiç ifa edilmemesi veya gereği gibi ifa edilmemesi hâllerini ifade eder.
• Sonuçları: Şartlarına göre temerrüt, tazminat, fesih/dönme gibi müeyyidelere dayanak yapılabilir (kullanıldığı metnin bağlamına göre).
• Eski dil: Terim, özellikle Osmanlıca ve klasik hukuk dili metinlerinde “adem-i ifa” kalıbıyla geçer; modern metinlerde genellikle “ifa etmeme” denir.

Köken (Etimoloji)

Adem (عدم) Arapça kökenlidir; “yokluk, olmama” anlamına gelir.

“Adem-i” kalıbı “-in yokluğu / olmaması” manasında bir tamlama kurar.

İfâ (إيفاء) Arapça kökenlidir; “tam ve eksiksiz yerine getirme”, “borcu ödeme/edimi yerine getirme” anlam alanına dayanır.

Bu iki unsur birleşince adem-i ifâ, kelime anlamı olarak “ifanın olmaması”, yani “yerine getirmeme” demektir.

Not

Uygulamada daha açık bir ifade için “ifa etmeme”, “edimi yerine getirmeme” veya somutlaştırarak “borcu ödememe” şeklinde yazmak daha anlaşılırdır.