Adi şirket
Adî şirket; iki veya daha çok kişinin, ortak bir amaca ulaşmak için emeklerini ve/veya mallarını (sermaye, para, eşya, hak, işgücü gibi katkıları) birleştirmeyi kabul ettikleri sözleşme ile kurulan ortaklıktır.
Bu ortaklıkta esas olan, ortakların katkılarını bir araya getirerek amaç doğrultusunda birlikte faaliyette bulunmalarıdır.
Temel unsurlar
- En az iki ortak: Adî şirket, tek kişiyle kurulamaz.
- Sözleşme: Kuruluşun temeli bir adi şirket sözleşmesidir (yazılı olabileceği gibi, şartlarına göre sözlü de olabilir).
- Ortak amaç: Ortakların, tek tek değil birlikte gerçekleştirmek istediği amaç bulunmalıdır.
- Katılım payı: Her ortak, emek ve/veya malvarlığı katkısı koyar.
- İşbirliği: Ortaklar, amaç için birlikte hareket etmeyi ve sonuçlarına katlanmayı üstlenir.
Hukuki bağlam
- Ticaret şirketi değildir: Adî şirket, genellikle ticaret siciline tescil edilen “ticaret şirketleri” kategorisinden farklı bir yapıdır; ilişkisi ağırlıkla borçlar hukuku esaslarıyla yürür.
- Uygulama örnekleri: Proje ortaklığı, geçici iş ortaklığı, birlikte iş yapma anlaşmaları gibi birçok pratik ilişki adî şirket niteliği kazanabilir.
- Ortaklık tipi: Klasik terminolojide “sözleşmesel ortaklık” karakteri baskındır; detaylar sözleşme ve genel hükümlere göre belirlenir.
Köken (Etimoloji)
Adî kelimesi Arapça kökenlidir; “olağan, sıradan” anlamını taşır ve burada “özel bir şirket türünden ziyade, genel/klasik ortaklık” ayrımını ifade eder.
Şirket kelimesi Arapça kökenlidir; Arapça ş-r-k (ش ر ك) kök ailesinden gelir.
Bu kök “ortak olmak, paydaş olmak” anlam alanını taşır; Türkçede “ortaklık/şirket” anlamıyla yerleşmiştir.
Not
Adî şirket ilişkilerinde, taraflar kimi zaman “sözleşmede şirket demedik” diye düşünse de,
fiilen ortak amaç + katkı + birlikte faaliyet unsurları varsa ilişki hukuken adî şirket sayılabilir.