İdari Eylem
İdari Eylem, idarenin kamu hizmetini yürütürken gerçekleştirdiği maddi faaliyet, hareket, davranış veya hareketsizliktir.
İdari Eylem, idarenin kamu hizmetini yürütürken gerçekleştirdiği maddi faaliyet, hareket, davranış veya hareketsizliktir. İdari eylem, hukuki sonuç doğurmaya yönelik irade açıklaması olan idari işlemden farklı olarak maddi dünyada meydana gelen bir faaliyet veya olgudur.
Hukuki Çerçeve ve Uygulama
Yol yapımı, kolluk müdahalesi, sağlık hizmetinin yürütülmesi, kamu tesisinin işletilmesi, bakım ve gözetim faaliyetleri ile idarenin gerekli önlemi almaması idari eylem niteliği taşıyabilir. Bu eylemlerden doğan zararların giderilmesi için kural olarak tam yargı davası açılır. İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 13. maddesi, idari eylemlerden hakları ihlal edilenlerin dava açmadan önce idareye başvurusunu ve süreleri düzenler.
Bir zararın idari eylemden doğduğunun kabulü için faaliyetin idari görev alanıyla bağlantılı olması gerekir. Hizmet kusuru, kusursuz sorumluluk, sosyal risk veya fedakârlığın denkleştirilmesi gibi sorumluluk esasları somut olaya göre uygulanabilir. İdarenin özel hukuk alanındaki fiilleri ise adli yargının görev alanında kalabilir.
Kavramın Sınırları ve Benzer Kavramlardan Farkı
İdari eylem, idari işlem değildir. İdari işlem hukuki sonuç doğurmaya yönelik tek yanlı irade açıklamasıdır ve iptal davasına konu olabilir; idari eylem maddi faaliyettir ve doğrudan iptal edilemez. Eylemin dayanağı olan işlem ayrıca dava konusu yapılabilir.
(bknz: İdari İşlem, Tam Yargı Davası, Hizmet Kusuru, Kusursuz Sorumluluk)
Kaynakça
- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu, m. 2 ve 13.
- Türkiye Cumhuriyeti Anayasası, m. 125.
- Danıştayın idari eylem ve idarenin sorumluluğuna ilişkin içtihatları.
Tıbbi hizmet kusuru, yol ve altyapı çalışmaları, kolluk faaliyeti, afet önlemleri, kamu yapılarının işletilmesi ve idarenin ihmali nedeniyle doğan zararların tazmininde kullanılır.
“Eylem” Türkçe bir sözcük olup yapılan iş, hareket veya fiil anlamındadır. “İdari eylem” terimi, Fransız idare hukukundaki maddi idari faaliyet ayrımının Türk hukukundaki karşılığı olarak yerleşmiştir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu, m. 2 ve 13.; Türkiye Cumhuriyeti Anayasası, m. 125.; Danıştayın idari eylem ve idarenin sorumluluğuna ilişkin içtihatları.
Bu terimle birlikte bakılabilecek başlıklar
İlgili ve tamamlayıcı başlıklar.
