Anayasa Mahkemesi, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 362. maddesinde yer alan ve kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkin davalarda temyiz yolunu parasal sınırla kısıtlayan düzenlemeyi Anayasa’ya aykırı bularak iptal etti. Karar, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun itiraz başvurusu üzerine verildi.

İptal edilen düzenleme neyi öngörüyordu?

İtiraza konu kural, bölge adliye mahkemelerinin kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkin davalarda verdiği ve miktar veya değeri kırk bin Türk lirasını (2025 yılı için yeniden değerleme sonucu belirlenen parasal sınır dâhilinde) geçmeyen kararlarına karşı temyiz yoluna başvurulamayacağını öngörüyordu.

Bu düzenleme ile kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkin davalarda, dava değerine bağlı olarak yüksek mahkeme denetimi sınırlandırılmış oluyordu.

Anayasa Mahkemesi neyi iptal etti?

Anayasa Mahkemesi, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 362. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde yer alan ve kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkin davaları temyiz yasağı kapsamında bırakan kısmı Anayasa’ya aykırı bularak iptal etti.

Mahkeme iptal gerekçesini nasıl açıkladı?

Kararda; kamulaştırma bedelinin, mülkiyet hakkına doğrudan etki eden ve taşınmazın gerçek değerinin belirlenmesini amaçlayan bir uyuşmazlık türü olduğu vurgulandı. Bu tür davalarda verilen kararların, sırf parasal sınır gerekçesiyle yüksek yargı denetimi dışında bırakılmasının hak arama özgürlüğüyle bağdaşmadığı belirtildi.

Mahkeme, kamulaştırma bedelinin eksik belirlenmesi hâlinde mülkiyet hakkına telafisi güç zararlar doğabileceğini, bu nedenle temyiz yolunun tamamen kapatılmasının ölçüsüz bir sınırlama oluşturduğunu ifade etti.

Hangi anayasal ilkeler esas alındı?

İptal edilen kuralın; Anayasa’nın 13. maddesinde düzenlenen temel hak ve özgürlüklerin sınırlanması rejimine, 35. maddede güvence altına alınan mülkiyet hakkına ve 36. maddede yer alan hak arama özgürlüğüne aykırı olduğu sonucuna ulaşıldı.

Kararın yürürlüğe giriş tarihi

Anayasa Mahkemesi, iptal kararının Resmî Gazete’de yayımlanmasından itibaren dokuz ay sonra yürürlüğe girmesine karar verdi.