Bireysel Başvuru
Bireysel başvuru, temel hak ve özgürlüklerinin kamu gücü tarafından ihlal edildiğini ileri süren kişinin, olağan kanun yolları tüketildikten sonra anayasal yargı merciine yaptığı hak arama başvurusudur.
Bireysel başvuru, temel hak ve özgürlüklerinin kamu gücü tarafından ihlal edildiğini ileri süren kişinin, olağan kanun yolları tüketildikten sonra anayasal yargı merciine yaptığı hak arama başvurusudur. Bu yol, sıradan bir temyiz veya istinaf incelemesi değildir; başvurunun odağı, somut olayda temel hakkın ihlal edilip edilmediğidir.
Bireysel başvuru, hukuk düzeninde temel hak korumasını güçlendiren ikincil ve istisnai bir mekanizma olarak işler.
Bireysel başvuru özellikle adil yargılanma hakkı, ifade özgürlüğü, mülkiyet hakkı, kişi özgürlüğü, özel hayatın korunması ve etkili başvuru hakkı bakımından gündeme gelir. Başvurunun kabul edilebilirliği için süre, başvuru yollarının tüketilmesi, mağdur sıfatı ve açık dayanaktan yoksun olmama gibi koşullar önemlidir.
Bu başvuru yolu, derece mahkemelerinin delil değerlendirmesini yeniden yapmak için değil, temel hak ihlali iddiasını incelemek için kullanılır.
Bireysel kelimesi Türkçe “birey” kelimesinden türetilmiştir ve tek kişiye ilişkin olan anlamını taşır. Başvuru Türkçe “başvurmak” fiilinden gelir; bir merciye yönelme veya müracaat etme anlamındadır. Osmanlıca karşılık bakımından başvuru için Arapça مراجعت yazılışındaki “müracaat”, bireysel anlamı için ise şahsa ilişkinliği anlatan شخصی yazılışındaki “şahsî” kelimesi kullanılırdı. Bu nedenle kavram eski dilde “şahsî müracaat” anlam alanına yaklaşır.
Bu terimle birlikte bakılabilecek başlıklar
İlgili ve tamamlayıcı başlıklar.
