Anayasa
Anayasa, devletin temel kuruluşunu, organlarını, bu organların yetki ve ilişkilerini, temel hak ve özgürlükleri ve hukuk düzeninin ana ilkelerini belirleyen en üst normdur.
Anayasa, devletin temel kuruluşunu, organlarını, bu organların yetki ve ilişkilerini, temel hak ve özgürlükleri ve hukuk düzeninin ana ilkelerini belirleyen en üst normdur. Hukuk düzenindeki diğer kurallar geçerlilik ve meşruiyetlerini anayasal çerçeve içinde kazanır.
Anayasa yalnız devlet teşkilatını düzenleyen teknik bir metin değildir; birey ile devlet arasındaki temel sınırları, özgürlük alanlarını ve kamusal yetkinin kullanılma biçimini de belirler.
Anayasa kavramı anayasa hukuku, idare hukuku, ceza hukuku, temel haklar ve yargı denetimi bakımından merkezî öneme sahiptir. Kanunların, idari işlemlerin ve kamu gücü kullanımının anayasal ilkelere uygun olması gerekir. Hukuk devleti, kuvvetler ayrılığı, temel hakların korunması, eşitlik, yargı bağımsızlığı ve ölçülülük gibi ilkeler anayasal düzeyde anlam kazanır.
Anayasa kelimesi modern Türkçe bir birleşiktir. “Ana” temel, esas ve kaynak anlamını; “yasa” ise hukuk kuralı veya kanun anlamını taşır. Osmanlıca ve erken modern hukuk dilinde anayasa karşılığında kanun-ı esasi / قانون اساسی ifadesi kullanılmıştır. Bu tamlamada kanun / قانون kural veya yasa, esasî / اساسی ise temel ve kurucu anlamındadır. Anayasa kelimesi, kanun-ı esasi kavramının Türkçeleşmiş karşılığı olarak yerleşmiştir.
Bu terimle birlikte bakılabilecek başlıklar
İlgili ve tamamlayıcı başlıklar.
