Adalet

Adalet; haklılık, hakka uygunluk ve kişilere hak ettiklerinin verilmesi ilkesidir. En genel anlamıyla, hakların korunması, haksızlığın giderilmesi ve herkesin hukuk düzeni içinde eşit ve ölçülü biçimde muamele görmesidir.

Hukuki ve kavramsal çerçeve

• Hakka uygunluk: Karar ve işlemlerin “hak” ile uyumlu olması.
• Eşitlik ve ölçülülük: Benzer durumdakilere benzer, farklı durumdakilere farkı gözeten muamele.
• Hakkaniyetle ilişki: Adaletin somut olayda “insaf/uygunluk” yönü, uygulamada çoğu kez hakkaniyet kavramıyla birlikte anılır.

Köken (Etimoloji)

Adalet kelimesi Arapça kökenlidir. Arapça ʿadl (عدل) kökünden gelir;
bu kök “denge kurmak, doğru/ölçülü olmak, haktan sapmamak” anlam alanına dayanır.

Türkçeye “adalet” biçimiyle yerleşmiş ve hem ahlaki hem hukuki bir temel kavram olarak kullanılagelmiştir.

Not

Günlük dilde “adalet” çoğu zaman “doğru olan”ı ifade eder; hukuk dilinde ise daha teknik biçimde, hakların tanınması ve korunması ile yargısal/idarî kararların hakka uygunluğu anlamına gelir.

🔴 Bu madde ile ilgili ansiklopedik bilgiye BURADAN ulaşabilirsiniz!