Adem-i selahiyet

Adem-i selâhiyet; bir makamın, kişinin veya merciin belirli bir işi/işlemi yapmaya
yetkili olmaması, yani yetkisizlik hâlidir. Klasik hukuk dili ve Osmanlıca metinlerde “yetkinin bulunmaması” anlamında kullanılır.

Kullanım (Hukuki bağlam)

• Usul hukuku: Mahkeme/merci bakımından yetki itirazı ve “yetkisizlik” kararları bağlamında anılır.
• İdari işlemler: Yetkisiz makam tarafından tesis edilen işlemlerin hukuka aykırılığı tartışmalarında geçer.
• Modern karşılık: Güncel metinlerde doğrudan “yetkisizlik” veya “yetki yokluğu” denir.

Köken (Etimoloji)

Adem Arapça kökenlidir; “yokluk, olmama” anlamındadır.

“Adem-i” tamlaması “-in olmaması/yokluğu” manasını verir.

Selâhiyet Arapça kökenlidir; Arapça ṣ-l-ḥ (ص ل ح) kök ailesiyle ilişkilidir ve Türkçede “yetki, salahiyet” anlamında yerleşmiştir.

Birlikte, adem-i selâhiyet kelime anlamıyla “selâhiyetin (yetkinin) bulunmaması”,
yani “yetkisizlik” demektir.

Not

Metin içinde daha anlaşılır bir kullanım için “yetkisizlik (adem-i selâhiyet)” biçiminde
birlikte yazmak, özellikle eski terimlerin geçtiği dilekçe ve raporlarda faydalıdır.