Adem-i vüsuk

Adem-i vüsûk; bir beyanın, bilginin veya iddianın sağlam ve güvenilir olmaması,
yani gerçekliğinin/sıhhatinin sabit olmaması hâlidir. Klasik metinlerde bu ifade,
“vüsûkun (itimat edilebilirliğin) bulunmaması” anlamıyla kullanılır.

Kullanım

• İspat/değerlendirme dili: Bir iddianın “adem-i vüsûk” nedeniyle dikkate alınmaması; delilin/bilginin güven vermemesi gibi bağlamlarda geçer.
• Modern karşılık: Güncel Türkçede çoğu kez “güvenilir değil”, “itimat edilemez”, “doğruluğu sabit değil” şeklinde ifade edilir.
• “Gerçek olmamak” ile fark: Her zaman “kesin olarak yalan” demek değildir; çoğu kez “doğru olduğuna güven duyulamıyor / doğrulanamıyor” anlamını taşır.

Köken (Etimoloji)

Adem Arapça kökenlidir; “yokluk, olmama” anlamındadır.

“Adem-i” tamlaması “-in olmaması/yokluğu” manasını verir.

Vüsûk Arapça kökenlidir; Arapça w-th-q (و ث ق) kökünden gelir ve “sağlamlık, güvenilirlik, itimat” anlam alanına dayanır.

Birlikte, adem-i vüsûk kelime anlamıyla “güvenilirliğin bulunmaması”dır.

Not

Site metinlerinde daha net bir karşılık için “güvenilir olmama / doğruluğu sabit olmama” ifadesi, “gerçek olmamak”tan daha isabetli ve teknik bir çeviri olur.