Aykırı

Aykırı, alışılagelen düzene, kural ve ölçülere uygun olmayan; karşıt yönde bulunan anlamına gelen sıfattır. Hukuk dilinde kelime, özellikle “kanuna aykırı”, “sözleşmeye aykırı”, “hukuka aykırı” gibi kalıplarda, bir fiil veya işlemin normatif düzenle çatıştığını ifade eder. Bu niteleme; yaptırım, hükümsüzlük veya tazmin sorumluluğu gibi sonuçların değerlendirilmesinde anahtar işlev görür.

Kullanım

• “Kanuna aykırı” kullanımı, emredici hükümlere aykırılık halinde yaptırım doğurur.
• “Sözleşmeye aykırı” kullanımında borca aykırılık ve buna bağlı tazmin/ifa sonuçları değerlendirilir.
• “Hukuka aykırı” nitelemesi, haksız fiil sorumluluğu ve müdahalenin hukuki niteliğinde belirleyicidir.

Kanunun emredici hükümlerine … aykırı … sözleşmeler kesin olarak hükümsüzdür. — Türkiye Sigorta Birliği, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 27

Köken (Etimoloji)

Türkçe aykırı kelimesi, “karşı/ters yönde olma” anlam alanında yerleşmiştir; hukuk dilinde kalıplaşmış tamlamalarda teknik niteleme işlevi kazanır.