Ceza, hukuk düzeninin ihlaline bağlanan yaptırımı ifade eder. Ceza hukuku bakımından ceza, suçun karşılığı olarak devletin yargı kararıyla uyguladığı yaptırım olup, hapis ve adlî para cezası gibi türlere ayrılır; ayrıca güvenlik tedbirleriyle birlikte yaptırım sisteminin parçası olarak değerlendirilir.
Kullanım
- Ceza hukukunda, suç karşılığı uygulanan yaptırımların genel adıdır; cezanın türü ve ölçüsü kanunilik ve orantılılık ilkeleriyle belirlenir.
- Disiplin hukukunda, kurumsal düzenin ihlaline bağlanan disiplin yaptırımları için de ‘ceza’ kelimesi kullanılabilir.
- Gündelik dilde daha geniş anlamda yaptırım/bedel anlamına da gelebilir; hukukî anlamı daha teknik ve sınırlıdır.
Köken (Etimoloji)
Arapça جزاء (jazāʾ) kelimesinden gelir; “karşılık, mukabele” anlam alanına sahiptir.