Yazar: Çiler N. Koşar

Dreyfus Davası, salt suçluyu bulma, yani polis ve / ya yargılama etkinliğiyle ile ilgili sıradan bir olay değildir. Adalet tarihinin en önemli ve en çok iz bırakan davalarından biridir. Daha önceleri belirtildiği üzere, iki özkıyım (intihar) olayı yaşanmıştır: Sahte belgeler düzenleyen yazı…

Haziran 1899’da Dreyfus ve Zola Fransa’ya döndüklerinde Başbakan Dupuy’dür. Hükümette Dreyfus yandaşı bakanlar vardır. Başbakan, Davanın yeniden ele alınmasından yanadır. Kamuoyundaki bölünme, daha da keskinleşmiştir. Duruşma, Rennes Savaş Mahkemesinde 7 Ağustos 1899’da başlar. Duruşmada Dreyfus ádeta tükenmiştir. Kendini isteksizce savunur. Av. Labori…

Zola’nın ünlü ‘Suçluyorum!’ yazısı ve hüküm giymesi sayesinde Dreyfus Davası, parlamentonun, hükümetin, bütün devlet güçlerinin üzerine çıkar. Dreyfus artık bir simgedir. Zola da, Dreyfus’ün kişiliğinde insanlığın ve adalet değerinin doruktaki savunmanıdır. Dönem, uç ulusçuluğun doruklara ulaştığı, Dreyfus yanlısı olmanın, yanlış insan olmaya…

Zola, aslında Dreyfus Davasındaki yanılgıdan dönülmesini isterken, kendisini cinayet mahkemesi önünde bulur. Kavganın yanları açıktır: Zola ile yandaşları. Karşılarında da hükümet ile yargıçlar. Birinciler, Zola isterse hakaret suçundan hüküm giysin; yeter ki, Dreyfus Davasındaki yanılgıdan dönülsün, Fransız adaleti bu ayıptan kurtulsun, derler.…

Evet, gerçeğin nasıl yürümekte olduğunu L’Aurore gazetesinde yayımlanan ünlü mektubunda/yazısında görkemli biçimde sergiler, Zola. Bir tam gündüz ve iki gecede yazdığı mektubu, ilkin Vaughan’a, sonra Coppée ve Clemenceau’ya gösterir; görüşlerini alır. Coppée yayımlanmasına karşı çıkar. Buna karşılık Clemenceau, yazıdaki görüşleri ve biçemi…

Dreyfus Davasıyla ilgili hemen her gün Fransa’da yeni bir durum yaşanır. Picquart, hainliği bir başka subayın yaptığını saptar: Esterhazy. Zira Esterhazy’nin el yazısı ihanetin kanıtı ünlü ‘bordro’daki el yazısının ta kendisidir. Nitekim Esterhazy’nin el yazısı Bilirkişi Bertillon’a gösterilince ‘Aman Tanrım, bu bordrodaki…

Picquart, iz sürmekte kararlıdır. Esterhazy‘nin ele geçen mektuplarının içeriğinden bir başka bilgiye daha ulaşır. Esterhazy, önemli belgeleri elde etmek için Savaş Bakanlığında uygun bir yere atanma girişimlerinde bulunmuştur.  Ancak Picquart bu arada bir boşboğazlık yapar. Öğrendiklerini Binbaşı Henry’ye söyler. O da durumu Esterhazy’ye…

Dreyfus’ün hükümlülüğü ile birlikte geleceği çok parlak bir subayın meslekte kalması ve yükselmesi acı bir biçimde bitmiş görünmekteydi. Karar, Dreyfus’ün ailesini de yıkmıştı, kuşkusuz. Ama bütün bunların hepsi ‘şimdilik’ti. Hiçbiri kesin gelecek değildi. Nitekim Dreyfus’ün Fransa’dan ayrılmasıyla birlikte kardeşi Mathieu, gerçek suçluları…

Dreyfus’ün hükümlülüğüne ilişkin kararla birlikte Fransız kamuoyunun içi rahatlar. Dava da bir bakıma gündemden çıkar. Ulusçuluk, hatta ırkçılık yandaşlığı ve Yahudilik karşıtlığı eğilimleriyle kuşatılmış olan sağcı basın, zafer çığlıkları atmaktadır. Ancak karardan iki gün sonra 22 Aralıkta Wolff Haber Ajansı, Alman Başbakanlığının…

28 Ekim 1894’te Binbaşı Henry, La Libre Parole gazetesi yazı işleri müdürüne bir mektup yazar. Yüzbaşı Dreyfus’ün casusluk suçundan tutuklandığını ve Cherche-Midi Cezaevine konduğunu, davayı ört bas etmek için onun yolculuğa çıktığı söylentisinin yayıldığını, bütün Yahudilerin ayağa kalktığını yazar. ********************** Ankahukuk Notu:…