İlk bakışta neyi görün?
CMK m.251, iddianame kabulünden sonra belirli asliye ceza dosyalarında mahkemeye duruşma açmadan hüküm kurma imkânı verir; sanık, mağdur ve şikâyetçi yine aktif yazılı savunma/beyan hakkına sahiptir.
- Suçun yalnız adlî para cezası ve/veya üst sınırı iki yıl veya daha az hapis şartını sağladığını; duruşma gününün m.175/2 uyarınca önceden belirlenmediğini kontrol edin.
- İddianame tebliğinden sonra güncel yazılı beyan/savunma süresinin iki hafta olduğunu esas alın.
- 7499 sonrası m.252 itiraz sisteminde dosyanın başka/yetkili hâkim önünde duruşmalı genel hükümlere döneceğini ve dörtte bir indirimin hangi itirazda korunduğunu ayırın.
İşleme başlamadan önce
- Suç ve mahkeme basit yargılama kapsamına giriyor mu?
- Duruşma günü önceden belirlenmiş mi?
- Yaş küçüklüğü veya akıl hastalığı engeli var mı; sağır-dilsiz bakımından AYM iptali güncel metne işlendi mi?
- İddianame ve duruşmasız hüküm ihtarı usulüne uygun tebliğ edildi mi?
- İki haftalık yazılı savunma/beyan süresi doğru mu?
- Savunma delilleri ve belge toplama talepleri sunuldu mu?
- İtiraz halinde 7499 sonrası doğru merci ve indirim sonucu hesaplandı mı?
Dosya üzerinden hükümde savunmayı kaybetmeyin
Asliye cezada, iddianame kabulünden sonra adlî para cezası ve/veya üst sınırı iki yıl veya daha az hapis gerektiren suç mu?
CMK m.175/2 uyarınca duruşma günü belirlendikten sonra basit yargılama uygulanamaz.
İddianame sanık, mağdur ve şikâyetçiye tebliğ edilir; duruşmasız hüküm ihtimali bildirilir.
Güncel m.251/2 uyarınca yazılı beyan ve savunma süresi iki haftadır; eski 15 gün bilgisini kullanmayın.
Toplanması gereken belgeleri ve yazılı savunma delillerini iki haftalık pencere içinde somutlaştırın.
Mahkeme savcı görüşü almadan m.223 kararlarından birini verebilir; mahkûmiyette sonuç ceza dörtte bir indirilir.
Koşulları varsa seçenek yaptırım, erteleme ve sanığın yazılı karşı çıkmaması şartıyla HAGB değerlendirmesi yapılabilir; HAGB’de 31.07.2026 sonrası m.231 güncelliğini ayrıca açın.
m.252: süresinde itiraz edilmezse hüküm kesinleşir; itirazla genel hükümlere göre duruşma açılır.
Birden fazla asliye varsa tevziyle belirlenen başka mahkeme; tek mahkemede başka hâkim veya komisyonca görevlendirilen hâkim duruşmayı yürütür.
İtiraz sanık dışındaki kişilerden gelmişse m.251/3 dörtte bir indirimi korunur; sanık itirazında mahkeme önceki hükümle bağlı değildir.
İşlem boyunca
Önce
Sırasında
Sonunda
Nerede devreye girmelisiniz?
Tensipte “15 gün içinde savunma” yazıyorsa
7499 ile değişen güncel CMK m.251/2’yi gösterin; süre iki haftadır.
Sağır ve dilsiz sanık sırf bu nedenle kapsam dışı bırakılıyorsa
AYM E.2024/66, K.2024/188 sonrası m.251/7’deki “sağır ve dilsizlik” ibaresinin iptal edildiğini ve güncel metni esas alın.
İtiraz üzerine aynı hâkim eski hükmü aynen sürdürüyor görünüyorsa
7499 sonrası m.252/2’deki dosyanın başka/yetkili hâkim önünde duruşmalı genel hükümlere dönmesi rejimini kontrol edin.
Dosyada görünce durun
- Eski 15 günlük süre
- Duruşma günü belirlendikten sonra basit yargılama
- Sağır/dilsizlikte eski otomatik engel
- Delil toplama taleplerinin değerlendirilmemesi
- 7499 öncesi itiraz mercii
- Sanık dışı itirazda dörtte bir indirimin kaldırılması
Ne kayda geçmeli?
- Tensip/basit yargılama kararı
- Tebliğ
- İki haftalık son gün
- Yazılı savunma
- Delil talepleri
- Hüküm
- 1/4 indirim
- İtiraz
- Yeni duruşma/merci
Yayın öncesi doğrulama katmanı
- CMK m.251 — basit yargılama kapsamı, iki haftalık yazılı beyan/savunma, dosya üzerinden hüküm ve dörtte bir indirim.
- CMK m.252 — basit yargılama hükmüne itiraz ve 7499 sonrası duruşmalı genel hükümlere dönüş.
- 7499 sayılı Kanun m.17 ve m.37 — m.252 itiraz sistemi ve m.251/2 süre güncellemesi.
- AYM E.2024/66, K.2024/188 — m.251/7’de “sağır ve dilsizlik” ibaresinin iptali.
- CMK m.231 — HAGB değerlendirilirse 31.07.2026 sonrası 7589 güncel rejimi ayrıca uygulanır.
Şimdi ne yaparsınız?
Asliye ceza mahkemesi basit yargılama usulü uyguluyor. Tebligatta “15 gün içinde savunma” denilmiş. İşlem 2026 Ağustosunda.
Süre bakımından neyi esas alırsınız?
7499 sayılı Kanunla m.251/2’deki “on beş gün” ibaresi “iki hafta” olarak değiştirilmiştir.
Bu dosyayla birlikte okuyun
İlgili kaynaklar
- Güncel CMK m.251-252
- 7499 s. Kanun sonrası iki hafta + yeni itiraz rejimi
- AYM E.2024/66, K.2024/188
💬Yorumlar ve Katkılar0 katkı
✎ Yorum / katkı ekle