İlk bakışta neyi görün?
Soruşturmanın gizli olması, müdafinin dosyaya erişiminin kendiliğinden ortadan kalktığı anlamına gelmez. Kısıtlama ayrı ve denetlenebilir bir yargısal karardır.
- Önce normal CMK m.153 erişimini kullanın ve hangi belgenin verilmediğini somutlaştırın.
- Kısıtlama deniyorsa savcı istemi + hâkim kararı + kanuni kapsam + somut gerekçe zincirini kontrol edin.
- Kısıtlama olsa bile m.153/3 kapsamında kısıtlanamayacak çekirdek belgeleri isteyin.
İşleme başlamadan önce
- Gerçekten hâkim tarafından verilmiş bir kısıtlama kararı var mı?
- Kısıtlama talebinde/kararında soruşturmanın amacının nasıl tehlikeye düşeceği somutlaştırılmış mı?
- Soruşturma kanunun kısıtlamaya izin verdiği kapsamda mı?
- Kararın tarih, şüpheli ve soruşturma numarası doğru mu?
- CMK m.153/3 kapsamındaki belgeler yine de gösteriliyor mu?
- Kısıtlama kararına itiraz edildi mi ve savunmadaki somut zorluk anlatıldı mı?
Dosyada neye ulaşabilirsiniz?
Dosyayı incele; istediğin belgelerin örneğini harçsız al. Hangi belgenin verilmediğini tek tek kaydet.
Kanuni suç/kapsam şartını, somut gerekçeyi, karar tarihini, şüpheliyi ve soruşturma numarasını kontrol et.
Şüpheli/yakalanan kişinin ifade tutanağı, bilirkişi raporları ve hazır bulunmaya yetkili olunan adli işlemlerin tutanakları kısıtlanamaz.
Kısıtlama kararının örneğini al ve itirazı dosyanın somut savunma ihtiyacı üzerinden kur.
İddianamenin mahkemece kabulünden sonra kısıtlama kendiliğinden sona erer.
İşlem boyunca
Önce
Sırasında
Sonunda
Nerede devreye girmelisiniz?
“Dosya gizli” denilip karar gösterilmiyorsa
Soruşturmanın genel gizliliği ile CMK m.153 anlamındaki kısıtlama kararının aynı şey olmadığını belirtin ve karar örneğini talep edin.
Kısıtlama gerekçesi kalıp ifadeyse
Savunmanın hangi temel delile neden ihtiyaç duyduğunu somutlaştırarak gereklilik ve ölçülülük denetimini itirazınıza taşıyın.
Dosyada görünce durun
- Kısıtlama kararı olmadan erişimin engellenmesi
- Karar örneğinin verilmemesi
- Kanuni kapsam dışı soruşturmada kısıtlama
- Soyut/kopyala-yapıştır gerekçe
- m.153/3 belgelerinin saklanması
- İddianame kabulünden sonra kısıtlamanın sürdürülmesi
Ne kayda geçmeli?
- Dosya inceleme talebi
- Reddedilen belge listesi
- Kısıtlama kararı örneği
- Savcı istemi/hâkim kararı
- İtiraz
- m.153/3 kapsamında alınan belgeler
- İddianame kabul tarihi
Yayın öncesi doğrulama katmanı
- CMK m.153/1 — müdafinin dosyayı inceleme ve istediği belgelerin örneğini harçsız alma hakkı.
- CMK m.153/2 — kanuni koşullarda Cumhuriyet savcısının istemi üzerine hâkim kararıyla kısıtlama.
- CMK m.153/3 — kısıtlanamayacak çekirdek belgeler.
- CMK m.153/4 — iddianamenin kabulünden sonra kısıtlamanın sona ermesi.
- CMK m.153/5 — suçtan zarar gören vekili bakımından ilgili haklar.
- CMK m.267 — itiraz kanun yolu.
- CMK m.157 — soruşturmanın gizliliği savunma haklarına zarar vermeme koşuluyla uygulanır.
Neden burada?
Ömer Faruk Kırnıç
Dosyaya erişim kısıtlaması kesinlikle gerekli olmalı ve somut gerekçeyle açıklanmalıdır; savunmaya doğan zorluklar telafi edilmeli, özellikle tutuklamanın hukukiliğini tartışmaya temel delillere etkili erişim sağlanmalıdır.
Resmî kararı aç ↗Şimdi ne yaparsınız?
Müdafie “dosyada gizlilik var” deniliyor. Karar örneği verilmiyor ve şüphelinin ifade tutanağı ile bilirkişi raporuna da erişim engelleniyor.
İlk işlem zinciri ne olmalı?
Genel soruşturma gizliliği ile yargısal kısıtlama aynı şey değildir; ayrıca m.153/3 çekirdek belgeleri kısıtlamanın dışında tutar.
İlgili kaynaklar
- TBB 2026 Rehber: kontroller 12–14
- CMK m.153, 157 ve 267
💬Yorumlar ve Katkılar0 katkı
✎ Yorum / katkı ekle