Ada, tapu–kadastro ve imar uygulamalarında taşınmazın konumunu/kimliğini belirlemeye yarayan temel birimlerden biridir. Teknik kullanımda “ada”, genellikle kamuya ait yollar ve benzeri doğal/yapay sınırlarla çevrili bir alan içinde kalan ve birden fazla parseli kapsayabilen parseller topluluğunu ifade eder. Bu nedenle “ada”, tek başına mülkiyet birimi olan parselden farklı olarak, parsellerin bir araya geldiği daha geniş bir kadastral/planlama birimidir.
Kullanım
Hukuki/teknik kullanımda “ada”, taşınmazın tapu ve kadastro kayıtlarında kimliklendirilmesinde pafta–ada–parsel (veya benzeri) künyenin bir parçası olarak yer alır. Uygulamada; satış, ipotek, intikal, kamulaştırma, imar uygulamaları ve ruhsat süreçlerinde taşınmazı tereddüde yer bırakmayacak biçimde tanımlamak için “... ada, ... parsel” biçiminde kullanılır. Ayrıca Tapu ve Kadastro terminolojisinde “kadastro adası” tanımı yapılmakta; ada numaralandırmasının belirli bir sistematikle (örneğin 101’den başlayıp ardışık ilerlemesi gibi) yürütüldüğü belirtilmektedir. :contentReference[oaicite:1]{index=1}
Günlük kullanımda ise “ada” sözcüğü çoğunlukla sularla çevrili kara parçası (coğrafi “ada”) anlamına gelir. Tapu/kadastro bağlamındaki “ada” kullanımı, bu genel anlamdan farklı olarak, yol ve sınırlarla çevrili parseller kümesi şeklinde teknikleşmiş bir anlam taşır. :contentReference[oaicite:2]{index=2}
Çevresi kamuya ait cadde, sokak, yol … ile çevrili parseller topluluğuna kadastro adası denir.
— Tapu ve Kadastro Sözlüğü, “ADA” maddesi
Köken (Etimoloji)
Ada kelimesi Türkçede yerli bir sözcük olarak değerlendirilir; etimoloji çalışmalarında, “ada”nın Eski Türkçe bir biçimle ilişkilendirildiği ve tarihî gelişimine dair açıklamalar bulunduğu belirtilmektedir. Tapu–kadastro terminolojisindeki “ada” ise, kelimenin genel dildeki “çevresiyle ayrılmış/parçalanmış alan” çağrışımı üzerinden, yol ve sınırlarla çevrili parseller topluluğunu karşılayacak şekilde terimleşmiş bir kullanımdır.
Bkz: Parsel, Pafta, Kadastro