Ankahukuk Sözlük
Elektronik Tebligat
Elektronik tebligat, tebligat işleminin fiziki kâğıt yerine elektronik ortamda ve kayıtlı sistem üzerinden yapılmasıdır.
79 görüntülenme3 katkı2 Tanım / Açıklama1 Mevzuat / İçtihat
Elektronik tebligat, tebligat işleminin fiziki kâğıt yerine elektronik ortamda ve kayıtlı sistem üzerinden yapılmasıdır.
Usul hukukunda sürelerin başlaması, bildirimin ispatı ve tarafların haberdar edilmesi bakımından önemlidir.
Elektronik Yunanca elektron kökenli Batı dillerinden; tebligat Arapça تبليغات kelimesinden gelir; bildirimler anlamındadır.
Terim keşfi
Kaynak ekleBu terimle birlikte bakılabilecek başlıklar
İlgili ve tamamlayıcı başlıklar.

TEBLİGAT KANUNU - Elektronik tebligat (ilgili kısım)
Madde 7/a - (Ek : 11/1/2011-6099/2 md.) (Değişik:28/2/2018-7101/48 md.) Aşağıda belirtilen gerçek ve tüzel kişilere tebligatın elektronik yolla yapılması zorunludur. 1. 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununa ekli (I), (II), (III) ve (IV) sayılı cetvellerde yer alan kamu idareleri ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlar. 2. 5018 sayılı Kanunda tanımlanan mahallî idareler. 3. Özel kanunla kurulmuş diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kanunla kurulan fonlar ve kefalet sandıkları. 4. Kamu iktisadi teşebbüsleri ile bunların bağlı ortaklıkları, müessese ve işletmeleri. 5. Sermayesinin yüzde ellisinden fazlası kamuya ait diğer ortaklıklar. 6. Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve üst kuruluşları. 7. Kanunla kurulanlar da dahil olmak üzere tüm özel hukuk tüzel kişileri. 8. Noterler. 9. Baro levhasına yazılı avukatlar. 10. Sicile kayıtlı arabulucular ve bilirkişiler. 11. İdareleri, kamu iktisadi teşebbüslerini veya sermayesinin yüzde ellisinden fazlası kamuya ait diğer ortaklıkları; adli ve idari yargı mercileri, icra müdürlükleri veya hakemler nezdinde vekil sıfatıyla temsile yetkili olan kişilerin bağlı bulunduğu birim. Birinci fıkra kapsamı dışında kalan gerçek ve tüzel kişilere, talepleri hâlinde elektronik tebligat adresi verilir. Bu durumda bu kişilere tebligatın elektronik yolla yapılması zorunludur. Birinci ve ikinci fıkra hükümlerine göre elektronik yolla tebligatın zorunlu bir sebeple yapılamaması hâlinde bu Kanunda belirtilen diğer usullerle tebligat yapılır. Elektronik yolla tebligat, muhatabın elektronik adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır. Bu Kanun uyarınca yapılan elektronik tebligat işlemleri, Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi tarafından kurulan ve işletilen Ulusal Elektronik Tebligat Sistemi üzerinden yürütülür. Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi, sistemin güvenliğini ve bu sistemde kayıtlı verilerin muhafazasını sağlayacak her türlü tedbiri alır. Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir.
Madde Ek 2 : (Ek: 28/2/2018-7101/49 md.) Elektronik tebligat adresi, Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi tarafından, 7/a maddesi kapsamında kalan her bir gerçek kişi için kimlik numarası, tüzel kişi için ise tabi oldukları sistem numarası esas alınmak suretiyle sadece bir tane olacak şekilde oluşturulur ve sistemde kaydedilir. Oluşturulan elektronik tebligat adresleri, adres sahiplerine teslim edilmek üzere, ilgili kurum, kuruluş veya birliğe gönderilir; 7/a maddesinin ikinci fıkrası kapsamında kalan kişilere ise doğrudan teslim edilir. Bu adresler, adres sahibine teslim edildikten sonra 1 inci madde uyarınca tebligat çıkarmaya yetkili makam ve mercilerin kullanımına sunulur. Kurum, kuruluş veya birlikler ile gerçek veya tüzel kişilerin 7/a maddesi uyarınca elektronik tebligat zorunluluğuna tabi olmaları veya bunlar hakkında elektronik tebligat zorunluluğunun ortadan kalkması hâllerinde gerekli bildirimler, ilgili kurum, kuruluş veya birlik tarafından bir ay içinde yapılır ve bildirimi takip eden bir ay içinde Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi tarafından gerekli işlem yapılır. Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi, elektronik tebligat sisteminin yürütülmesi için gerekli bilgi ve belgeleri ilgili kurum, kuruluş veya birliklerden ister. İlgili kurum, kuruluş veya birlikler, talep edilen bilgi ve belgeleri Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketine göndermek zorundadır.
Madde 5... : ı) İdareleri, kamu iktisadi teşebbüslerini veya sermayesinin yüzde ellisinden fazlası kamuya ait diğer ortaklıkları; adli ve idari yargı mercileri, icra müdürlükleri veya hakemler nezdinde vekil sıfatıyla temsile yetkili olan kişilerin bağlı bulunduğu birim. (2) Birinci fıkra kapsamı dışında kalan gerçek ve tüzel kişilere, talepleri hâlinde elektronik tebligat adresi verilir. Bu durumda bu kişilere tebligatın elektronik yolla yapılması zorunludur.
Madde 6 : (1) 5 inci maddenin birinci fıkrası kapsamında kalanlar için başvuru, zorunluluğun başladığı tarihten itibaren bir ay içinde ilgili kurum, kuruluş veya birlik tarafından PTT’ye yapılır. (2) Başvuruya aşağıdaki bilgi ve belgeler eklenir: a) Kamu kurum ve kuruşları ile birlikler için Devlet Teşkilatı Merkezi Kayıt Sisteminde (DETSİS) yer alan benzersiz numara ve sistem bilgileri, DETSİS’e kayıtlı olmayanlar için tabi oldukları sistem bilgileri. b) Merkezi Sicil Kayıt Sistemine (MERSİS) kayıtlı tüzel kişiler için MERSİS numarası ve sistem bilgileri, MERSİS’e kayıtlı olmayan tüzel kişiler için tabi oldukları sistem bilgileri. c) Türk vatandaşı gerçek kişiler için Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası da dâhil olmak üzere kimlik bilgileri; yabancı gerçek kişiler için yabancı kimlik numarası da dâhil olmak üzere kimlik bilgileri.
Madde 9 : (1) Tebligat çıkarmaya yetkili makam ve merci, elektronik tebligat mesajını hazırlayarak, UETS’ye teslim eder. (2) UETS, elektronik tebligat mesajını zaman damgasıyla ilişkilendirerek muhatabın elektronik tebligat adresine ulaştırır. (3) Gizliliğin sağlanması amacıyla tebliğ edilecek içerik ve ekli dokümanlar, UETS tarafından şifrelenir ve bunlar ancak muhatap tarafından görülür. (4) Gerek UETS içi ve gerekse sistemler arası entegrasyon yoluyla yapılan tebligata ait delil kayıtları, elektronik tebligat mesajının tamamının ulaştığı anda üretilir. (5) Elektronik yolla tebligat, idareleri, kamu iktisadi teşebbüslerini veya sermayesinin yüzde ellisinden fazlası kamuya ait diğer ortaklıkları; adli ve idari yargı mercileri, icra müdürlükleri veya hakemler nezdinde vekil sıfatıyla temsile yetkili olan kişilerin bağlı bulunduğu birime yapılır. Temsile yetkili olan kişilerin ayrı bir elektronik tebligat adresinin bulunması bu kuralın uygulanmasına engel olmaz. (6) Elektronik yolla tebligat, muhatabın elektronik tebligat adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır.
Madde 10 : (1) Elektronik tebligat adresine elektronik tebligat mesajı ulaştığı konusunda bilgilendirilmek isteyen muhatap, elektronik posta adresini veya kısa mesaj alma özelliği olan bir telefon numarasını PTT’ye bildirir. (2) Elektronik tebligat, muhatabın adresine ulaştığı anda PTT tarafından muhataba bilgilendirme mesajı iletilir. Bu mesaj kısa mesaj alma özelliği olan telefona ücreti mukabilinde, elektronik posta adresine ise ücretsiz olarak iletilir. (3) Bu madde kapsamındaki bilgilendirmelerin herhangi bir nedenle yapılamamış veya geç yapılmış olması, tebligatın geçerliliğini etkilemez. (4) Muhatabın bu madde kapsamında bilgilendirilmesine ilişkin işlem kayıtları UETS tarafından tutulur. Madde 11 : (1) Muhatap, elektronik tebligat adresine; güvenli elektronik imzasını kullanarak veya e-Devlet Kapısı üzerinden kimlik doğrulaması yaparak ya da PTT tarafından verilen şifre ile birlikte tercihine göre SMS veya elektronik posta yoluyla gönderilen tek kullanımlık doğrulama kodunu kullanarak erişir. Madde 12 : (1) UETS, elektronik tebligatın muhatabın adresine ulaşıp ulaşmadığına dair delil kayıtlarını tutar ve bu kayıtları, tebligat çıkarmaya yetkili makam ve mercie derhâl ve en geç yirmi dört saat içinde bildirir. Süresinde bildirim yapılmadığı için yeniden elektronik tebligat çıkarılması durumunda bu tebligatın masrafı PTT tarafından karşılanır.
Elektronik tebligat hakkında kısa hukuki çerçeve
Elektronik tebligat, klasik kâğıt tebligatın elektronik ortamda yapılmış hâlidir. Temel sistem, 7201 sayılı Tebligat Kanunu m. 7/a ve Elektronik Tebligat Yönetmeliği ile kurulmuştur. Bu sistemde tebligat, UETS üzerinden yürütülür; muhatabın elektronik adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda tebliğ edilmiş sayılır.
1) Kimlere elektronik tebligat zorunludur?
Kanun ve Yönetmelik birlikte değerlendirildiğinde özellikle kamu idareleri, mahallî idareler, kamu kurum ve kuruluşları, KİT’ler, sermayesinin %50’sinden fazlası kamuya ait ortaklıklar, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, tüm özel hukuk tüzel kişileri, noterler, baro levhasına yazılı avukatlar, sicile kayıtlı arabulucular ve bilirkişiler, belirli temsil birimleri bakımından elektronik tebligat zorunludur.
Bunun dışında kalan gerçek ve tüzel kişiler ise talep etmeleri hâlinde elektronik tebligat adresi alabilir; bu durumda elektronik tebligat onlara da zorunlu olur.
2) Elektronik tebligat adresi nasıl oluşturulur?
Elektronik tebligat adresi, PTT tarafından oluşturulur ve sistemde kaydedilir. Gerçek kişiler için kimlik numarası; tüzel kişiler için tabi oldukları sistem numarası esas alınır. Adres, kural olarak tek olur.
3) Tebligat ne zaman yapılmış sayılır?
En kritik nokta budur: elektronik tebligat, muhatabın elektronik adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır. Yani muhatap mesajı fiilen görmese bile kanuni sonuç bu sürede doğar.
4) Güvenlik ve delil
UETS, tebligatın ulaştığına ilişkin delil kayıtlarını tutar. Tebligat mesajı zaman damgası ile ilişkilendirilir ve içerik şifrelenir. Böylece hem tebligatın yapıldığı hem de hangi anda ulaştığı teknik olarak ispatlanabilir.
5) Bilgilendirme mesajları
PTT, muhatabın bildirdiği e-posta veya telefon numarasına bilgilendirme mesajı gönderebilir. Ancak bu bildirim yapılamamış olsa bile tebligatın geçerliliği etkilenmez.
Uygulamada en önemli sonuçlar
Özet
Elektronik tebligat, 7201 sayılı Tebligat Kanunu ve Elektronik Tebligat Yönetmeliği ile düzenlenmiş, UETS temelli zorunlu bir tebligat sistemidir. En önemli kurallar şunlardır:
Özellikle dikkat edilmesi gereken nokta: elektronik tebligatta “okuma” değil, sistemde “ulaşma” ve kanuni 5 günlük süre esastır.
Yönetmelik ile Kanun’un yürürlük tarihleri ve güncel değişiklikleri uygulama bakımından ayrıca kontrol edilmelidir; özellikle başvuru süreleri ve sistem entegrasyonu bakımından güncel idari uygulama önem taşır.
Elektronik tebligatın tebliğ tarihi nasıl hesaplanır?
Elektronik tebligatta tebliğ tarihi, fizikî tebligattaki gibi zarfın fiilen açıldığı gün değil; tebligatın muhatabın elektronik tebligat adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonudur. Bu, 7201 sayılı Tebligat Kanunu ve Elektronik Tebligat Yönetmeliği’nin açık kuralıdır.
Elektronik yolla tebligat, muhatabın elektronik adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır. Bu Kanun uyarınca yapılan elektronik tebligat işlemleri, Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi tarafından kurulan ve işletilen Ulusal Elektronik Tebligat Sistemi üzerinden yürütülür.
Madde 9 : (2) UETS, elektronik tebligat mesajını zaman damgasıyla ilişkilendirerek muhatabın elektronik tebligat adresine ulaştırır. (4) Gerek UETS içi ve gerekse sistemler arası entegrasyon yoluyla yapılan tebligata ait delil kayıtları, elektronik tebligat mesajının tamamının ulaştığı anda üretilir. (6) Elektronik yolla tebligat, muhatabın elektronik tebligat adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır.
1) Temel hesap kuralı
Hesaplama mantığı şu şekildedir:
Yani önemli olan şudur:
Muhatap mesajı daha erken açsa da, hukuken tebliğ tarihi kural olarak değişmez.
Muhatap hiç açmasa da, beşinci günün sonunda tebliğ gerçekleşmiş sayılır.
2) Gün hesabı nasıl yapılır?
Elektronik tebligatta uygulamada sık yapılan hata, “ulaşma günü de sayılır mı?” sorusudur. Kanun metni, “ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda” dediği için:
Bu nedenle hesap, “ulaşma tarihinden itibaren 5 tam gün sonra” mantığıyla yapılır.
3) Örneklerle açıklama
Örnek 1: Tebligat 1 Temmuz’da ulaştıysa
Sonuç: Tebligat 6 Temmuz günü sonunda yapılmış sayılır.
Süreler de kural olarak 6 Temmuz’u izleyen günden itibaren işlemeye başlar.
Örnek 2: Tebligat 10 Ekim’de ulaştıysa
Sonuç: Tebligat 15 Ekim günü sonunda yapılmış sayılır.
Örnek 3: Tebligat cuma günü ulaştıysa
Diyelim ki UETS mesajı Cuma günü ulaştı.
Sonuç: Tebligat Çarşamba günü sonunda yapılmış sayılır.
Burada hafta sonu veya resmî tatil olması, “ulaşma günü” kuralını değiştirmez; ancak bir sürenin son gününün tatil gününe rastlaması durumunda ayrıca süre hesabı bakımından genel usul kuralları dikkate alınır.
4) Muhatabın mesajı ne zaman okuduğu neden önemli değildir?
Elektronik tebligatta sistemin mantığı, tebligatı okuma anına değil, ulaşma anına bağlamaktır. Bu yüzden:
Bu husus yönetmelikte de açıkça desteklenir.
Madde 10 : (2) Elektronik tebligat, muhatabın adresine ulaştığı anda PTT tarafından muhataba bilgilendirme mesajı iletilir. Bu mesaj kısa mesaj alma özelliği olan telefona ücreti mukabilinde, elektronik posta adresine ise ücretsiz olarak iletilir. (3) Bu madde kapsamındaki bilgilendirmelerin herhangi bir nedenle yapılamamış veya geç yapılmış olması, tebligatın geçerliliğini etkilemez.
5) Süreler açısından pratik sonuç
Elektronik tebligatın tebliğ tarihi, çoğu zaman şu işlemler için kritik önemdedir:
Dolayısıyla yanlış gün hesabı, doğrudan hak kaybına yol açabilir.
6) Hukuki uygulama özeti
Elektronik tebligatta doğru yöntem şudur:
Kısa formül
Ulaşma tarihi + 5 gün = tebliğ tarihi
7) Uygulamada dikkat edilmesi gereken noktalar
Ulaşma tarihi ile okuma tarihi karıştırılmamalıdır.
Hukuken esas olan ulaştırma tarihidir.
Süre hesabında ulaştığı gün hariç tutulur.
Beş günlük süre, ertesi gün başlar.
Bildirim SMS’i gelmemiş olsa bile tebligat geçerlidir.
Sistem kaydı esastır.
Dosya süresi kaçırılmamalıdır.
Elektronik tebligat nedeniyle “görmedim” savunması çoğu durumda süreyi durdurmaz.
Özet
Elektronik tebligatta tebliğ tarihi, mesajın muhatabın UETS adresine ulaştığı günü izleyen beşinci günün sonudur. Yani:
En kritik nokta: Elektronik tebligatta süreler “okuma” ile değil, sistemde “ulaşma” ve onu izleyen 5 günlük kanuni süre ile başlar.