Aciz
Aciz, bir kimsenin borcunu ödeme veya yüklendiği edimi yerine getirme gücünden yoksun bulunmasını ifade eder.
Aciz, bir kimsenin borcunu ödeme veya yüklendiği edimi yerine getirme gücünden yoksun bulunmasını ifade eder. Hukuk dilinde terim, özellikle borçlunun malvarlığıyla borçlarını karşılayamaması veya icra takibinde alacağın tamamen tahsil edilememesi bağlamında kullanılır.
Aciz, yalnızca fiilî yoksulluk anlamına gelmez; borçlunun takip ve tahsil hukuku bakımından alacaklıyı tatmin etmeye yeterli malvarlığı bulunmaması hâlini de anlatır. Bu nedenle aciz kavramı, borçlunun ekonomik durumuyla alacaklının tahsil imkânı arasındaki ilişkiyi gösterir.
Aciz kavramı icra ve iflas hukukunda özel önem taşır. Borçlunun haczedilebilir malvarlığının alacağı karşılamaya yetmemesi, aciz belgesi düzenlenmesi ve alacaklının kalan alacak bakımından sahip olduğu takip imkânları bu kavramla bağlantılıdır. Aciz, borcun sona erdiği anlamına gelmez; borç devam eder, ancak alacaklının tahsil imkânı somut durumda yetersiz kalmış olur.
Aciz kelimesi Arapça عجز (acz) kökünden gelir. Bu kök yetersiz kalmak, güç yetirememek, engellenmek ve bir şeyi yapmaya muktedir olmamak anlamlarını taşır. Osmanlı Türkçesinde عجز biçimiyle kullanılan acz/aciz, hem genel dilde güçsüzlük hem de hukuk dilinde borcu ödeme iktidarından yoksunluk anlamıyla yerleşmiştir. Terimin hukukî anlamı, kelimenin “güç yetirememe” çekirdeğinden doğrudan türemiştir.
Bu terimle birlikte bakılabilecek başlıklar
İlgili ve tamamlayıcı başlıklar.
