Yer Gösterme, Teşhis, Olay Yeri ve Adli Muayene
09. Teşhis, Yer Gösterme ve Olay Yeri İşlemleri
Teşhis, Yer Gösterme ve Olay Yeri İşlemleri için avukatın izleyeceği işlem sırası, kontrol noktaları, kayıt ve müdahale yolları.
MESLEKİ ARAÇLAR
Dosya başındayken de kullanın
Kavramlar 2
Mevzuat 2
Kişinin bedeni, kimliği veya olayla ilişkisi üzerinde yapılan işlemler, maddi gerçeği araştırma amacı taşısa da irade, teşhis güvenilirliği, bilimsel yöntem ve temel hak sınırlarına bağlıdır.
Önce kontrol et
- 1İşlemin türünü ve kanuni dayanağını belirle
- 2Karar veya yazılı emri ve yetkili kişiyi doğrula
- 3Rıza ile zorunlu işlem ayrımını açıkla
- 4Bilimsel yöntem ve karşılaştırma örneklerini denetle
- 5Müdafi hazır bulunma ve kayıt hakkını kullan
- 6Sonuçların başka amaçla kullanım sınırını kontrol et
Adım adım
- 1İşlemin türünü ve kanuni dayanağını belirle
- 2Karar veya yazılı emri ve yetkili kişiyi doğrula
- 3Rıza ile zorunlu işlem ayrımını açıkla
- 4Bilimsel yöntem ve karşılaştırma örneklerini denetle
- 5Müdafi hazır bulunma ve kayıt hakkını kullan
- 6Sonuçların başka amaçla kullanım sınırını kontrol et
Sahada dikkat
- Yer gösterme ve teşhis işlemlerinde savcı emri, gözaltı durumu ve işlem koşullarını ayrı ayrı denetleyin.
- Teşhis öncesinde şüphelinin mağdur veya tanığa gösterilip gösterilmediğini araştırın.
- Olay yeri incelemesinde yapılan işlemlerin ve elde edilen bulguların kaydını isteyin.
- İşlem sırasında şüpheliden 'mülakat' veya 'ön görüşme' adı altında beyan alınmasına karşı çıkın.
Avukatın müdahale noktaları
- Teşhis dizisini benzer özellikli kişiler ve kayıt yönünden denetle
- Örnek alma kararında amaç, kapsam ve saklama koşulunu ara
- Yer gösterme öncesi irade ve ifade yasaklarını hatırlat
- Sağlık raporunu kişinin anlatımı ve önceki kayıtlarla karşılaştır
Tutanağa ve dosyaya ne geçmeli?
- İşlemin başlama ve bitiş saati
- Talebiniz ve size verilen cevap
- İtiraz veya şerhin açık metni
- İşlemi yapan veya talimat veren kişinin bilgisi
- Olayın zaman çizelgesini ve işlem yapan kişileri çıkarın.
- Her müdahalenin kanuni dayanağı ile yazılı kararını eşleştirin.
- Lehe ve aleyhe olguları ayrı sütunlarda gösterin.
- İtiraz, talep ve şerhlerin dosyada iz bırakmasını sağlayın.
- Değişen mevzuat ihtimalinde resmî güncel metni yeniden kontrol edin.
Kırmızı bayraklar
- Tek fotoğraf gösterimini güvenilir teşhis saymak
- Biyolojik örneği sınırsız kullanım yetkisi gibi görmek
- Yer göstermeyi ifade güvencelerinden bağımsız kabul etmek
- Muayene raporunda kişinin anlatımına yer vermemek
Örnek dosya
Hukuki dayanak
Beden muayenesi, örnek alma, fizik kimliğin tespiti, keşif ve yer gösterme CMK’nın ilgili hükümleriyle düzenlenir; çocuklar ve mağdurlar bakımından özel koruma kuralları ayrıca uygulanır.
Madde haritası
CMK m.75-83 · CMK m.85
Süre, görevli merci, kanun yolu ve madde metni somut işlem tarihinde yürürlükte bulunan resmî kaynaktan ayrıca kontrol edilmelidir.
SONRAKİ REHBER
Kontrol listesini aç
Bu rehberi incelediğinizi işaretleyip bir sonraki çalışma noktasına geçebilirsiniz.
💬Yorumlar ve Katkılar0 katkı
✎ Yorum / katkı ekle