Dijital Delil, Bilgisayar İncelemesi ve Gizli Soruşturma Yöntemleri
12. Telefon, Bilgisayar ve Dijital Delil: Kopya, İmaj ve Bütünlük
Telefon, Bilgisayar ve Dijital Delil: Kopya, İmaj ve Bütünlük için avukatın izleyeceği işlem sırası, kontrol noktaları, kayıt ve müdahale yolları.
MESLEKİ ARAÇLAR
Dosya başındayken de kullanın
Mevzuat 1
Dijital delil görünmez, kolay çoğaltılabilir ve değiştirilebilir niteliktedir. Bu nedenle cihazın alınması ile verinin incelenmesi farklı işlemler olarak ele alınmalı; adli kopya, bütünlük değeri ve erişim kapsamı açıklanmalıdır.
Önce kontrol et
- 1Kararın tedbir türünü ve hedefini belirle
- 2Başka yolla delil elde edilememe koşulunu denetle
- 3Cihazın ilk hâlini ve teslim zincirini kaydet
- 4Adli kopya oluşturma ve hash değerini doğrula
- 5Arama anahtarları ile tarih aralığını sınırla
- 6Tedbir sonunda bildirim, imha ve tesadüfi delil işlemini takip et
Adım adım
- 1Kararın tedbir türünü ve hedefini belirle
- 2Başka yolla delil elde edilememe koşulunu denetle
- 3Cihazın ilk hâlini ve teslim zincirini kaydet
- 4Adli kopya oluşturma ve hash değerini doğrula
- 5Arama anahtarları ile tarih aralığını sınırla
- 6Tedbir sonunda bildirim, imha ve tesadüfi delil işlemini takip et
Sahada dikkat
- Bilgisayar veya telefon incelemesinde kararın kapsamını, cihazın nasıl muhafaza edildiğini ve inceleme kopyasının nasıl oluşturulduğunu sorun.
- Orijinal materyal ile adli kopya arasındaki bütünlüğü gösteren kayıtları arayın.
- İnceleme raporunun hangi veri setine dayandığını ve tekrar denetlenebilir olup olmadığını kontrol edin.
- Yalnız ekran görüntüsü veya seçilmiş çıktı üzerinden kurulan sonuca karşı veri bütünlüğünü tartışın.
Avukatın müdahale noktaları
- Elkoymada cihazın açık/kapalı hâli ve bağlı birimlerini kaydet
- Hash değerlerini hem teslimde hem inceleme raporunda karşılaştır
- Arama kapsamı dışındaki özel/mesleki veriler için ayıklama talep et
- Gizli tedbir kararında katalog suç, süre ve somut şüpheyi tek tek denetle
Tutanağa ve dosyaya ne geçmeli?
- İşlemin başlama ve bitiş saati
- Talebiniz ve size verilen cevap
- İtiraz veya şerhin açık metni
- İşlemi yapan veya talimat veren kişinin bilgisi
- Olayın zaman çizelgesini ve işlem yapan kişileri çıkarın.
- Her müdahalenin kanuni dayanağı ile yazılı kararını eşleştirin.
- Lehe ve aleyhe olguları ayrı sütunlarda gösterin.
- İtiraz, talep ve şerhlerin dosyada iz bırakmasını sağlayın.
- Değişen mevzuat ihtimalinde resmî güncel metni yeniden kontrol edin.
Kırmızı bayraklar
- Telefonu almakla bütün bulut hesaplarını inceleme yetkisi doğduğunu kabul etmek
- Ekran görüntüsünü adli kopya yerine koymak
- Hash ve zaman dilimi bilgisini istememek
- Gizli tedbirde başka yöntemlerin neden yetersiz olduğunu sorgulamamak
Örnek dosya
Hukuki dayanak
CMK m.134 bilgisayar ve kütüklerinde arama, kopyalama ve elkoymayı; m.135 ve devamı iletişimin denetlenmesi ve diğer gizli tedbirleri özel suç, şüphe, karar, süre ve tali olma koşullarına bağlar.
Madde haritası
CMK m.134-140
Süre, görevli merci, kanun yolu ve madde metni somut işlem tarihinde yürürlükte bulunan resmî kaynaktan ayrıca kontrol edilmelidir.
SONRAKİ REHBER
Kontrol listesini aç
Bu rehberi incelediğinizi işaretleyip bir sonraki çalışma noktasına geçebilirsiniz.
💬Yorumlar ve Katkılar0 katkı
✎ Yorum / katkı ekle