İlk bakışta neyi görün?
Yer gösterme, yalnız “olay yerine gidip göstermek” değildir; CMK m.85’te şartları olan ayrı bir soruşturma işlemidir.
- Şüpheli kendisine yüklenen suç hakkında daha önce açıklamada bulunmuş mu?
- İşlem savcılık yetkisi/emri içinde mi ve müdafi katılımı engelleniyor mu?
- Yer gösterme sırasında yeni suçlayıcı beyan alınmaya çalışılıyor mu?
EN BÜYÜK RİSKYer göstermenin, ifade güvencelerini dolanarak şüpheliden yeni beyan alma aracına dönüşmesi.
HEMEN YAPİşlem başlamadan şartları ve hakları kontrol edin; işlem boyunca her işaret/beyanın ne şekilde tutanağa geçtiğini izleyin.
İşleme başlamadan önce
- Şüpheli kendisine yüklenen suç hakkında açıklamada bulunmuş mu?
- Yer gösterme Cumhuriyet savcısının yetkisi/emri içinde mi yürütülüyor?
- Müdafiin soruşturmayı geciktirmeden hazır bulunmasına izin veriliyor mu?
- Kendini suçlamama ve müdafi yardımına ilişkin haklar fiilen korunuyor mu?
- İşlem, yeni bir ifade alma oturumuna dönüşüyor mu?
- CMK m.169’a uygun ayrıntılı tutanak tutuluyor mu?
İşlem boyunca
Önce
Sırasında
Sonunda
Nerede devreye girmelisiniz?
Yer gösterme sırasında yeni ifade alınıyorsa
İşlemin yer gösterme sınırını aşıp formal ifade almaya dönüştüğünü belirtin; ifade güvencelerinin uygulanmasını ve itirazınızın tutanağa geçmesini isteyin.
Müdafi katılımı engelleniyorsa
CMK m.85/2’deki hazır bulunma imkânını hatırlatın ve engelin gerekçesi ile saatini kayda alın.
Dosyada görünce durun
- Önceki açıklama koşulunun bulunmaması
- Savcılık dayanağının belirsizliği
- Müdafiin fiilen dışlanması
- Yönlendirici yeni beyan alma
- İşaret/beyan ile tutanak arasında fark
- Tutanağın zaman/yer/katılan bilgilerini içermemesi
Ne kayda geçmeli?
- Savcılık dayanağı
- Yer gösterme başlangıç-bitiş
- Hazır bulunanlar
- Gösterilen yer/nokta
- Şüphelinin sözlü açıklamaları
- Müdafi müdahaleleri
- Fotoğraf/video/tutanak referansı
Yayın öncesi doğrulama katmanı
- CMK m.85 — kendisine yüklenen suç hakkında açıklamada bulunmuş şüpheliye yer gösterme yaptırılması; müdafiin soruşturmayı geciktirmemek kaydıyla hazır bulunabilmesi.
- CMK m.169 — soruşturma işlemlerinin tutanağa bağlanması.
- Not: CMK m.85 metnindeki tarihsel CMK m.250 atfı güncel bir yetki kuralı gibi öğretilmez; TBB 2026 rehberi bu atfın güncel geçerliliğinin bulunmadığını özellikle not eder.
Şimdi ne yaparsınız?
Şüpheli kolluk ifadesinde suçlamayı reddetmiş. Daha sonra “olayın olduğu yeri göster” denilerek yer gösterme yaptırılmak ve olay yerinde ayrıntılı sorular sorulmak isteniyor.
İlk denetiminiz ne olmalı?
Yer gösterme ayrı koşulları olan bir soruşturma işlemidir; ayrıca işlem sırasında ifade güvencelerinin dolanılmasına izin verilmemelidir.
İlgili kaynaklar
- TBB 2026 Rehber: kontroller 50–51
- CMK m.85 ve 169
💬Yorumlar ve Katkılar0 katkı
✎ Yorum / katkı ekle