İlk bakışta neyi görün?
Teşhis, “bu kişi mi?” sorusuna verilen cevaptan ibaret değildir; teşhis öncesindeki hazırlık ve karşılaştırma yöntemi delilin güvenilirliğini belirler.
- Cumhuriyet savcısının emrini ve şüphelinin işlemdeki hukuki statüsünü belirleyin.
- Teşhis öncesi eşkal tarifinin gerçekten alınıp kayda geçirildiğini kontrol edin.
- Teşhis yapan kişinin şüpheliyi veya karşılaştırma kişilerini önceden görüp görmediğini denetleyin.
İşleme başlamadan önce
- Cumhuriyet savcısının emri var mı?
- Şüphelinin teşhise tabi tutulmasını mümkün kılan hukuki statü ve koşullar mevcut mu?
- Teşhis öncesi eşkal tarifi alınıp kaydedilmiş mi?
- Teşhis yapan kişi şüpheliyi/karşılaştırma kişilerini önceden görmüş mü?
- Karşılaştırma dizisi yönlendirmeyi azaltacak biçimde kurulmuş mu?
- Tek fotoğraf veya belirgin biçimde ayrışan bir kişi kullanılmış mı?
Sonucu değil, yöntemi denetleyin
İşlemin Cumhuriyet savcısının emrine dayandığını kontrol edin.
Teşhis öncesinde dış görünüş/eşkal tarifinin alınıp tutanağa bağlanıp bağlanmadığını görün.
Teşhis yapan kişi, şüpheliyi ve karşılaştırma kişilerini işlemden önce görmemelidir.
Karşılaştırma kişilerinin/fotoğrafların eşkal tarifine uygun ve birbirine makul ölçüde benzer olup olmadığını kontrol edin.
Tek bir fotoğrafın gösterilmesini ciddi usul ve güvenilirlik sorunu olarak işaretleyin.
Fotoğraf seti, sıra, tekrar, görüntü ve teşhis tutanağının nasıl oluşturulduğunu dosyada görünür kılın.
İşlem boyunca
Önce
Sırasında
Sonunda
Nerede devreye girmelisiniz?
Tek fotoğraf gösteriliyorsa
İşlemin teşhis dizisi güvencelerini ortadan kaldırdığını açıkça kayda geçirin ve yönteme itiraz edin.
Ön eşkal kaydı yoksa
Teşhis öncesi bağımsız tarifin bulunmamasının yönlendirme ve delil güvenilirliği bakımından önemini tutanağa geçirin.
Dosyada görünce durun
- Savcı emrinin bulunmaması
- Ön eşkal tarifinin kayıtsızlığı
- Şüphelinin önceden gösterilmesi
- Tek fotoğraf
- Belirgin biçimde benzemeyen karşılaştırma dizisi
- Yönlendirici kolluk sözü/davranışı
- İşlem kayıtlarının eksikliği
Ne kayda geçmeli?
- Savcı emri
- Ön eşkal tarifi
- Kullanılan kişi/fotoğraf seti
- Sıra ve tekrar bilgisi
- Görüntü kaydı
- Teşhis sonucu
- Müdafi itirazları
Yayın öncesi doğrulama katmanı
- PVSK Ek m.6 — teşhis işleminin özel kanuni rejimi.
- CMK m.217 — hükmün hukuka uygun şekilde elde edilmiş delile dayanması.
- Teşhiste müdafi bulunmasının her durumda kanunen zorunlu olduğu şeklinde genelleme yapılmaz; TBB 2026 rehberindeki YCGK aktarımı ile savunma bakımından pratik değer ayrı gösterilir.
Neden burada?
Teşhis usul itirazının gerekçede karşılanması
Teşhis öncesi eşkal tarifinin alınmadığı ve teşhis tutanağının düzenlenme koşullarının hukuka aykırı olduğu yönündeki esaslı itirazlar, delilin belirleyici niteliğine göre mahkemece ilgili ve yeterli gerekçeyle karşılanmalıdır.
Resmî kararı aç ↗Şimdi ne yaparsınız?
Mağdura olaydan iki gün sonra yalnız şüphelinin tek bir vesikalık fotoğrafı gösteriliyor ve “bu kişi miydi?” diye soruluyor. Önceden alınmış eşkal tarifi dosyada yok.
Dosya incelemesinde en güçlü ilk itiraz nedir?
Sorun fotoğraf kullanılmasının kendisi değil; bağımsız ön tarif ve yönlendirmeyi azaltan karşılaştırma güvencelerinin bulunmamasıdır.
İlgili kaynaklar
- TBB 2026 Rehber: kontrol 52 ve devamı
- PVSK Ek m.6 uygulama denetimi
💬Yorumlar ve Katkılar0 katkı
✎ Yorum / katkı ekle