İlk bakışta neyi görün?
Duruşmada yaptığınız fakat tutanağa geçmeyen itiraz, talep ve olayın kanun yolu bakımından ispatı son derece zorlaşır. Duruşma yönetimi aynı zamanda bir “dosyada iz bırakma” işidir.
- Hukuka aykırı olduğunu düşündüğünüz delili sorgu ve delil tartışması başlamadan görünür kılın.
- Beyan, talep, itiraz, ara karar ve ret gerekçelerinin doğru biçimde tutanağa geçtiğini oturum boyunca izleyin.
- CMK m.201 doğrudan soru hakkını dosya hedeflerine göre açık/kapalı soru planıyla kullanın.
İşleme başlamadan önce
- Hukuka aykırı delil itirazı delille sanığa temas ettirilmeden önce görünür kılındı mı?
- İddianamedeki eylem/delil/hukuki nitelendirme sanığa anlatıldı mı ve hakları hatırlatıldı mı?
- Her önemli talep ve ret gerekçesi tutanağa geçti mi?
- Doğrudan soru hakkı kullandırıldı mı?
- Aleyhe belirleyici tanığa gerçek soru sorma/yüzleşme imkânı sağlandı mı?
- Oturum sonunda tutanak fiilen yaşananı yansıtıyor mu?
İtirazı, kararı ve tutanağı birlikte yönetin
CMK m.206/2-a, 217/2, 230 ve 289 bağlantısını somut delil üzerinden kur; mümkünse sanığa bu delille soru sorulmadan önce değerlendirme iste.
Sanık açıklamaları, talepler, itirazlar, ara kararlar ve ret gerekçeleri CMK m.221-222 bakımından tam mı?
Eksik/yanlış kaydı oturum bitmeden düzelt; düzeltilmiyorsa itirazın kendisini de tutanağa geçir.
CMK m.201 uyarınca sanık, katılan, tanık, bilirkişi ve çağrılan diğer kişilere dosya hedefine uygun doğrudan soru sor.
Karşı tarafın veya savcının uygunsuz sorusuna itiraz et; engellenen kendi sorunun önemini ve mahkeme kararını tutanağa geçir.
Lehe kişide açıklamaya imkân veren açık uçlu; aleyhe kişide kontrol edilebilir kapalı sorularla hedefi koru.
İşlem boyunca
Önce
Sırasında
Sonunda
Nerede devreye girmelisiniz?
Hukuka aykırı delille sanığa soru soruluyorsa
Önce delilin kabul edilebilirliği hakkında değerlendirme talep edin; soru-cevap yoluyla hukuka aykırı içeriğin dolaylı meşrulaştırılmasına itiraz edin.
Soru sormanız engelleniyorsa
Sorunun dosya açısından neden önemli olduğunu belirtip CMK m.201 çerçevesinde mahkeme kararını ve engeli tutanağa geçirterek kanun yolu izini oluşturun.
Dosyada görünce durun
- Hukuka aykırı delilin sorguda kullanılması
- Esaslı talebin tutanakta yokluğu
- Ret kararının gerekçesizliği
- Doğrudan soru hakkının genel biçimde engellenmesi
- Aleyhe belirleyici tanığın hiç sorgulanamaması
- Tutanak ile duruşmada yaşananın farklı olması
Ne kayda geçmeli?
- Delil itirazları
- Beyan/talepler
- Ara kararlar ve gerekçeler
- Tutanak düzeltmeleri
- Sorulan/engellenen kritik sorular
- Tanık yüzleşme durumu
- Kanun yolu notları
Yayın öncesi doğrulama katmanı
- CMK m.191 — duruşmanın başlaması ve sanığa isnadın/hakların anlatılması.
- CMK m.201 — doğrudan soru yöneltme.
- CMK m.206-217 — delillerin ortaya konulması, tartışılması ve hukuka uygun delil şartı.
- CMK m.219-222 — duruşmanın kaydı ve tutanağın içeriği/ispat gücü.
- CMK m.230 ve m.289 — hukuka aykırı delilin gerekçeli karar ve kesin hukuka aykırılık boyutu.
Şimdi ne yaparsınız?
Mahkeme, hukuka aykırı aramadan elde edildiğini ileri sürdüğünüz telefon kaydını sanığa gösterip “bu mesajları neden yazdın?” diye soruyor; itirazınız tutanağa yalnız “müdafi itiraz etti” şeklinde geçiyor.
Ne yaparsınız?
Duruşma müdahalesi hem delilin kullanılmasını engellemeye hem de kanun yolu için denetlenebilir bir tutanak izi oluşturmaya yönelmelidir.
Bu dosyayla birlikte okuyun
İlgili kaynaklar
- TBB 2026 Rehber: kontroller 271–286
💬Yorumlar ve Katkılar0 katkı
✎ Yorum / katkı ekle