Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Alacaklısı Lehine Tanınan Denetleme Yetkisinin Konut ve Çatılı İşyeri Kiralarında Kiraya Veren Bakımından da Değerlendirilmesi Üzerine Bir Hukuki Model Önerisi
Tarayıcınızın Türkçe seslendirme özelliği kullanılır.
Kiraya verenin denetleme yetkisi, konut ve çatılı işyeri kiralarında mülkiyet hakkı ile kiracının kullanım ve özel alanının dengelenmesini gerektirir. Utku Topcan’ın çalışması, ticari işlemlerde taşınır rehni alacaklısına tanınan denetleme mekanizmasından hareketle kiraya veren bakımından önleyici bir hukuki model öneriyor.
Makale Neyi İnceliyor?
Makale, kiralananın kötü kullanım veya bakım eksikliği nedeniyle zarar görmesinden sonra başvurulan tazmin edici yolların her zaman yeterli olmayabileceği düşüncesinden hareket ediyor. Taşınır rehni hukukundaki denetleme yetkisinin koruyucu mantığı, kira ilişkisine uyarlanabilecek bir karşılaştırma zemini olarak kullanılıyor.
Önerilen modelde kiraya verenin yetkisi sınırsız bir kontrol hakkı olarak değil; kiracının kullanım hakkını ve özel hayatını gereksiz yere ihlal etmeyen, belirli koşullara bağlı önleyici bir araç olarak ele alınıyor.
Çalışmanın Öne Çıkan Hukuki Noktaları
- Taşınır rehni alacaklısının kanuni denetleme yetkisi ile kiraya verenin korunma ihtiyacı karşılaştırılıyor.
- Konut ve çatılı işyeri kiralarında zararın doğmasını beklemeyen önleyici bir mekanizma tartışılıyor.
- Kiracının zilyetliği ve özel alanıyla kiraya verenin mülkiyet menfaati arasında ölçülü bir model arayışı ortaya konuyor.
Ankahukuk Değerlendirme Notu
Çalışma, farklı hukuk alanlarındaki koruma araçları arasında işlevsel karşılaştırma yapması bakımından dikkat çekici. Kira hukukunda mevcut müdahale araçlarının büyük ölçüde zarar veya sözleşmeye aykırılık ortaya çıktıktan sonra işletilmesi, önleyici mekanizmaların sınırını tartışmayı anlamlı kılıyor.
Ancak konutun özel hayatın merkezi olduğu unutulmamalıdır. Bu nedenle olası bir denetim hakkı; önceden bildirim, makul sebep, zaman ve sıklık sınırı gibi güvencelerle düzenlenmediği takdirde kiracının hakları üzerinde aşırı müdahaleye dönüşebilir.
Bu bölüm Ankahukuk’un editoryal değerlendirmesidir; özgün makalenin özeti veya yazar görüşünün yerine geçmez.
Makale Künyesi
Yazar: Utku Topcan
Yayın: Ankara Barosu Dergisi
Cilt / Sayı: 84 / 3 (2026)
Sayfalar: 1677-1722
Yayın türü: Araştırma Makalesi
DergiPark elektronik yayın tarihi: 9 Ağustos 2026
DOI: 10.30915/abd.1920179
Makalenin Tam Metnine Hemen Ulaşın
Bu sayfada makalenin özgün metnini yeniden yayımlamıyoruz. Tam metni, yayıncının açık erişim PDF bağlantısından okuyabilirsiniz.
📄 PDF’yi Aç – Makalenin Tam Metni
🔎 DergiPark Künyesi ve Yayın Sayfası
Ankara Barosu Dergisi Cilt 84, Sayı 3 içindeki özgün yayına yönlendirilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Kiraya veren kiralananı istediği zaman denetleyebilir mi?
Hayır. Kiracının kullanım hakkı ve özellikle konutta özel hayatın korunması gözetilmelidir. Makale, denetimin ancak belirli koşullar ve ölçülülük içinde düzenlenebileceği bir model tartışır.
Taşınır rehni alacaklısının denetleme yetkisi neden örnek alınıyor?
Önerilen modelin temel sınırı nedir?
Kiraya verenin mülkiyet menfaati korunurken kiracının zilyetliği, konut dokunulmazlığı ve özel hayatının gereksiz biçimde ihlal edilmemesi gerekir.
💬Yorumlar ve Katkılar0 katkı
✎ Yorum / katkı ekle