Tutuklu ve Hükümlülerin Yararlanabileceği Yayınlar

Ceza  infaz  kurumunda bulunan tutuklu  ve   hükümlülerin yayınlardan yararlanmasına ilişkin esaslar 5275 sayılı Kanun‘un ilgili hükümleri de gözetilerek Anayasa Mahkemesi tarafından şu şekilde belirlenmiştir:

i. Mahpus,  ceza infaz kurumlarında bulunan emanet hesabına yatırılan paradan karşılanması   koşuluyla  herhangi bir  yayının kurumca satın alınarak kendisine verilmesini isteyebilir.

ii. Resmi kurumlar,  üniversiteler, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ile Cumhurbaşkanı  tarafından  vergi muafiyeti  tanınan vakıflar ve kamu yararına çalışan dernekler tarafından cıkarılan  gazete, kitap ve basılı yayınlar  mahkemelerce yasaklanmamış olması koşuluyla mahpusa ücretsiz olarak ve serbestçe verilir.

iii. Mahpus, kurum kütüphanesinden serbestçe yararlanma imkanına sahiptir.

iv.  Mahpus mensup olduğu dinin bayram günlerinde,   yılbaşında  ve nüfus kaydında  belirtilen  doğum günlerinde dışarıdan kargo yoluyla gönderilen ya da ziyaretçileri tarafından hediye olarak getirilen kitapları kabul etme hakkına sahiptir.

v. Eğitim ve öğretimine  devam eden mahpusun  ders kitapları herhangi bir engelleme olmadan kendisine verilir.

5275 sayılı Kanun uyarınca ceza  infaz kurumu idarelerinin   ders kitabı mahiyetinde olduğunu  tespit ettikleri yayınları -yakınları  tarafından  getirilmiş ya da posta yoluyla gönderilmiş olsa dahi- anılan Kanun’un 3. ve 62. maddeleri yönünden yapılacak bir değerlendirme sonucunda sakıncalı bulmamaları halinde başvuruculara teslim  etme yükümlülükleri bulunmaktadır.  Anayasa Mahkemesi ilgili hükümde, halihazırda bir öğretim kurumunda herhangi bir  düzeyde eğitim ve  öğretimine devam eden tutuklu ya da hükümlülerin  ders kitaplarından bahsedildiğini kabul etmiştir. Bu nedenle ilgili yayınların 5275 sayılı Kanun’un 62. maddesinin (2) numaralı fikrasında  öngörülen ders kitabı kapsamında kalıp kalmadığı da ceza  infaz  kurumu idareleri tarafından öncelikle değerlendirilmelidir.

Ceza infaz kurumu  idarelerinin  mahpusların  yararlanabilecekleri belirtilen  ve yukarıda  sayılan süreli veya süresiz yayınlardan ilk dört bent kapsamında kalanların doğrudan 5275 sayılı Kanun’un   3.  ve 62. maddelerinde  öngörülen  koşulları sağlayıp sağlamadığı yönünden  bir denetime  tabi tutması  gerekir. Söz konusu denetimin Anayasa  Mahkemesi içtihadında  ortaya konulan  ilkeler uyarınca yapılması  ve inceleme  sonucunda yayınların kuruma  kabul edilmesinin  uygun olup olmadığına karar verilmesi  gerekmektedir.

Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu 27/3/2019 tarihinde, Recep Bekik ve Diğerleri (B. No: 2016/12936) başvurusunda verdiği karar metninden …