Azil
Azil, bir kimsenin verdiği temsil, vekâlet veya görev yetkisini geri almasıdır.
Azil, bir kimsenin verdiği temsil, vekâlet veya görev yetkisini geri almasıdır. Hukuki ilişkide yetkiyi veren taraf, kural olarak temsilci veya vekilin artık kendi adına işlem yapmasını istemediğinde azil iradesini açıklar. Bu irade, yetkinin devamını sona erdirir; ancak azilden önce doğmuş haklar, yapılmış işlemler ve karşı tarafın iyi niyetli güveni ayrıca değerlendirilir.
Azil yalnızca gündelik anlamda görevden uzaklaştırma değildir. Vekâlet ilişkisinde müvekkilin vekile verdiği yetkiyi kaldırması, ortaklık veya temsil ilişkilerinde temsil yetkisinin sona erdirilmesi ve kimi kamu hukuku bağlamlarında görevden alma fikri bu kavramın anlam alanına girer.
Azil kavramı özellikle vekâlet sözleşmesi, avukatlık ilişkisi, temsil yetkisi ve tüzel kişi organlarının görevden alınması konularında kullanılır. Azlin sonuçları, yetkinin hangi hukuki ilişkiye dayandığına göre değişir. Vekâlet ilişkisinde azil, temsil yetkisini sona erdirir; fakat haksız veya zamansız azil ayrıca tazminat sorumluluğu doğurabilir.
Uygulamada azilnamenin şekli, karşı tarafa bildirilip bildirilmediği, üçüncü kişilerin iyiniyeti ve azilden sonra yapılan işlemlerin geçerliliği önem kazanır.
Azil kelimesi Arapça عزل yazılışındaki “azl” kökünden gelir. Arapçada عزل; ayırmak, uzaklaştırmak, görevden almak, bir şeyi bulunduğu yerden çekip çıkarmak anlamlarını taşır. Osmanlı Türkçesinde de عزل biçimiyle kullanılan kelime, hukuk ve idare dilinde görevden alma, yetkiyi kaldırma ve ilişkiden ayırma anlamlarında yerleşmiştir. Türkçedeki “azletmek” fiili aynı kökten türemiştir.
Bu terimle birlikte bakılabilecek başlıklar
İlgili ve tamamlayıcı başlıklar.
