İcap
İcap, bir sözleşmenin kurulması amacıyla yapılan ve karşı tarafın kabulüyle sözleşmeyi meydana getirmeye elverişli olan öneridir.
1040 puan?Katılım puanıKatılım puanı; yayınlanan içerikler, onaylı yorum/katkılar, oylar, tepkiler, kaydetme, takip ve paylaşım gibi gerçek topluluk hareketlerinden oluşur. Ayrıntı için Hesap Ayarları veya Katılım Puanı kartındaki açıklamaya bakın.
Ankahukuk Sitesi1040 puan?Katılım puanıKatılım puanı; yayınlanan içerikler, onaylı yorum/katkılar, oylar, tepkiler, kaydetme, takip ve paylaşım gibi gerçek topluluk hareketlerinden oluşur. Ayrıntı için Hesap Ayarları veya Katılım Puanı kartındaki açıklamaya bakın.Avukat
İcap, bir sözleşmenin kurulması amacıyla yapılan ve karşı tarafın kabulüyle sözleşmeyi meydana getirmeye elverişli olan öneridir. İcap, sözleşmenin esaslı unsurlarını içermeli ve icapta bulunan kişinin bağlanma iradesini göstermelidir.
Her teklif icap değildir. Bir ilan, fiyat listesi veya görüşmeye davet, bağlanma iradesi taşımıyorsa icap değil, icaba davet niteliğinde olabilir.
İcap kavramı sözleşmeler hukukunda sözleşmenin kurulma anının, tarafların bağlanma iradesinin ve kabul beyanının etkisinin belirlenmesinde kullanılır. Satış, kira, hizmet, eser ve elektronik sözleşmelerde icabın ne zaman yapıldığı ve hangi süreyle bağlayıcı olduğu uygulamada önemlidir.
“İcap” kelimesi Arapça إيجاب (ījāb) kelimesinden gelir; gerekli kılma, olumlu beyan, teklif ve bağlayıcı öneri anlamlarını taşır. Klasik hukuk dilinde icap, kabul ile birlikte akdin kurulmasını sağlayan iki temel irade açıklamasından biri olarak kullanılmıştır. Osmanlıca metinlerde ايجاب biçimiyle yazılır.
Bu terimle birlikte bakılabilecek başlıklar
İlgili ve tamamlayıcı başlıklar.
İcap - Yasal Çerçeve
Türk hukukunda icap, teknik adıyla çoğu zaman “öneri” olarak ifade edilir ve sözleşmenin kurulmasında irade açıklamalarından biridir. Sözleşmenin kurulabilmesi için tarafların iradelerinin karşılıklı ve birbirine uygun biçimde açıklanması gerekir. Bu nedenle icap, tek başına sözleşme oluşturmaz; ancak karşı tarafın kabulü ile birleştiğinde sözleşmeyi kuran temel aşamayı meydana getirir.
Bu genel çerçeve, başta Türk Borçlar Kanunu olmak üzere sözleşmenin kurulmasına ilişkin hükümlerle belirlenir. Özellikle TBK’nın sözleşmenin kurulması, öneri-kabul, süreli/süresiz öneri, hazır olanlar-hazır olmayanlar arasında öneri, önerinin geri alınması ve sözleşmenin hüküm anına ilişkin hükümleri icabın hukuki niteliğini ortaya koyar.
TÜRK BORÇLAR KANUNU
Madde 1:
Sözleşme, tarafların iradelerini karşılıklı ve birbirine uygun olarak açıklamalarıyla kurulur. İrade açıklaması, açık veya örtülü olabilir.
Madde 3:
Kabul için süre belirleyerek bir sözleşme yapılmasını öneren, bu sürenin sona ermesine kadar önerisiyle bağlıdır. Kabul bu süre içinde kendisine ulaşmazsa; öneren, önerisiyle bağlılıktan kurtulur.
Madde 4:
Kabul için süre belirlenmeksizin hazır olan bir kişiye yapılan öneri hemen kabul edilmezse; öneren, önerisiyle bağlılıktan kurtulur. Telefon, bilgisayar gibi iletişim sağlayabilen araçlarla doğrudan iletişim sırasında yapılan öneri, hazır olanlar arasında yapılmış sayılır.
Madde 5:
Kabul için süre belirlenmeksizin hazır olmayan bir kişiye yapılan öneri, zamanında ve usulüne uygun olarak gönderilmiş bir yanıtın ulaşmasının beklenebileceği ana kadar, önereni bağlar. Öneren, önerisini zamanında ulaşmış sayabilir. Zamanında gönderilen kabul, önerene geç ulaşır ve öneren onunla bağlı olmak istemezse, durumu hemen kabul edene bildirmek zorundadır.
Madde 6:
Öneren, kanun veya işin özelliği ya da durumun gereği açık bir kabulü beklemek zorunda değilse, öneri uygun bir sürede reddedilmediği takdirde, sözleşme kurulmuş sayılır.
Madde 8:
Öneren, önerisi ile bağlı olmama hakkının saklı olduğunu açıkça belirtirse veya işin özelliğinden ya da durumun gereğinden bağlanma niyetinde olmadığı anlaşılırsa, önerisi kendisini bağlamaz. Fiyatını göstererek mal sergilenmesi veya tarife, fiyat listesi ya da benzerlerinin gönderilmesi, aksi açıkça ve kolaylıkla anlaşılmadıkça öneri sayılır.
Madde 10:
Geri alma açıklaması, diğer tarafa öneriden önce veya aynı anda ulaşmış ya da daha sonra ulaşmakla birlikte diğer tarafça öneriden önce öğrenilmiş olursa, öneri yapılmamış sayılır. Bu kural, kabulün geri alınmasında da uygulanır.
Madde 11:
Hazır olmayanlar arasında kurulan sözleşmeler, kabulün gönderildiği andan başlayarak hüküm doğurur. Açık bir kabulün gerekli olmadığı durumlarda, sözleşme önerinin ulaşma anından başlayarak hüküm doğurur.
İcap (Öneri) Nedir?
İcap, bir kişinin sözleşme kurmak amacıyla karşı tarafa yönelttiği, içeriği yeterince belirli ve kabul edildiğinde sözleşmeyi kurabilecek nitelikteki irade açıklamasıdır. Günlük dilde “teklif” denebilir; ancak hukuki anlamı daha teknik ve sonuç doğurucudur.
İcapta bulunan kişi öneren, icabı kabul eden kişi ise kabul eden konumundadır. İcap, kabul ile birleştiğinde sözleşme doğurur. Bu nedenle icap, sözleşme görüşmelerinin başlangıç noktası değil sadece; çoğu zaman sözleşmenin kurulmasına en yakın ve bağlayıcı aşamasıdır.
İcabın Temel Unsurları
İcabın hukuken sonuç doğurabilmesi için genellikle şu unsurlar aranır:
Sözleşme kurma iradesi
Öneren, gerçekten sözleşme yapmak istemelidir.
Esaslı noktaların belirlenmiş olması
Öneride sözleşmenin ana unsurları bulunmalıdır. Örneğin satışta mal ve bedel gibi.
Karşı tarafa yöneltilmiş olması
Öneri belli bir kişiye veya şartları varsa herkese yönelmiş olabilir.
Kabul ile kurucu etki doğurabilir olması
Öneri kabul edildiğinde sözleşme kurulabilecek nitelikte olmalıdır.
İcap ile Davet Arasındaki Fark
Bu ayrım uygulamada çok önemlidir.
Örneğin bir mağazada fiyat etiketiyle ürün sergilenmesi, kural olarak her zaman “kesin icap” anlamına gelmez. TBK’ya göre fiyat göstererek mal sergilenmesi, aksi açıkça ve kolaylıkla anlaşılmadıkça öneri sayılabilir. Bu da somut olayda iradenin niteliğinin ayrıca değerlendirilmesini gerektirir.