Vasiyeti Yerine Getirme Görevlisi

Vasiyeti yerine getirme görevlisi, mirasbırakanın vasiyetnamede açıkladığı son arzularının yerine getirilmesini sağlamak üzere bir veya birden fazla kişi olarak atadığı görevli kişidir. Kurum, mirasbırakanın ölümünden sonra terekenin yönetiminin, borçların ödenmesinin ve ölüme bağlı tasarrufların uygulanmasının tarafsız ve düzenli biçimde yürütülmesine hizmet eder.

Türk Medeni Kanunu’nun 550-556. maddelerinde düzenlenmiştir. Görevlinin göreve başladığı sırada fiil ehliyetine sahip olması gerekir. Sulh hâkimi görevi kendisine bildirir; bildirimin ardından on beş gün içinde kabul etmediğini açıklamazsa görev kabul edilmiş sayılır.

Kapsamı ve Uygulamadaki Ayrımlar

Mirasbırakan görevlinin yetkilerini vasiyetnamede genişletebilir, sınırlayabilir veya belirli bir işle sınırlı tutabilir. Aksi öngörülmemişse görevli, mirasbırakanın son arzularını yerine getirmek için gerekli işlemleri yapar. Terekenin yönetilmesi, alacakların tahsili, borçların ödenmesi, vasiyet borçlarının ifası, paylaşma planının hazırlanması ve paylaşmanın gerçekleştirilmesi başlıca görevler arasındadır.

Görevli, mirasçı değildir ve terekeyi kendi adına edinmez. Yetkisi, mirasbırakanın ölüme bağlı tasarrufu ile kanundan doğan özel bir görev ilişkisidir. Görevini özenle, tarafsız ve mirasbırakanın iradesine uygun biçimde yerine getirmek; mirasçılara hesap vermek ve tereke değerlerini kendi malvarlığından ayrı tutmakla yükümlüdür.

Birden fazla görevli atanmışsa, vasiyetnameden veya işin niteliğinden aksi anlaşılmadıkça görevi birlikte yürütürler. Acele hâllerde her biri gerekli işlemleri yapabilir. Görevli, hizmeti karşılığında uygun ücret isteyebilir.

Vasiyeti yerine getirme görevlisinin işlemleri sulh hâkiminin gözetimine tabidir. Görevini kötüye kullanan, ağır biçimde ihmal eden veya görevini yapamayacak duruma gelen kişi şikâyet üzerine görevden alınabilir. Görev; ölüm, ehliyetin kaybı, istifa, görevden alma veya öngörülen işlerin tamamlanması gibi nedenlerle sona erer.

Kurum, tereke temsilcisi ve tereke yöneticisi ile karıştırılmamalıdır. Vasiyeti yerine getirme görevlisi mirasbırakan tarafından atanır; tereke temsilcisi veya yöneticisi ise kanuni koşulların varlığında mahkemece atanabilir ve yetkilerinin kaynağı farklıdır.

(bknz: Vasiyetname, Ölüme Bağlı Tasarruf, Tereke, Tereke Temsilcisi, Vasiyet Alacaklısı)

Kaynakça

• 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 550-556.
• Mustafa Dural, Turgut Öz, Türk Özel Hukuku Cilt IV: Miras Hukuku, Filiz Kitabevi.
• Zahit İmre, Hasan Erman, Miras Hukuku, Der Yayınları.
• Rona Serozan, Baki İlkay Engin, Miras Hukuku, Seçkin Yayıncılık.