Alettahkik
Alettahkik, bir hususun araştırılarak, doğruluğu denetlenerek ve gerçeğe uygunluğu incelenerek belirlenmesi anlamına gelen eski hukuk dili terimidir.
Alettahkik, bir hususun araştırılarak, doğruluğu denetlenerek ve gerçeğe uygunluğu incelenerek belirlenmesi anlamına gelen eski hukuk dili terimidir. Terim, kanaatin yalnız varsayıma veya duyuma değil, araştırma ve incelemeye dayandığını anlatır.
Hukuki bağlamda alettahkik, bir iddianın, belgenin, olayın veya beyanın doğruluğunun araştırma yoluyla ortaya konulmasını ifade eder. Bu yönüyle yüzeysel değerlendirme, tahmin veya kanaat bildiriminden ayrılır.
Alettahkik, eski muhakeme ve idare yazılarında “inceleme sonucunda”, “araştırılarak” veya “tahkik edilmek suretiyle” anlamlarında kullanılır. Modern hukuk dilinde karşılığı çoğu zaman “yapılan inceleme üzerine”, “araştırma sonucunda” veya “tahkikat neticesinde” ifadeleridir. Delil değerlendirmesi, idari soruşturma, kolluk araştırması ve mahkemece maddi vakıanın açıklığa kavuşturulması gibi alanlarda kavramın anlam zemini korunur.
Terim Arapça على التحقيق terkibinden gelir. على / alâ “üzere, yoluyla, suretiyle”; التحقيق / et-tahkîk ise “gerçeği ortaya çıkarma, doğrulama, araştırma” anlamındadır. Tahkîk kelimesi حق / hak köküyle bağlantılıdır; hak, gerçeklik, doğruluk ve sabit olma anlamlarını taşır. Osmanlı Türkçesinde ale’t-tahkîk / علی التحقیق yazımıyla kullanılan ifade, Türk hukuk dilinde “tahkik ederek” anlamında kalıplaşmıştır.
Bu terimle birlikte bakılabilecek başlıklar
İlgili ve tamamlayıcı başlıklar.
