İrade Beyanı
İrade beyanı, kişinin hukuki sonuç doğurmak amacıyla iç iradesini dış dünyaya açıklamasıdır.
İrade beyanı, kişinin hukuki sonuç doğurmak amacıyla iç iradesini dış dünyaya açıklamasıdır. Sözleşmenin kurulması, fesih, kabul, ret, feragat, ibra veya temsil yetkisi verme gibi birçok hukuki işlem irade beyanı ile gerçekleşir. Hukuk düzeni kural olarak kişinin iç düşüncesini değil, dışa vurulmuş ve muhatap tarafından anlaşılabilir beyanını esas alır.
İrade beyanı özel hukukta sözleşmelerin kurulması ve sona ermesi bakımından temel kavramdır. Beyan açık söz, yazı, imza veya elektronik iletiyle yapılabileceği gibi bazı hâllerde davranıştan da anlaşılabilir. Beyanın muhataba varması, şekle bağlı olup olmaması, geri alınabilirliği ve yorumlanması uygulamada önemlidir. İrade ile beyan arasında uyumsuzluk varsa hata, hile, korkutma, muvazaa veya güven teorisi gibi kurumlar gündeme gelebilir.
İrade kelimesi Arapça إرادة şeklinde yazılır ve r-w-d köküyle bağlantılı olarak isteme, dileme ve yönelme anlamlarını taşır. Beyan kelimesi Arapça بيان biçimindedir; açıklama, ortaya koyma, belirgin hâle getirme demektir. Osmanlı Türkçesinde irade (اراده) ve beyan (بيان) kelimeleri hukuk ve idare dilinde yaygın biçimde kullanılmıştır. İrade beyanı terimi, içsel istemin hukuki sonuç doğuracak şekilde dışa açıklanmasını ifade eder.
Bu terimle birlikte bakılabilecek başlıklar
İlgili ve tamamlayıcı başlıklar.
