Mirasın Denkleştirilmesi

Mirasın Denkleştirilmesi, yasal mirasçıların, mirasbırakandan sağlığında miras paylarına mahsuben karşılıksız olarak aldıkları belirli kazandırmaları terekeye iade etmeleri veya paylaşım hesabında paylarına saydırmaları yoluyla mirasçılar arasındaki dengeyi sağlayan kurumdur.

Hukuki Çerçeve ve Uygulama

Türk Medeni Kanunu’nun 669 ve devamı maddelerine göre yasal mirasçılar, mirasbırakandan miras paylarına mahsuben elde ettikleri sağlararası karşılıksız kazandırmaları denkleştirmeyle yükümlü olabilir. Altsoya yapılan çeyiz, kuruluş sermayesi, malvarlığı devri veya borçtan kurtarma gibi kazandırmalar, mirasbırakan aksini açıkça belirtmedikçe denkleştirmeye tabi tutulur.

Denkleştirme aynen geri verme veya kazandırmanın değerini miras payına mahsup ettirme yoluyla gerçekleştirilebilir. Değerleme kural olarak kazandırmanın denkleştirme anındaki değerine göre ve yapılan giderler dikkate alınarak yapılır. Mirasçının miras payını aşan kazandırma bakımından geri verme yükümlülüğü, mirasbırakanın iradesine ve saklı pay kurallarına göre belirlenir.

Kavramın Sınırları ve Benzer Kavramlardan Farkı

Mirasın denkleştirilmesi, tenkisten farklıdır. Denkleştirme yasal mirasçılar arasında paylaşım eşitliğini ve mirasbırakanın mahsup iradesini esas alır; tenkis ise saklı payı ihlal eden kazandırmaların kanuni sınıra çekilmesini sağlar. İade her zaman malın aynen geri verilmesi anlamına gelmez; hesap yoluyla da yapılabilir.

(bknz: Tenkis, Saklı Pay, Sağlararası Kazandırma, Mirasın Paylaşılması)

Kaynakça

• 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 669-675.
• Zahit İmre / Hasan Erman, Miras Hukuku.
• Rona Serozan / Baki İlkay Engin, Miras Hukuku.