Şekli Eşitliğin Sınırlarını Aşmak: Fredman ve MacKinnon Tartışması
Tarayıcınızın Türkçe seslendirme özelliği kullanılır.
Maddi eşitlik, herkese aynı biçimde davranmanın mevcut eşitsizlikleri her zaman ortadan kaldırmadığı kabulünden hareket eder. Fehmiye Ceren Akçabay’ın makalesi, şekli eşitlik anlayışının sınırlarını Sandra Fredman’ın çok boyutlu modeli ile Catharine MacKinnon’ın tahakküm ve hiyerarşi odaklı yaklaşımı üzerinden tartışıyor.
Makale Neyi İnceliyor?
Çalışma, eşitliğin yalnız benzer durumda olanlara benzer davranma formülüne indirgenmesinin yapısal dezavantajları görünmez kılabileceğini gösteriyor. Fredman’ın yeniden dağıtım, tanıma, katılım ve dönüştürme boyutlarını içeren yaklaşımı daha kapsamlı bir eşitlik değerlendirmesi sunuyor.
MacKinnon’ın yaklaşımı ise ayrımcılığın temelini farklılıktan çok toplumsal güç ve tahakküm ilişkilerinde arıyor. Makale iki teorinin benzerlik ve ayrışmalarını somut hukuki değerlendirmelere etkileri bakımından karşılaştırıyor.
Çalışmanın Öne Çıkan Hukuki Noktaları
- Şekli eşitliğin yapısal eşitsizlikleri çözmedeki sınırları açıklanıyor.
- Fredman’ın çok boyutlu maddi eşitlik modeli inceleniyor.
- MacKinnon’ın tahakküm ve hiyerarşi merkezli eşitlik eleştirisiyle karşılaştırma yapılıyor.
Ankahukuk Değerlendirme Notu
Eşitlik hukukunda “aynı muamele” her zaman adil sonuç üretmez. Başlangıç koşulları eşit olmayan gruplara aynı kuralın uygulanması mevcut dezavantajı sürdürebilir. Bu nedenle maddi eşitlik yaklaşımı, normun gerçek dünyadaki etkisini de hukuki analizin parçası haline getirir.
Makale, iki güçlü teorik çerçeveyi yan yana getirerek eşitlik denetiminin yalnız karşılaştırılabilir kişi arayışından ibaret olmadığını gösteriyor. Türk anayasa ve ayrımcılık hukukundaki etki, yapısal dezavantaj ve pozitif yükümlülük tartışmaları için de yararlı bir teorik zemin sunuyor.
Bu bölüm Ankahukuk’un editoryal değerlendirmesidir; özgün makalenin özeti veya yazar görüşünün yerine geçmez.
Makale Künyesi
Yazar: Fehmiye Ceren Akçabay
Yayın: Ankara Barosu Dergisi
Cilt / Sayı: 84 / 3 (2026)
Sayfalar: 1987-2018
Yayın türü: Araştırma Makalesi
DergiPark elektronik yayın tarihi: 9 Ağustos 2026
DOI: 10.30915/abd.1950704
Makalenin Tam Metnine Hemen Ulaşın
Bu sayfada makalenin özgün metnini yeniden yayımlamıyoruz. Tam metni, yayıncının açık erişim PDF bağlantısından okuyabilirsiniz.
📄 PDF’yi Aç – Makalenin Tam Metni
🔎 DergiPark Künyesi ve Yayın Sayfası
Ankara Barosu Dergisi Cilt 84, Sayı 3 içindeki özgün yayına yönlendirilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Şekli eşitlik nedir?
Benzer durumda bulunan kişilere aynı kuralların uygulanmasını ve açık farklı muamelenin önlenmesini merkeze alan klasik eşitlik anlayışıdır.
Maddi eşitlik neden farklıdır?
Maddi eşitlik yalnız kuralın biçimine değil, gerçek etkilerine ve mevcut yapısal dezavantajlara da bakar; gerektiğinde eşitsizliği gidermek için farklılaştırılmış önlemleri meşru görebilir.
Fredman ve MacKinnon hangi noktada ayrışır?
Fredman eşitliği çok boyutlu bir dönüşüm ve katılım modeliyle ele alırken, MacKinnon özellikle toplumsal tahakküm ve hiyerarşiyi eşitsizliğin merkezine yerleştirir.
💬Yorumlar ve Katkılar0 katkı
✎ Yorum / katkı ekle