Ahkâm-ı Mahsusa
Ahkâm-ı mahsusa, belirli bir konuya, kişiye, ilişkiye veya hukuki alana özgülenmiş özel hükümler anlamına gelen eski hukuk terimidir.
Ahkâm-ı mahsusa, belirli bir konuya, kişiye, ilişkiye veya hukuki alana özgülenmiş özel hükümler anlamına gelen eski hukuk terimidir. Genel hükümlerin aksine, ahkâm-ı mahsusa belirli bir hukuki durum için sevk edilmiş kuralları ifade eder.
Terim, genel-özel hüküm ayrımını anlatmak bakımından önemlidir. Bir uyuşmazlıkta hem genel hüküm hem de özel hüküm bulunuyorsa, çoğu durumda özel hüküm öncelikle uygulanır. Ahkâm-ı mahsusa bu özel düzenleme alanını gösterir.
Ahkâm-ı mahsusa, ticaret hukuku, miras hukuku, aile hukuku veya belirli sözleşme türleri gibi özel düzenleme alanlarının açıklanmasında kullanılabilir. Örneğin genel borç hükümlerinden farklı olarak belirli bir sözleşme tipi için öngörülen kurallar, o sözleşmeye ilişkin özel hükümler niteliği taşır. Terim, güncel hukuk dilindeki “özel hükümler” kavramına karşılık gelir.
Ahkâm, Arapça أحكام kelimesidir ve hükümler anlamına gelir. Mahsusa ise Arapça مخصوصة (mahsûsa) kelimesinden gelir; tahsis edilmiş, özgülenmiş, özel kılınmış anlamındadır. Osmanlı Türkçesinde احكام مخصوصه biçiminde yazılan ahkâm-ı mahsusa, kelime anlamı bakımından “özel olarak ayrılmış hükümler” demektir. Terimdeki “-ı” unsuru Osmanlı Türkçesinde Farsça izafet yapısını gösterir ve iki kelime arasında tamlama ilişkisi kurar.
Bu terimle birlikte bakılabilecek başlıklar
İlgili ve tamamlayıcı başlıklar.
