Esaslı Hata
Esaslı hata, bir kişinin hukuki işlem yaparken işlemin temel unsurlarından biri hakkında yanılması ve bu yanılma olmasaydı işlemi aynı şekilde yapmayacak olmasıdır.
Esaslı hata, bir kişinin hukuki işlem yaparken işlemin temel unsurlarından biri hakkında yanılması ve bu yanılma olmasaydı işlemi aynı şekilde yapmayacak olmasıdır. Her hata hukuki işlemi etkileyen nitelikte değildir; işlemin kurulmasında belirleyici olan, karşı tarafça da dürüstlük kuralı çerçevesinde dikkate alınması gereken hata esaslı sayılır. Esaslı hata, irade ile beyan arasındaki uyumsuzluğun hukuki sonuç doğurduğu hâllerden biridir.
Esaslı hata sözleşmeler hukukunda irade sakatlığı başlığı altında değerlendirilir. Tarafın sözleşmenin konusu, niteliği, karşı tarafın kimliği veya temel saik konusunda yanılması bazı durumlarda sözleşmeyle bağlı olmama sonucunu doğurabilir. Ancak sıradan hesap hataları, önemsiz yanılgılar veya işlem riskine dahil ekonomik beklenti hataları her zaman esaslı hata oluşturmaz. Uygulamada hata iddiası, dürüstlük kuralı, ispat yükü ve karşı tarafın güveninin korunmasıyla birlikte değerlendirilir.
Esaslı kelimesi Arapça أساس / esas kökünden türemiştir; “temele ilişkin, asli, belirleyici” anlamına gelir. Hata kelimesi Arapça خطأ şeklinde yazılan khaṭaʾ kelimesinden gelir ve “yanlış, yanılma, isabetsizlik” anlamındadır. Osmanlıca hukuk dilinde hata (خطا) irade, kast ve kusur tartışmalarında kullanılan önemli bir terimdir. Esaslı hata, kelime yapısı itibarıyla “işlemin temelini etkileyen yanılma” anlamını taşır.
Bu terimle birlikte bakılabilecek başlıklar
İlgili ve tamamlayıcı başlıklar.
