Ankahukuk Sözlük
Kovuşturma
Kovuşturma, ceza muhakemesinde iddianamenin kabulünden hükmün kesinleşmesine kadar geçen yargılama evresidir.
60 görüntülenme10 katkı8 Tanım / Açıklama1 Mevzuat / İçtihat1 Düşünce / Not
Ankahukuk Sitesi
1.383 XP?Katılım XPKatılım XP; yayınlanan içerikler, onaylı yorum/katkılar, oylar, tepkiler, kaydetme, takip, paylaşım ve profil faaliyetlerinin tek hareket defterindeki toplamıdır.
Ankahukuk Sitesi1.383 XP?Katılım XPKatılım XP; yayınlanan içerikler, onaylı yorum/katkılar, oylar, tepkiler, kaydetme, takip, paylaşım ve profil faaliyetlerinin tek hareket defterindeki toplamıdır.
Avukat
Üyeyi takip et
1.383 XP?Katılım XPKatılım XP; yayınlanan içerikler, onaylı yorum/katkılar, oylar, tepkiler, kaydetme, takip, paylaşım ve profil faaliyetlerinin tek hareket defterindeki toplamıdır.
Ankahukuk Sitesi1.383 XP?Katılım XPKatılım XP; yayınlanan içerikler, onaylı yorum/katkılar, oylar, tepkiler, kaydetme, takip, paylaşım ve profil faaliyetlerinin tek hareket defterindeki toplamıdır.
Avukat
Kovuşturma, ceza muhakemesinde iddianamenin kabulünden hükmün kesinleşmesine kadar geçen yargılama evresidir. Bu aşamada suç isnadı mahkeme önünde incelenir.
Soruşturma evresinden ayrılır. Delillerin tartışılması, duruşma yapılması, hüküm kurulması ve kanun yolları bu evreyle bağlantılıdır.
Kovuşturma Türkçe kovmak fiiliyle bağlantılıdır; izleme ve takip etme anlamından ceza yargılamasında mahkeme aşaması anlamına evrilmiştir.
Terim keşfi
Kaynak ekleBu terimle birlikte bakılabilecek başlıklar
İlgili ve tamamlayıcı başlıklar.
Duruşma Aşaması
Kovuşturmanın en görünür bölümü duruşmadır. Mahkeme, iddianamenin kabulünden sonra duruşma gününü belirler ve duruşmada hazır bulunması gereken kişileri çağırır.
Duruşmada genel olarak şu işlemler gerçekleştirilir:
Duruşmanın kural olarak herkese açık olması, yargılamanın şeffaflığını ve kamu denetimini sağlar. Bununla birlikte genel ahlâkın veya kamu güvenliğinin kesin olarak gerekli kıldığı hâllerde duruşmanın tamamen veya kısmen kapalı yapılmasına karar verilebilir.
5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu – Duruşmanın Açıklığı
(1) Duruşma herkese açıktır.
(2) Genel ahlâkın veya kamu güvenliğinin kesin olarak gerekli kıldığı hâllerde, duruşmanın bir kısmının veya tamamının kapalı yapılmasına mahkemece karar verilebilir.
(3) Duruşmanın kapalı yapılması konusundaki gerekçeli karar ile hüküm açık duruşmada açıklanır.
Delillerin Değerlendirilmesi
Kovuşturma evresinde mahkeme, hukuka uygun şekilde elde edilen delilleri değerlendirir. Savunma makamının temel görevlerinden biri, yalnızca yeni delil sunmak değil; dosyada bulunan delillerin:
ortaya koymaktır.
Bu nedenle sanık veya müdafi bakımından kovuşturma sırasında pasif biçimde duruşmaya katılmak yerine, dosyadaki her delile yönelik somut açıklama yapılması önemlidir. Kamera kaydı, dijital materyal, iletişim kaydı, tanık anlatımı, bilirkişi raporu veya belge gibi delillerin her biri ayrı ayrı incelenmelidir.
Ayrıca soruşturma evresinde toplanmayan veya eksik toplanan delillerin kovuşturma sırasında ortaya konulması talep edilebilir. Ancak delil taleplerinin soyut biçimde değil, hangi vakıayı ispatlayacağı açıklanarak ileri sürülmesi daha etkili olur.
Kovuşturma Evresinde Verilebilecek Kararlar
Kovuşturmanın sonunda mahkeme, davanın niteliğine ve dosya kapsamına göre çeşitli hüküm türlerinden birine karar verebilir.
5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu – Hüküm Türleri ve Beraat
(1) Duruşmanın sona erdiği açıklandıktan sonra hüküm verilir. Beraat, ceza verilmesine yer olmadığı, mahkûmiyet, güvenlik tedbirine hükmedilmesi, davanın reddi ve düşmesi kararı, hükümdür.
(2) Beraat kararı;
a) Yüklenen fiilin kanunda suç olarak tanımlanmamış olması,
b) Yüklenen suçun sanık tarafından işlenmediğinin sabit olması,
c) Yüklenen suç açısından failin kast veya taksirinin bulunmaması,
d) Yüklenen suçun sanık tarafından işlenmesine rağmen, olayda bir hukuka uygunluk nedeninin bulunması,
e) Yüklenen suçun sanık tarafından işlendiğinin sabit olmaması,
Hallerinde verilir.
(5) Yüklenen suçu işlediğinin sabit olması halinde, sanık hakkında mahkûmiyet kararı verilir.
(6) Yüklenen suçu işlediğinin sabit olması halinde, belli bir cezaya mahkûmiyet yerine veya mahkûmiyetin yanı sıra güvenlik tedbirine hükmolunur.
(7) Aynı fiil nedeniyle, aynı sanık için önceden verilmiş bir hüküm veya açılmış bir dava varsa davanın reddine karar verilir.
(8) Türk Ceza Kanununda öngörülen düşme sebeplerinin varlığı ya da soruşturma veya kovuşturma şartının gerçekleşmeyeceğinin anlaşılması hallerinde, davanın düşmesine karar verilir. Ancak, soruşturmanın veya kovuşturmanın yapılması şarta bağlı tutulmuş olup da şartın henüz gerçekleşmediği anlaşılırsa; gerçekleşmesini beklemek üzere, durma kararı verilir. Bu karara itiraz edilebilir.
(9) Derhâl beraat kararı verilebilecek hâllerde durma, düşme veya ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilemez.
(10) Adlî yargı dışındaki bir yargı merciine yönelik görevsizlik kararı kanun yolu bakımından hüküm sayılır.
____________
Başlıca karar türleri şunlardır:
Beraat
Beraat, sanık hakkında mahkûmiyet kurulmasını gerektirecek yeterli ve kesin bir ispat bulunmadığında veya fiilin suç oluşturmaması, sanık tarafından işlenmemesi, kast ya da taksir bulunmaması veya hukuka uygunluk nedeninin mevcut olması gibi hâllerde verilir.
Özellikle “sanığın suçu işlediğinin sabit olmaması” sebebiyle verilen beraat, dosyadaki delillerin mahkûmiyet için yeterli kesinlikte olmadığı anlamına gelir.
Mahkûmiyet
Mahkûmiyet kararı, yüklenen suçun sanık tarafından işlendiğinin sabit olduğunun kabul edilmesi hâlinde verilir. Mahkeme bu durumda hapis cezası, adlî para cezası veya olayın özelliklerine göre güvenlik tedbiri niteliğindeki sonuçlara karar verebilir.
Ceza verilmesine yer olmadığı
Fiilin hukuka aykırı olduğu veya suçun unsurlarının oluştuğu kabul edilmekle birlikte, sanığın kusurunun bulunmaması ya da kanunda öngörülen şahsî cezasızlık, etkin pişmanlık, karşılıklı hakaret veya haksızlık içeriğinin azlığı gibi nedenlerin bulunması hâlinde ceza verilmesine yer olmadığı kararı gündeme gelebilir.
Davanın reddi
Aynı fiil nedeniyle aynı sanık hakkında daha önce kesinleşmiş bir hüküm verilmiş veya hâlen açılmış bir dava bulunuyorsa davanın reddine karar verilebilir. Bu karar, aynı fiil nedeniyle mükerrer yargılama yapılmasını önlemeye yöneliktir.
Davanın düşmesi
Kanunda öngörülen düşme nedenlerinin ortaya çıkması veya soruşturma ya da kovuşturma şartının gerçekleşmemesi hâlinde davanın düşmesine karar verilebilir.
Durma
Kovuşturmanın yürütülmesi belirli bir şartın gerçekleşmesine bağlı olup bu şart henüz gerçekleşmemişse mahkeme durma kararı verebilir. Durma kararı, davanın esası hakkında beraat veya mahkûmiyet kararı verildiği anlamına gelmez; yargılamanın belirli bir şartın gerçekleşmesine kadar bekletilmesi anlamına gelir.