Ankahukuk Sözlük
Kovuşturma
Kovuşturma, ceza muhakemesinde iddianamenin kabulünden hükmün kesinleşmesine kadar geçen yargılama evresidir.
64 görüntülenme10 katkı8 Tanım / Açıklama1 Mevzuat / İçtihat1 Düşünce / Not
Ankahukuk Sitesi
1.383 XP?Katılım XPKatılım XP; yayınlanan içerikler, onaylı yorum/katkılar, oylar, tepkiler, kaydetme, takip, paylaşım ve profil faaliyetlerinin tek hareket defterindeki toplamıdır.
Ankahukuk Sitesi1.383 XP?Katılım XPKatılım XP; yayınlanan içerikler, onaylı yorum/katkılar, oylar, tepkiler, kaydetme, takip, paylaşım ve profil faaliyetlerinin tek hareket defterindeki toplamıdır.
Avukat
Üyeyi takip et
1.383 XP?Katılım XPKatılım XP; yayınlanan içerikler, onaylı yorum/katkılar, oylar, tepkiler, kaydetme, takip, paylaşım ve profil faaliyetlerinin tek hareket defterindeki toplamıdır.
Ankahukuk Sitesi1.383 XP?Katılım XPKatılım XP; yayınlanan içerikler, onaylı yorum/katkılar, oylar, tepkiler, kaydetme, takip, paylaşım ve profil faaliyetlerinin tek hareket defterindeki toplamıdır.
Avukat
Kovuşturma, ceza muhakemesinde iddianamenin kabulünden hükmün kesinleşmesine kadar geçen yargılama evresidir. Bu aşamada suç isnadı mahkeme önünde incelenir.
Soruşturma evresinden ayrılır. Delillerin tartışılması, duruşma yapılması, hüküm kurulması ve kanun yolları bu evreyle bağlantılıdır.
Kovuşturma Türkçe kovmak fiiliyle bağlantılıdır; izleme ve takip etme anlamından ceza yargılamasında mahkeme aşaması anlamına evrilmiştir.
Terim keşfi
Kaynak ekleBu terimle birlikte bakılabilecek başlıklar
İlgili ve tamamlayıcı başlıklar.
Kovuşturma Hakkında Mevzuatsal Bilgi
Önceki yanıtta kanun maddesi metinleri verilmiş olmakla birlikte, kanun numarası ve madde numarası her başlıkta açık ve görünür biçimde belirtilmemiştir. Aşağıda bu eksiklik giderilerek, yalnızca mevcut mevzuat kaynağında bulunan hükümler esas alınmak suretiyle kovuşturma kurumu açıklanmaktadır.
Kovuşturma hakkında mevcut mevzuat kaynağında yer alan temel düzenleme:
1. Kovuşturmanın kanuni tanımı
Kovuşturmanın kanuni tanımı, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 2. maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddeye göre kovuşturma, iddianamenin kabulüyle başlayan ve hükmün kesinleşmesine kadar devam eden evredir.
5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu – Madde 2: Tanımlar
Kanun: 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu
Madde 2 – Tanımlar
(1) Bu Kanunun uygulanmasında;
a) Şüpheli: Soruşturma evresinde, suç şüphesi altında bulunan kişiyi,
b) Sanık: Kovuşturmanın başlamasından itibaren hükmün kesinleşmesine kadar, suç şüphesi altında bulunan kişiyi,
c) Müdafi: Şüpheli veya sanığın ceza muhakemesinde savunmasını yapan avukatı,
d) Vekil: Katılan, suçtan zarar gören veya malen sorumlu kişiyi ceza muhakemesinde temsil eden avukatı,
e) Soruşturma: Kanuna göre yetkili mercilerce suç şüphesinin öğrenilmesinden iddianamenin kabulüne kadar geçen evreyi,
f) Kovuşturma: İddianamenin kabulüyle başlayıp, hükmün kesinleşmesine kadar geçen evreyi,
g) İfade alma: Şüphelinin kolluk görevlileri veya Cumhuriyet savcısı tarafından soruşturma konusu suçla ilgili olarak dinlenmesini,
h) Sorgu: Şüpheli veya sanığın hâkim veya mahkeme tarafından soruşturma veya kovuşturma konusu suçla ilgili olarak dinlenmesini,
i) Malen sorumlu: Yargılama konusu işin hükme bağlanması ve bunun kesinleşmesinden sonra, maddî ve malî sorumluluk taşıyarak hükmün sonuçlarından etkilenecek veya bunlara katlanacak kişiyi,
j) Suçüstü:
İşlenmekte olan suçu,
Henüz işlenmiş olan fiil ile fiilin işlenmesinden hemen sonra kolluk, suçtan zarar gören veya başkaları tarafından takip edilerek yakalanan kişinin işlediği suçu,
Fiilin pek az önce işlendiğini gösteren eşya veya delille yakalanan kimsenin işlediği suçu,
k) Toplu suç: Aralarında iştirak iradesi bulunmasa da üç veya daha fazla kişi tarafından işlenen suçu,
l) Disiplin hapsi: Kısmî bir düzeni korumak amacıyla yaptırım altına alınmış olan fiil dolayısıyla verilen, seçenek yaptırımlara çevrilemeyen, önödeme uygulanamayan, tekerrüre esas olmayan, şartla salıverilme hükümleri uygulanamayan, ertelenemeyen ve adlî sicil kayıtlarına geçirilmeyen hapsi,
https://www.mevzuat.gov.tr/File/GeneratePdf?mevzuatNo=5271&mevzuatTur=KANUNLAR&mevzuatTertip=5
Bu hüküm uyarınca:
2. Kovuşturmanın başlaması
Kovuşturmanın ne zaman başladığı, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 175. maddesinde düzenlenmiştir. Kovuşturma bakımından belirleyici işlem, Cumhuriyet savcısının iddianame düzenlemesi değil, mahkemenin bu iddianameyi kabul etmesidir.
5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu – Madde 175: Kovuşturmanın Başlaması
Kanun: 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu
Madde 175 – Kovuşturmanın başlaması
(1) İddianamenin kabulüyle, kamu davası açılmış olur ve kovuşturma evresi başlar.
(2) Mahkeme, iddianamenin kabulünden sonra duruşma gününü belirler ve duruşmada hazır bulunması gereken kişileri çağırır.
Bu maddeye göre kovuşturmanın başlaması şu aşamalardan oluşur:
Dolayısıyla iddianamenin yalnızca düzenlenmiş olması kovuşturmanın başladığı anlamına gelmez. Kovuşturmanın başlangıç tarihi, kural olarak iddianamenin mahkemece kabul edildiği tarihtir.
3. Kovuşturma evresinde duruşmanın açıklığı
Kovuşturma sırasında yapılacak duruşmaların açık olup olmayacağı, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 182. maddesinde düzenlenmiştir.
5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu – Madde 182: Duruşmanın Açıklığı
Kanun: 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu
Madde 182 – Duruşmanın açıklığı
(1) Duruşma herkese açıktır.
(2) Genel ahlâkın veya kamu güvenliğinin kesin olarak gerekli kıldığı hâllerde, duruşmanın bir kısmının veya tamamının kapalı yapılmasına mahkemece karar verilebilir.
(3) Duruşmanın kapalı yapılması konusundaki gerekçeli karar ile hüküm açık duruşmada açıklanır.
Bu madde bakımından temel kurallar şunlardır:
4. Kovuşturmanın hükümle sonuçlanması
Kovuşturmanın sonunda mahkeme tarafından verilebilecek karar türleri, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 223. maddesinde düzenlenmiştir.
5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu – Madde 223: Duruşmanın Sona Ermesi ve Hüküm
Kanun: 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu
Madde 223 – Duruşmanın sona ermesi ve hüküm
(1) Duruşmanın sona erdiği açıklandıktan sonra hüküm verilir. Beraat, ceza verilmesine yer olmadığı, mahkûmiyet, güvenlik tedbirine hükmedilmesi, davanın reddi ve düşmesi kararı, hükümdür.
(2) Beraat kararı;
a) Yüklenen fiilin kanunda suç olarak tanımlanmamış olması,
b) Yüklenen suçun sanık tarafından işlenmediğinin sabit olması,
c) Yüklenen suç açısından failin kast veya taksirinin bulunmaması,
d) Yüklenen suçun sanık tarafından işlenmesine rağmen, olayda bir hukuka uygunluk nedeninin bulunması,
e) Yüklenen suçun sanık tarafından işlendiğinin sabit olmaması,
Hallerinde verilir.
(3) Sanık hakkında;
a) Yüklenen suçla bağlantılı olarak yaş küçüklüğü, akıl hastalığı veya sağır ve dilsizlik hali ya da geçici nedenlerin bulunması,
b) Yüklenen suçun hukuka aykırı fakat bağlayıcı emrin yerine getirilmesi suretiyle veya zorunluluk hali ya da cebir veya tehdit etkisiyle işlenmesi,
c) Meşru savunmada sınırın heyecan, korku ve telaş nedeniyle aşılması,
d) Kusurluluğu ortadan kaldıran hataya düşülmesi,
Hallerinde, kusurunun bulunmaması dolayısıyla ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilir.
(4) İşlenen fiilin suç olma özelliğini devam ettirmesine rağmen;
a) Etkin pişmanlık,
b) Şahsî cezasızlık sebebinin varlığı,
c) Karşılıklı hakaret,
d) İşlenen fiilin haksızlık içeriğinin azlığı,
Dolayısıyla, faile ceza verilmemesi hallerinde, ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilir.
(5) Yüklenen suçu işlediğinin sabit olması halinde, sanık hakkında mahkûmiyet kararı verilir.
(6) Yüklenen suçu işlediğinin sabit olması halinde, belli bir cezaya mahkûmiyet yerine veya mahkûmiyetin yanı sıra güvenlik tedbirine hükmolunur.
(7) Aynı fiil nedeniyle, aynı sanık için önceden verilmiş bir hüküm veya açılmış bir dava varsa davanın reddine karar verilir.
(8) Türk Ceza Kanununda öngörülen düşme sebeplerinin varlığı ya da soruşturma veya kovuşturma şartının gerçekleşmeyeceğinin anlaşılması hallerinde, davanın düşmesine karar verilir. Ancak, soruşturmanın veya kovuşturmanın yapılması şarta bağlı tutulmuş olup da şartın henüz gerçekleşmediği anlaşılırsa; gerçekleşmesini beklemek üzere, durma kararı verilir. Bu karara itiraz edilebilir.
(9) Derhâl beraat kararı verilebilecek hâllerde durma, düşme veya ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilemez.
(10) Adlî yargı dışındaki bir yargı merciine yönelik görevsizlik kararı kanun yolu bakımından hüküm sayılır.
5. 5271 sayılı Kanun’un 223. maddesindeki hüküm türleri
Beraat
Beraat kararı, kanunda sayılan hâllerden birinin bulunması durumunda verilir. Buna göre özellikle:
hâllerinde beraat kararı verilir.
Ceza verilmesine yer olmadığı
Fiilin veya suçun belirli unsurlarının gerçekleştiği kabul edilmekle birlikte, sanığa ceza verilmesini engelleyen nedenler varsa ceza verilmesine yer olmadığı kararı gündeme gelir. Kanun metninde bu nedenler arasında kusurun bulunmaması, etkin pişmanlık, şahsî cezasızlık sebebi, karşılıklı hakaret ve fiilin haksızlık içeriğinin azlığı sayılmıştır.
Mahkûmiyet
Yüklenen suçun sanık tarafından işlendiği sabit olursa mahkûmiyet kararı verilir.
Güvenlik tedbiri
Suçun işlendiğinin sabit olması durumunda mahkûmiyet yerine veya mahkûmiyetin yanında güvenlik tedbirine hükmedilebilir.
Davanın reddi
Aynı fiil nedeniyle aynı sanık hakkında önceden verilmiş bir hüküm veya açılmış başka bir dava varsa davanın reddine karar verilir.
Davanın düşmesi
Türk Ceza Kanunu’nda öngörülen düşme sebeplerinin bulunması veya soruşturma ya da kovuşturma şartının gerçekleşmeyeceğinin anlaşılması hâlinde davanın düşmesine karar verilebilir.
Durma
Soruşturma veya kovuşturmanın yapılması bir şarta bağlanmış, ancak bu şart henüz gerçekleşmemişse mahkeme şartın gerçekleşmesini beklemek üzere durma kararı verebilir. Kanun metnine göre bu karara itiraz edilebilir.
Görevsizlik kararının hüküm sayılması
Adlî yargı dışındaki bir yargı merciine yönelik görevsizlik kararı, kanun yolu bakımından hüküm sayılır.
6. Kovuşturma ile soruşturma arasındaki kanuni ayrım
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 2. maddesi bakımından ayrım şöyledir:
7. Kanun numarası ve madde numarası bakımından toplu liste
Sonuç / Özet
Kovuşturma ile ilgili verilen mevzuat hükümlerinin tamamı 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu içinde yer almaktadır.
Özellikle:
Bu nedenle kovuşturmanın temel kanuni dayanağı 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’dur.