Adlî Kaza
Adlî kaza, genel mahkemelerin görev alanına giren yargı faaliyetini ifade eden eski ve yerleşik hukuk terimidir.
Adlî kaza, genel mahkemelerin görev alanına giren yargı faaliyetini ifade eden eski ve yerleşik hukuk terimidir. Ceza, hukuk, ticaret ve çekişmesiz yargı işleri gibi genel mahkemeler önünde görülen uyuşmazlıklar adlî yargı alanı içinde değerlendirilir.
Terim, idari yargı, anayasa yargısı veya askerî yargı gibi özel yargı alanlarından ayrımı belirtmek için kullanılır. Bu nedenle adlî kaza, yalnızca mahkeme faaliyetini değil, yargı teşkilatı içindeki görev alanı ayrımını da ifade eder.
Adlî kaza kavramı, bir uyuşmazlığın hangi yargı kolunda görüleceğinin belirlenmesinde önem taşır. Özel kişiler arasındaki hukuk uyuşmazlıkları, suç isnadına ilişkin ceza yargılamaları ve ticari davalar çoğu durumda adlî yargının görev alanına girer. Görevli yargı kolunun yanlış belirlenmesi, usulî ret veya görev uyuşmazlığı gibi sonuçlara yol açabilir.
Adlî kelimesi Arapça عدل (adl) kökünden gelir; adalet, doğruluk, denge ve hakkaniyet anlamlarını taşır. Osmanlı Türkçesinde عدلی biçiminde yazılan adlî, “adalete veya yargıya ilişkin” demektir. Kaza kelimesi Arapça قضاء (kazâ) kelimesinden gelir; hüküm verme, yargılama, karar ve hâkimlik anlamlarına sahiptir. Adlî kaza, Osmanlıca yazılışla عدلی قضاء, kelime anlamı bakımından “adli yargılama” veya “genel yargı alanı” anlamına gelir.
Bu terimle birlikte bakılabilecek başlıklar
İlgili ve tamamlayıcı başlıklar.
