Aleniyet
Aleniyet, bir işlemin, bilginin, yargılamanın veya hukuki durumun gizli olmayıp ilgililerin veya kamuoyunun bilgisine açık olmasını ifade eder.
Aleniyet, bir işlemin, bilginin, yargılamanın veya hukuki durumun gizli olmayıp ilgililerin veya kamuoyunun bilgisine açık olmasını ifade eder. Hukukta aleniyet, güven, denetlenebilirlik ve üçüncü kişilerin korunması bakımından temel bir ilkedir.
Aleniyet, her şeyin sınırsız biçimde herkese açık olması anlamına gelmez. Bazı alanlarda açıklık esas iken, kişisel veriler, özel hayat, ticari sır veya yargılamanın güvenliği gibi sebeplerle aleniyet sınırlandırılabilir.
Aleniyet ilkesi tapu sicili, ticaret sicili, yargılamanın açıklığı, duruşmaların kamuya açık olması ve ilan mekanizmaları gibi birçok alanda görülür. Sicillerde aleniyet, üçüncü kişilerin hukuki durum hakkında bilgi edinmesini sağlar. Yargılamada aleniyet ise adaletin kapalı kapılar ardında değil, denetlenebilir biçimde yürütülmesi düşüncesine dayanır. Ancak aleniyet ile gizlilik arasındaki denge somut alanın niteliğine göre kurulur.
Aleniyet kelimesi Arapça علانية (alâniyye/alâniyet) kelimesiyle ilişkilidir; açıklık, meydanda olma ve gizli olmama anlamına gelir. Alenî kelimesi Arapça علني biçimiyle “açık, kamuya görünür” anlamındadır. Osmanlı Türkçesinde علانيت biçiminde yazılan aleniyet, Türkçede “açıklık ilkesi” anlamıyla hukuk diline yerleşmiştir. Terim, gizlilik anlamındaki “hafi” ve “mahrem” kavramlarının karşıt anlam alanında yer alır.
Bu terimle birlikte bakılabilecek başlıklar
İlgili ve tamamlayıcı başlıklar.
