Hâkim
Hâkim, yargılama faaliyetini devlet adına yürüten, uyuşmazlıkları hukuka göre inceleyip karara bağlayan yargı görevlisidir.
Hâkim, yargılama faaliyetini devlet adına yürüten, uyuşmazlıkları hukuka göre inceleyip karara bağlayan yargı görevlisidir. Hâkimin temel işlevi, somut olayda ileri sürülen iddia ve savunmaları değerlendirerek uygulanacak hukuk kuralını belirlemek ve bağlayıcı karar vermektir.
Hâkimlik, yalnız karar verme makamı olmayı değil; tarafsızlık, bağımsızlık, hukuki dinlenilme hakkına saygı ve yargılamanın düzenli yürütülmesi sorumluluğunu da içerir.
Hâkim kavramı medeni yargı, ceza yargısı, idari yargı ve anayasa yargısı bakımından farklı görev alanlarında karşımıza çıkar. Hâkim, usul işlemlerini yönetir, delilleri değerlendirir, hukuki nitelendirme yapar ve uyuşmazlığı hükümle sonuçlandırır. Hâkimin tarafsızlığı ve bağımsızlığı adil yargılanma hakkının temel güvencelerindendir.
“Hâkim” kelimesi Arapça حاكم (ḥākim) kelimesinden gelir; hükmeden, karar veren, yöneten anlamlarını taşır. Kelimenin kökü حكم (ḥ-k-m) olup hüküm, hikmet, mahkeme ve muhakeme kelimeleriyle aynı kök ailesine bağlıdır. Osmanlı Türkçesinde حاكم biçimiyle yazılan hâkim, yargılama makamında hüküm veren kişi anlamında kullanılmıştır.
Bu terimle birlikte bakılabilecek başlıklar
İlgili ve tamamlayıcı başlıklar.
